Written by
James Ramdinmawia

ZORAMTHAR KAN HMU DAWN EM?

Zoramthar ka tih hian mi ṭhenkhatin an buaipui êm êm thim thuahhnih lo thleng tur leh chumi hnu-a zoramthar lo thleng tur anga an ngaih zoramthar kha sàwi ka tum lo a. Sàwi ka tum ber chu Mizoram-ah Political System thar, voting behaviour thar, Zoram hmel thar kan hmu dawn em tih zawk a ni.

Serchhip Bial Assembly By-Election-ah hneh takin ZPM Party candidate Pu Lal Duhoma chu thlantlin a ni a. Mi tam takin an lawmpui a, kei ngei pawhin thinlung takin ka lawmpui a ni. He By-Election kaihhnawih, eng eng emaw ka rilru-a lo awm ka han sep rawtui ve châk mai mai a ni e.

1. Mizoram Political his­tory (State kan nih hnu)-ah By-Election-a Opposition can­didate-in Ruling candidate a hneh awmchhun a la ni. Thil chhinchhiahtlâk tak a ni.

2. Pu Lal Duhoma hian vote tla zawng zawng zatve aia tam, 51% lai mai a hmu a. Candidate dang zawng vote hmuh belhkhawm aiin a la hmu sâng zawk a ni. Hetiang thil hi a thleng khât khawp mai.

3. Heti tak maia dah zero an tùm, an tùm loh deuha an hero-tir leh ta si hi a hêktu leh bàntu Ruling Party MNF tan mualphona nasa tak a ni a, an party chhungah inpuhmawhna a thleng nak nak mai thei!

4. Pu Lal Duhoma an hêk a, an han bàn ringawt mai khàn ZPM Party Support-tu ni lo, Pu Lal Duhoma Support-tu ni bawk lo, mi tam tak thinglungah Pu Lal Duhoma lainatna a pìantir a. A Bial mipuite rilru a nâ hle bawk a ni. Hei hian mipui thinlungah MNF hmuhmawhna a piantir hialin a lang.

5. Pu Lal Duhoma'n Law Court-a kal lo a, Mipui Court-a kàl a thlang kha a Risk a sâng hle mai a. A chhan chu Mizoram Political History en-in By-Election chu ruling chan turah kan dah fur ṭhin a nih kha. Mahse hei a thlang sual lo chu a nih hi, Mipui Court-ah thìam a chang ta!

6. Pu Lal Duhoma an hêk ta rau rau a. An hêkna point hrang hrang ang chiaha hèk theih, ZPM MLA (Independent) ho chuan Ruling Party an runluih emaw tih mai turin ZPM Party Activity-ah an tel ùar sauh a. Heng MLA te hi Rorelna dik duh ni-a insawi MNF MLA te hian an hêk ve leh ngam dawn em? I lo thlir ang.

7. Serchhip bial mipuite mawlh mai hi a ni, in mak ve ê. Sum leh pai, therhlo leh Ruling Party power pawhin a lèi theih loh in han ni ngawt mai hi Zoramthar dinchhuahna tura role model chu in ni chiang a ni. Cheng Nuaithum leh Nuaikhat tih vel mai mai leh Sorkar hna leh contract tawktarha thlèm chi in ni lo tih a chiang. Mizoram-ah kan Political System leh Governance a chhiat êm avangin Ruling Bial nih kan châk vek a, nangni chuan chu chu thil thlâkhlelh hleih theihah in ruat lo a, in Bial MLA aṭana ṭha ber tur ni-a in hriat in han vote tling nawn leh sak mai hi in value ka dah sang hle! In Bial-ah hian nupui rawn zawng nghe nghe ila a ṭha ang.

8. Mizoram-ah inthlan­pui kan neih reng rengin, cheng nuai khat kan sem ang tih te, cheng nuaithum kan sem ang tih te hian kan thinlung a hneh viau ṭhin niin a lang (a bikin thingtlang lamah). Pawisa sem tam thei tur anga inzuar thiam apiang hi kan thlang tling mai zel bawk a. Mahse hei, tun Term-ah pawh Cheng Nuaithum dawng chu kan la awm mumal lo niin a lang (kum 2 leh a chanve chiah a awm tawh). Lo dawng ta tehreng pawh ni ila, MLA term khat (Kum 5 chhung tehmeuh)-a cheng nuaithum awrh han dàwn chu a chuti teh lua lo asin, Minister thla 2 hlawh zat vel lek a ni.

Mi taima leh rilru nei chuan thingtlang mi, kuthnathawka eizawng pawh ni se kum 5 chhung chuan Sorkar aṭangin engmah dawng lo pawh ni se Cheng Nuaithum aia tam daih a thawkchhuak hman ang chu. Hetiang mai maia kan hlutna kan hralh ṭhin vàng hi a nia kan beisei anga ṭha Sorkar kan neih theih ṭhin loh. Policy nei ṭha ber, Candidate nei ṭha ber ber, han en vang vanga an Manifesto tihhlawhtlin tum tak tak ni-a kan hriat te hi vote pawp mai ila, Change chu a thleng êm êm ang!

9. Political Party-te pawh hei hi ka ngèn duh - pawisa sèm policy hi campaign thupui-ah nei tawh lo teh u. Mipui moral in tichhia! Eizawnna kawng thar pawh dap lem lova in pawisa sèm hun nghâka lo nung ve nâw nâw, mi beidawng leh mi thatchhia in sìam belh ṭeuh tih in hria em?

10. Zoramthar chu : 2023 Inthlan kan hmachhawn turah hian Bial dang zawngte hian Serchhip Bial hi i entawn ang u. ZPM i vote ang ka tihna a ni kher lo. Party lian an ni emaw, ni lo emaw, candidate kan hmelhriat emaw, hmelhriat lo emaw, kan Bial ṭheuhah, sum leh pai tawktarha min rawn thlèmtu ni lovin, kan Bial-a Candidate zinga a ṭha ber ni-a kan hriat ṭheuh kha vote pawp mai ila. Ṭha kan tih chu a inang tlâng fur ang. Tichuan Bial hrang hrangah miṭha kan thlangchhuak fur ang a, chu'ngho chuan System tharin ram an hruai ang a, Mizoram hmêl thar, Zoramthar, mi zawng zawng huap zo Sorkar kan nei tawh ang.

James Ramdinmawia