Written by
RFZ Tochhawng

Kum 1967 leh 2021 Inkar hlawhfate hi..!

Ni tin inhlawh ṭ lung mistiri leh a puitu Labour (Helper) te hian kum 1967 khan Mistiri te'n ni khatah Cheng 25, a puitu (tirhkah) Labour hian Cheng 5 ni khatah kan hlawh ṭhin. Thla khat chhung chu keimah mimal hian Mistiri pahnih ni tin hian ka pui ṭhin a. Ka mawng hi ka hung hman lo a ni. Tlangval thatho chak lai a ni a, hah viau mah ila, zan mut chu a tui duh hle. Kum 1967–1968 vel te khan ka hresual hle te a nih loh chuan Vai–Midum (Dumka), Sipai leh Pioner kawnglai (BRTF) tih loh hi Silchar leh Karimganj vai pawh hi an la tam lo hlein ka hria. Aizawl milian mihausa kan tihte hian a ruk deuhin awmpui / Personal Peon te an lo nei a nih chuan thu dang.

Chawlhkar khat vel chu Chaltlang aṭang hian Ngaizel leh Melthum, Saikhamakawn leh Hualngohmun khaw bulah sawn leilaih kawng kawr (Drain) siamin hmeichhiain ni khatah cheng 4 leh Tlangvalin cheng 5 kan hlawh a. Zing dar 7:00AM-ah chaw eiin lirthei chuanna tur a awm lo. Darkar hnihte kalin kan va thawk ṭhin a. Chutih hunlai Contractor chu Pu Biaka, Pu J. Lalsangzuala Ex–MInister Pa kha a ni a. Kulikawnah hian an inah Thingpui Thlum leh Bawnghnute pawlh, Atta kan tui tak nen kan va han lawm ṭhin em! Contractor Pu Biaka Kulikawn te inpekna a ropuiin an hnuaia inhlawh fate min hmangaih ṭhin hle a. Kan hlawhte pawh 'In duh hun hunah rawn lam rawh u' an ti mai ṭhin. An chhungkuain an hnuaia hnathawkte min hmangaihna kha kum 50 ral tawh hnuah pawh theihnghilh a har hle mai.

Chaltlang SCERT office thlang Petrol Pump kawngchhak kawng zauhna kawng chung lam laih lai hian Labour mi sawmhnih vel hian bawngtuthlawh leh thirtiang hmangin kan lai thin a. Heta hna kan thawhlaite hian Convoy (A huhova motor inzui) Silchar aṭanga Aizawl a chakkhai, buhfai leh thil dang phur hi India Sipai Indo Motor (Armour Car) hian a khát tawkin a karcheh a. Motor tam tak rawn inzui chu keini kawng tizau tura thawk (Labour) te hi kan hnar leh lu, lukhuma kan inthuamte hi kan mit a tle re re ṭhin a. Mahni hnap kan han hnit te hian Motor kawng kal tihkhuk avang hian hnathawkte pawh hi kan inhai deuhthaw ṭhin a ni.

Chung hunlai leh tun hun te khaikhin hian hma kan sawn em em in, pawisa hlutna pawh a inang lo hle mai. Ni tin Atta kan ro leh Thingpui (Saidawiuma thun) paiin chhun in tur leh tui mahni kan intum a ni. Thu dangah han pakai lawk ila. Kum 1969 khan Education Department ah ka lut ve a. Ka pu, Lalchungnunga BA, BT hian min dah Appoint a, ka lawm hle mai.

Peon IV Grade in thla khatah Cheng 200 a pungte nen ka la ve a, ka lawm hle mai. Office ka kal hmasak ber ni chuan kan puin Peon kohna (Bell) a rawn tiri a. Kei chuan Kohna ani tih pawh ka la hrethiam lo va. Kan driver Pu Vana Electric Veng hi kan Pu pindanah peon a tirhna tura a kohna thil ri chu ka hria a. Bell ri a lo rik chuan Peon Kohna a ni tih Driver Pu Vana hian min hrilhfiah a, ka hre ve chauh a ni. Thil reng rengah A aṭanga Z kan zirchian a ngai tih ka hre chhuak chauh a ni.

Hetiang hian a dik chiah chu ni lo mah se,

Kum 1967 inhlawh lawmman lak

Kum 2021 kum 54 kal ta te

Mistiri Kutthemthiam, Lung etc–Rs. 25/-

Labor tirhkah–Rs. 450/-–500/-

Labour, Tirkah–Rs. 5/-

Mistiri Lung etc–Rs. 800/- or 1000/-

Thingpui dawrah Thingpui leh chhang lei tur chu a awm a, a la tlawm / man hle a ni.

Kum 1968–1969 khan Pioner (BRTF) ten Chanmari West aṭanga Bawngkawn Motor kawng hi an siam a, Kawnga lungte hi an la hal dup dup mai a, kan la hmu duh hle ṭhin. JCB-te la awm lovin Bulldozer a lei lai leh paih liam laite hi naupang sikul bangte hian hmuhnawm an ti hle mai ṭhin a ni. Aizawl chhimlam Kulikawn aṭanga Chaltlang inkara Tlangval zanga rualte chu Shaktiman (Sipai Motor Lian) hmangin Tuirial Airfield lai turin min phur thla ṭhin a. Mi pakhatin ni khatah cheng nga hlawhin Bung Bangla bul lung lakna leh Tuirial Thlawhna tumna tur kan siam a, phai ni sa hnuaiah hna kan thawk ṭhin si a, a hrehawm hle ṭhin. Tuirial bula Changel Tumbu leh Chawhmeh tur kan hawnte hian chhungte an lo lawm hle ṭhin.

THLAWHNA A LO TUM :- Tuirial Airfield-a thlawhna a lo tum hmasak ber tum hian hnathawkho chu thlawhna lo tum hmasa ber ta chu thlawhtheihna a sei lamte kan teh a, kan hlam vel a. Engineer Thlawhna Field Duty India Sipaite'n min hau a, mahse inhlawhfate chuan kan tam hneh hrim a, min veng hneh lo a ni. Kum 73 vel ka lo ni ve ta a, kum 1968 Tuirial Airfeild thlawhna lo ṭum, a hnuaia kan luh kual vel tih chauh lo chu thlawhtheihna leh lawngah hian ka la chuang ta lova, a bul pawh ka hnaih lo. Mite'n lawng leh thlawhtheihna an chuan tam tawh vei nen. Kar a va hla ve le. Kum 1968 leh 1969 kan tlangval puite khan Inhlawh laite kha an la hre ve em le?

RFZ Tochhawng