THIM CHU A KIANG ANG

Mak ve tak a ni e. A fawn hmasa kha chu hlau inti viau chung si khan kan hlimpui ru ni deuh te khan a hriat a. Ram buai curfew hrehawm hre pha mang lote kan pâwn chhuak thei lo va, lockdown tih ṭawngkam pawh la hre chhin lote kha kan inkhung tlat mai a. Ninawm thawkhat viau mah se, kan la tawn ngai loh thil thar tawng hrim kan nih avangin nuihpui bawk bawk chungin kan tuar tlàng a tih theih. Khatih lai kha chuan hri leng kara an nuna malsawmna luang lut sawi tur nei an thêr fur a ni.

A kual hnihna rawn fawn zet chu a hma ang kha a ni ta lo tawp mai. A thawm thangva kan hriat aṭang rêngin kan huphurh sa ùl a. “Fimkhur a ngai a nia, tun ṭum chu,” tiin hriat sa kan inhrilh nawn sek a, chuti chungin fimkhur viau dan erawh kan hre chuang hlei law. Hri danna hmanga bèn per hram dan kan zawng tlang a ni.

Tun ṭumah hi chuan kan tha a zawi a, kan neih sum a phâi a, kum khat emaw, a aia rei emaw han hmachhawn nawn leh tur chuan zuam chi ah kan ngai ta lo deuh, kan zuai a, kan zuau ta deuh bawk a ni.

Phai aṭanga rawn tlân hawte pawh rawn ‘so what’ nawk nawk hriat tur an awm tawh lo va; khuang tê nena zin kawng thui tak rawn tùm tawi thawm hriat tur a awm ta lo va. Eng emaw zawng tak chuan a khawhar thlak lek lek a ni. Tun dinhmunah chuan kan Pu Modi-a ber pawh khuan belthlêng khawn rik chhek chhek rawt leh pawh ni se, koh ei theih aram a neih tam a rinawm chiah ta lo ve.

Tun ṭum zet chu he buaina hian min delh bet ta deuh a tih theih a. Kan duhthlan a ni si lo va, phur sûrh lo chungin SOP thar kan kheuh va; mahni nun a nghawng dan tur zawngin kan thâi kual a, kan mobile kan bih ngut ngut tlâng niin a lang.

Ka hre sual emaw ka inhre thiam chiah bik lo. Tun ṭum chu buaina chhum chhah mupin min khuh ang deuhva hriatna kan neiin ka hria a. “Ka ṭawngṭai anga a reh mai ang,” tia cho sârha hmachhawn tum hmel a vang a, ṭawngṭai rual rawta kohhran hruaitute a han bèkbawrh vel hmêl pawh hmuh tur a vang rih hle mai.

He hri hi kan cho chhuah ni mah suh se, kan hma­chhawn chho ta tho tho va. “Ka hman tawh lo,” a tih theih loh va, “Ka peih tawh nek lo ve,” tia phat chi lah a ni hek lo. Hnehna rilru nena hmachhawn mai chi a ni.

Keini lam kan chauhva kan zawi ruih tawh laiin he hri lah hi a la nùng viau mai si a. A insiam danglam thara, min beih a la chak zek zek a ni an ti a. Chuti a nih si chuan ngurchuai tur kan ni lo va, ngiau ngerh hman pawh kan ni chiah lo. Kan rilru a khauh a ngai a, rilru puthmang dik kan put pawh a pawimawh.

He indo thawh hnihnaah hi chuan chiar hlùt chiam lovin, rilru fim puin, thinnel taka hnehna chang tura kan beih a ngai a ni. Hnual loh leh dàwl loh a pawimawh tak zet a, chu chu kan ralthuam a nih a ngai. He hri hi a leng kumkhua dawn lo tih hriain, ‘reng dawn lo’ tih thupuia neih tlat chungin tuna kan thlen chinah hian mi tin kan insáng mar tur a ni ang.

Buaina lo thleng ṭhin reng rengte hi kiang leh mai tur a nih hriatna nena hmachhawn hian rilru a tipaukhauh ṭhin. Min cham­chilh hlen tawh tura kan ngaih chuan tlawm sa dùiin kan do a ngai ṭhin. Nimah­sela, han ngaihtuah chiang mah teh, eng mah reng hi kumhlun a awm lo ve. Chhûm zing chu a kiang leh mai ṭhin a, ruah súr pawh a ban hun a awm ṭhin; thlipui te meuh pawh hi tleh hum hum ṭhin mah se, duh tawk chin a nei ṭhin.

Chhûm zing a lo kiana, ruah súr a bana, thli chhe tleh a reh hnu chuan, ni êng mawi tak a lo lang a, engkim mai hi a fiah ṭhin. Covid-19 pawh buaina kumhlun a ni lo vang. Mihring zingah he hri chhia hi châm zui rih ta pawh ni se, tuna min tihbuai ang hian min tibuai kumkhua lo vang.

Buaina a lo thlen hian a vanduai bik pawla ṭang an awm ṭhin a. Leimin vanga harsatna pawh hian a tihbuai bik chhungkua, veng leh khua an awm a. Tui lian pawhin a tihretheih bik a nei ṭhin. Ṭêk tla pawh hian mi vanduai bik a siam a, ṭêk laka an nun chan hial an awm ṭhin a ni.

He hri pawh hi khawvel dâpa lêng mah ni se, a luhkhung zual bik an awm a. Kalna inang reng, thlen chin inang rengah vanduai palha, damdawi in hial thlen ngai an awm a. Liani chu dawr pakhatah a kal a, chhungkaw mamawh a thlang mawlh mawlh a, a duh tawk a lawr khawm a, pawisa hlân felin him takin dawr chu a chhuahsan a. Chawhnu lamah chu dawr vekah chuan a ṭhenawm nu Siamin mamawh a rawn lam ve thung a. Nimahsela, dawr an tlawh inkarah hri kai ngei maiin a lo tlawh ve si a; Liani a him a, Siami erawh a buai ta. A lo berah zalen taka a vah vel theihna chu hapta khat emaw chhung atan a chân ta rih a ni.

A tuartu tan chuan eng buaina mai hi a chhahin a delh a rit ṭhin a. Chutah tak chuan kan rilru puthmang bawk hi a pawimawh ṭhin. A êng zawnga thil thlir pawimawhna an sawi ṭhinte hi thawnthu hlui thei lo thar reng ni ngei se. He hri pawh hi kan tuar rei tawh a nih chuan kan hnehna ni a hnai tawh tihna a lo ni mai a. Kumpui linglet ṭhak kan lo tuar tawh a nih tawh chuan a zahve tal chu kan paltlang tawh tihna a ni a, kan tuar chhuak dawn ṭep tawh tihna a ni.

Inkharkhip chang awm mah se, kan inkharkhip reng dawn lo va; inkhung hran chang te chu han awm mah se, a zawh hun a lo awm leh ṭhin; ICU hiala nawr luh kan lo ngai ta a nih pawhin kan chhuahsan hun a awm dawn alawm.

Min chimtu buaina hi a hun lai chuan thim chhah mup, kian ni nei ngai lo tur angin lang mah se, eng harsatna mah hi a kumhlun lo ve. Thim chu a lo kian tawh ṭhin avangin, he hun thim pawh hi a kiang ngei dawn e.

Rev Dr LH Rawsea