Written by
Samuela pa
Vaivakawn

I ram leh sakhua venghim rawh

Democracy ram kan nih avangin inthlanpui kan hma­chhawn leh ta ul mai. India ram hi khawvela democracy ram lian ber kan nih avangin inthlan kan neih ṭhinte hi khawvel hian a ngaihven hle ṭhin tih kan hre ṭheuh mai. Kumina kan inthlang tur phei chu CAB (Citizenship Amendment Bill) avang hian min ngaihven leh zualin a rinawm.

He Bill hi keini India hmar chhaka state tinte phei chuan kan duh lo em em a. Kan duh lohna pawh kawng hrang hrangin kan lantir hlawm a nih kha. Mahse, Lok Sabha-ah pass a ni ta tho a, chumi hnua Rajya Sabha-a chhop a nih dawn takah phei kha chuan kan mangang leh zual a, theihtawpin Pathian kan au a nih kha. MKHC (Mizoram Kohhran Hruaitu Committee) pawhin Parliament-ah meuh CAB duh lohna an zu thlen a nih kha. Heng thu, isuue lian leh thawm ring tak avang hian khawvel ram dangte chuan Kristianna leh Hindutva inbeihna ang hialin min thlir mek niin a lang.

Kan mithiamte leh chin­chang hriaten an sawi angin CAB hi Kristiante leh kan Zoram tana chimralna kawng hawnna a ni a, chuvangin mi tumah hian kan duh theiin ka ring lo. Ram hmangaihtu, kan party te leh Politician, kan ram hruaitu tumah hian an duh theih ka ring lo bawk. Keini, ram tenau leh hnam tlem te, rethei tak tak ni bawk si hi chimral awlsam tak tur kan ni. CAB pass a nih hma pawhin kan rama mikhual cham rei ho kan ngam tawh loh nak alai hian CAB tlawh chhan tur an neih hunah phei chuan eng UT nge, eng ADC nge an rawn ngen dawn, tunge sawi thei? “CADC pawh dan lova lo awm a ni” tiin kan buaipui a, kan sawi danglam thei chuang lo a nih hi. Aw Zoram, fimkhur rawh, tunhma ang khan hum sual dai lul tawh suh. Tunah hian tawlhpanalah i tang mek a, tawlhthlu tawh lul suh.

“Vawiinah hian engnge in thlan dawn, thil ṭha nge thil ṭha lo, nun nge thih thlang rawh u, Lalpa in Pathian thupek, vawiina ka hrilh cheu hi in awih a, ani chu in hmangaih a, a thu in ngaihthlak a, a dante in zawm chuan in hmuingil ang a, hnam ropui tak in ni ang” (Deut. 30: 15, 16)

Kan hriat angin MP thlan hun pawh a lo hnai ta. India ram ropui leh zau tak pawh a inpuahchah nasa ta hle mai. Kumin inthlanah pawh ram nghawr nghing dawt tham, chhehvel ramte tan pawh bengverh tham issue lian CAB a lo lang luah mai le.

14 March 2019 Vanglaini chanchinbua MNF party-in MP candidate an puan thu lo chhuakah khan, Chief Minister thusawi “Zu zawrh duh leh duh lo kan inbei dawn” a tih kha ka lo chhiar a. A sawi tlai deuh ka ti, MLA inthlang tur emaw kan nih a la ti em ni aw? MLA thlanah kha chuan zu zawrh duh leh duh lo kan inbei a ni deuh reng a, zu zawrh duh lo kan lo tam a, MNF in hnehna an chang a, kan thaw huai a nih reng kha. A lawmawm takzet a ni.

Amaherawhchu, tun ṭum chu MP inthlan a ni tawh a, CAB duh leh duh lo indona a ni zawk e. India ramah zu zawrh duh leh duh lo an sawi ve lo. CAB ah hian kan sakhua (Kristianna) leh kan ram himna leh ralna, chimralna a ken tel avangin mitin kan mangang a ni. Kohhran pawl hrang zawng zawng an mangang a, NGO zawng zawng an mangang bawk a ni. Tin, India ram kristiante, a bikin India hmar chhak state te chuan duh lohna namen lova kan lantir chungin Lok Sabha-ah chuan an pass ta tho a nih kha. Rajya Sabha-ah pharh leh tur a nih avangin nasa lehzuala duh lohna lantir a nih avangin Rajya Sabha-ah chuan an pharh hman ta lo a nih kha. Chutichung chuan, tuna India rama sorkar chelhtu party, BJP President chuan, “Sorkarna kan chan leh chuan CAB chu kan kaltlang pui tho tho ang” a ti zui ngat a ni.

Chuvangin, tun MP inthlan tur hi keini Mizoram mihring tlemte leh Kristiante tan chuan kan dam khawchhuah hram hramna bul inṭanna leh chimrala kan awm bul inṭanna ang hialin a ngaih theih niin ka hria. Tunah mai pawh hian kan Assembly-ah Chakma minister pakhat tal awm lo chuan kan kal thei tawh lo a ni lawm ni?

Unau duhtak te u, ngun takin ngaihtuah rawh u. India Parliament member tam tak zingah MP pakhat chauh nei kan ni a, eng kan ang chuang lovang timai suh u. India ram zau-ah hian hnam ang leh Kristian ram nia kan nun ve hram hram nan CAB dodal ngam MP pakhat chauh pawh nei ila, nunna pakhat te tal kan la nei ve hram hram tihna a ni a; BJP support tu MP kan neih chuan CAB kan duh tihna a ni dawn a, chuvangin Bible-in, “thi reng si a, nung hming i put hi” a tih ang hi kan chan a nih loh nan BJP sangawi zawnpui nih hi chhut chiang chungin i vote hlu tak kha thlak ang che.

Manganthlak ber mai chu, Kristian ram berah hian mi ho lutuk, intifing ve si, ram dinchhuah leh sakhaw humhalhna lam ngaihtuah reng reng lo kan tam em em hi a ni. Tunah pawh CAB hi a hlauhawmzia kan hria a, mahse tundin ngei tumtu BJP la support tlat kan politician te zingah leh kan sakhaw mi, thlarau mi inti zingah kan la kuh tul mai hian hnam ral tur hmahruai dinhmunah kan ram hi a tlu lut mek nite hian a ngaihtuah theih rum rum a ni.

Lalpa chuan amah ring tlattute chu ṭanpui turin khaw­vel pum puiah a mit a len ruai ruai ṭhin a ni. (II Chro 16:9)

Samuela pa, Vaivakawn