Thiam lo Pass-tir dual
Hmân aṭang tawha zirnaa kailâwn pawimawh bera kan ngaih, kan subject duhzâwng thlang theia min siamtu, Matric (HSLC) Examination chu tluang takin, hri lêng kârah Mizoram Board of School Education (MBSE) chuan a zawhpui thei ta a, a va lawmawm êm! Central Board, CBSE ten Matric Board exam ṭhulha kan MBSE-in hetiang exam pawimawh an kaltlangpui thei hi, fak an phû mang e. Chutih ruala ka ngaihtuah daih zâwka chu, kan question paper ka en khan, eng ang zirlai naupang nge Matric passed kan chhuah ang tih lam daih hi a ni thung.
Lockdown ‘Khilai’ Question?
Mizorama HSLC Examination awm tawh zawng zawnga question awl ber ṭum chhângtute kha… an vânduai-vânnei mang e! Vânduaithlâk takin classs an kal mumâl lo a; vânneihthlâk takin MBSE lamin Sample Questions an buatsaih a; chu chu an chhâng a ni hawt a. An pass dual ngeiin ka ring! Mahse, eng quality nge kan pêk ang le?
Dik tak chuan, ‘Hei hi thiam la, naktûkah hei hi i exam ang,’ tih ang chauh a ni—subject hrang hranga kan zawhnahoah khan. Ka sawi zui duh leh ka chîk bîka chu Mathematics a ni. Khatiang zawhna, mark 80 pû (school-in mark 20 an pe thei)-a mark 20 hmu tling lo kha chu pâwl sarih ‘Mathe’ zir nawn tûrin ṭhu leh rawh se!
MBSE lam ṭhahnemngaihna avangin an syllabus tih tlêm (reduce) sak an ni a; chu mai ni loin Sample Questions an tih chhuahsak bawk. Chu mai pawh chu a la ni chuang lo, MISSTA lamin Sample Questions set khat mai ni loin set eng emaw zât an siamsak a; a chhuak âwm tûr an rawn duang vek a. A chhuak deuh vek rêng bawk a. Chuta la fail lui ṭalh an awm a nih chuan, fail kha an tum viau a nih loh paw’n zirtirtu an nei chhe hle a ni ang.
Class an kal lo a lâwm
Class an kal lo tih hi chhuanlam tling a ni. Social Science te, English te chu, ‘Kha kha lo by-heart ngei ngei r’u’ a intih theih; mahse, Mathematics-ah chuan by-heart chi a ni ve lo. Mahse, ka sawi fo ṭhin chu: ‘Matric-a Mathematics-a fail tur chuan beih fê a ngai. ‘33 Operation’ thlâk hmiah mai tur’ tiin. A awmzia chu, mark 5 pu tûr zawhna 3 a awm dâwn. Chu chu hriat lâwk vek a ni (Kuminah Mean/Median; Construction; Graph); Multiple Choice Questions 24 zingah (c)-na hlîr chhâng se; Theorem by-heart se; school-in attandance, internal exam an buatsaih (conduct) tak tak theih loh avangin mark 20-ah mark 15 lo pe ta se … engah nge 33 chu a hmuh loh ang a? Kan fate an fail a nih vaih chuan, fail an tum hlê a ni ang, ka ti tlat!
Nâ chu!
Na êm êm mai a awm! Mathematics zirtirtute hi kan inpawh hlawm fû. A thiamate chu an rawn 100% suau dawn tih kan hmu lâwk (handwriting te an en tel (check) a nih êm loh chuan!). A nih leh, sum sênga tuition kan pêk te, theihtâwp chhuah ve tak meuh meuha topper nih tumte kha, khâ zawhnaah khan inelna tûr zawhna reng reng a awm tlat si lo a—nâ an ti asin!
Inela thleng sâng zâwk nih inchuh châka tuihâl zirlai hi, Mizo chhûl chhuak fa kan nei ve a nia. Mahse, kan zawhna siamtuten an ‘care’ eih lo kha a pawi! Chu ai chuan ‘Lockdown Khilai Question’ set an duh zâwk tlat! Chu chu kan naute hian, result chhuah hma hawt hian nâ an ti lâwk sâ a; an thlavâng ka hauh ve tlat a ni. Zawhna mark tlemtê tal pawh, naupang thluak ṭha leh ṭha lo en nan siam ve se … an siam si lo!
Pass Dualtir chu…
Kumin HSLC exam-ah hian, Mathematics-ah chuan an pass dual ang—ka ring. Mahse, Mathematics-a letter mark hmu ve Arts la ta kan hring ṭeuh ang! Mark 90 hmù, mahni bucket-a tui leng zat pawh chhût chhuak thiam lo kan hring ṭeuh dawn bawk. Pythagoras Theorem hre hneh êm êm, in sak ni khuaa râwntlâk miah loh Matric-a Mathematics-a mark 90 chung lam hmu kan nei suau dawn! Chu chu a ni pawi chu!
Sample Questins aṭanga ‘a chhuak tur chiang sa’ chin chauh thiama Maths-a letter mark hmuho hi an laktlâk zui ngai loh tlangpui. Khawiah nge ‘quality’ chu? Kan hnâwla kan kalsan ta em ni? Thiamna tak tak nei loa pass dualtir mai hi em ni kan education policy thar chu ni ta le? Thiamna aiin mark kan ngai pawimawh ta zâwk em ni le? Sawrkar hna kan sawisêl fo ṭhin angin, ‘A tlingate aiin hmelhriat ṭha neih a pawimawh zâwk’ an tih ang hian kan fa, kan tûte hi kan kalpui hlauh ang e aw … a pawi vawng vawng ngawt ang!
Quality nei lo zirlai chu, ram tan hlâwkna leh inhnemhnânpuina a nei ngai lo. Chutiang anga vulh duhtu kan hrawn chhûng zawng, ram hian khaw êng leh ram thar a hmu ngai bawk hek lo ang.
Kan Covid ‘Khilai’ Questions hi kan ṭhenawm state zirlaite hi i hmuhtir lo hrâm ang u! Lo thawn darh lo hrâm teh u aw … a zahthlâk dâwm êm mai!
Zirsangkima