Mistiri hlawh leh ṭheka system
Mizoram hi India rama mistiri leh labour hlawh san berna ram a nih hmel a, India ram state kil khatah hian an hlawh hi a säng em em mai hi thuneituten an en dik ngam a hun a ni. Tun lai phei chu mistiri te hian ṭheka system an intih hmuh zo tawh a, daily a chhawr tur awm mang lovin ṭheka hlira thil an kal pui avangin mistiri an hlawk laiin mipui hian kan tuar ta tlawk tlawk a ni.
Tun hma chuan mistiri leh labour te chungchang sawi hian mirethei leh mi harsa zawk an nih avangin khawngaih na nen kan sawi ṭhin a, tun ah hi chuan an hlawh a ṭhat tawh avangin mirethei an ni tawh lo a ni. Khawpuiah chuan labour hian ni khatah Rs 450-500 an hlawh a, ni 20 an thawh theih chuan Rs 9, 000-10, 000 an hlawh phak a, ni 25 an thawh chuan 15,000 bawr vel an hlawh phak a ni. Hman ni khan Mizorama architecture firm pakhat chuan engineer an mamawh thu advertisement an chhuah a, engineer hlawh kha Rs 13,000 an ti a, a ruaitu lam tan an hlawh kha ṭha ve thawkhatah an ngai a nih chuan nitina labour inhlawh ṭhin aiin an hlawh tlem tih an hre kher lovang.
Nurse train chhuak hian private hospital lamah hian Rs 10,000 bawr vel an hlawh an ti a, a ṭhen chu a aia hniam hlawh pawh an awm a ni awm a, lehkhathiam rei tak training chhuaka mihring tana hnathawk nurse aia manual labour (unskilled) hlawh sanna state awm chhun kan ni mai lo maw?
Mistiri phei chu Rs 800-1,000 an hlawh a, thing mistiri leh Cement mistiri ṭha daily a inhlawh tur an awm tawh mang lo an ti zui a, ṭheka system lama kal lo chu rei tak hauh lawk ngai an ni an ti a, mistiri hian nitin inhlawh pawhin Rs 25,000 chu an la phak a, ṭheka system lama kal chuan an thawh thiam dana zirin cheng 10,0000 an la lut thei an ti a ni.
Heng thila sorkar in a ngaihtuah tur chu ṭheka system tih hi contract system a ni ber mai a, chuti a nih chuan dan hmanga control a ngai tawh lo maw? Sorkar hnuaia contract thawh hian GST chawi a ngai a, pawisa security deposit dah a ngai a, chutiang pawh ti lova in satu leh hna nei hnen aṭanga mistiri senior apiangin ṭheka (contract) anga pawisa an duh zat inchhiar hi sorkar hian dan hmanga a regulate a ngai tawh a ni. Hei hian kan ram ah hian nghawng chhe tak mai a neih chu mimal in sak ni lo sorkar hnuaia in sak leh hnathawh zawng zawng hi chu mistiri leh labour hlawh a in sen so hlauh avangin hmanhmawh takin uluk lo tak in an thawk puat puat a, kan ram in a tuar a ni.
Mistiri ten pawl in din a mahni hlawh an inpe vak vak pawh hi regulate a ngai lo maw?
Chhuani Pa