Written by
- C. Lalengkima
Vaivakawn

SERCHHIP INTHLAN LAKLAWH BEHBAWM

Serchhip bial MLA inthlan laklawk (by-election) chu zawh fel a ni ta a. Mizoram angah chuan inthlan laklawk chu rorel lai party tan chuan belchhunga sa anga ngaih thin kha a ni a, mahse, thil a danglam tat lat mai. A nihna takah chuan Serchhip lam inthlan tur hi a hma atangin a ngaihnawm viau tawh a, inthlan that a ngaih atang tawh in titi a tam a, campaign lai pawh in inhruipawhna a nasa a, ram pum huap a sawi laih laih tham thil te pawh a awm a nih kha. Candidate hi paruk lai awm mahse, mi pahnih (party) inbeihna ang a sawi a ni ber a. Vote chhiar hma atangin chak in ring ve ve an ni bawk a, a tan tute lam lah chuan social media lamah an han ngam huai khawp a. An thutiam hi hlen tak tak dawn sela, nunna chan ngai hial pawh an awm awm e. Chutiang karah chuan result a chhuak a, thil mak tak a thleng a, hei hi Mizoram political history rawn sawi danglam ta dawrh reng a ni.

An rel sual hi a pawi thui ang em ? : Pu Duhoma MLA atanga ban tura hma an lak khan MNF lam hian thil tul zawng zawng, ban a nih theih dan tur te, chumi in a sawhkhawk tur nen lam an chhut in a rinawm. Chak thei tura an in rin rual hian chak lo ta se an party in an tawrh dan tur te, lehlam pawl in an hlawkpui theih dan tur te nen lam an chhut vek in hma an la ngei ang. A nihna takah chuan MNF lam hian MLA seat khat neih belh leh mai ai hian, an elpui deuh ber, party rawn lar thar deuh ZPM kal chak lutuk tur chel dinna lam hi an hawi zawk a ni mai ang em tih theih a ni. ZPM lama an thiampuipa hi MLA atang in ban thei sela, ZPM lam tana a pawi dan tur hre ran in ke an pen a nih a rinawm.

Inthlan a zova, MNF lam hian ngai an awh emaw an inti ngawt ang a, mahse ngai an awh pha tawh dawn in a lang lo. Rorellai meuh inthlan laklawha tlin tak loh hi a nghawng a na khawp in a rinawm a. MLA chu hloh lo mahse he inthlanah hian ZPM lam tan beiseina an siam sakna chen a awm ve tlat a. Hlawk pui dawrh loh vek vek chuan chhiatpui rap theih ve ve an ni a. A nihna takah chuan ZPM lam tan chuan inthlan laklawh hi an hlawk pui daih thei a. Rorel lai meuh han khing thla thei chu a party ang pawh in phurna nasa tak a siam ngei ang a. An tlak chhiat pui dawrh tur kha an din chhuah pui daih thei a ni. Heng zawng zawng hria hian MNF hian hma an la a, an chhut fuh tawk lo hi an tawrhna chen pawh a awm thei awm e.

Tu nge dem tur ?: Pu Duha MLA atanga ban tur hian MNF MLA 12 in Speaker hnenah lehkha an thehlut a, Speaker hian hma a la in ban a ni ta a. MLA 12 te hi hektu tiin mipui in kan dem rawn viau a, inthlan result chhuah thleng hian dem an hlawh a. Amaherawchu, MLA 12 te phenah hian heng thil lo chhut a, lo ruahman tu hi an an awm hmel. Pu Duha MLA atanga ban a nih danah hian a meizanghlaptu, dan mit atanga thil thleng thei tur, an dinhmun tur lo chhut lawk thlip thlep tu tel lo chuan hetiang hmalakna lian tham hi tih ngawt chi a ni lo. Chuti ni suh se, court lamah kal in a vawtu hian ek an cheh phung thei a ni. Chutiang hre sa vek chuan hma lak a ni a, mahse beisei angin thil a kal ta lova. Mipui court lamah an mualpho pui a, MLA 12 te dem an hlawh na in, an insawi fiah hran lo. Mahse, heng MLA 12 te lo deuh hi a dem tur tak chu an nih hmel in a lang.

MNF hian insiamthat nan hmang an hmang ang em ?: Mizoramah chuan eptu bial leh rorel lai bial danglam zia hi kan sawi fo thin. Mahse, Serchhip bial hian eptu MLA bial nih an thlan tlatna chhan hi engemaw zawng a awm in a rinawm. A chhan tam taka a awm thei ang a, chung zinga thil pakhat chu tun hnaia rorel lai lam MLA te zingah ram pum huapa hmingmawi lo an awm ta zauh zauh a, party lam hian an ngawih bo pui lui tlat a, mahse mipui te hian an hre reng a, chu chu inthlan hmangin an duhlohna chu an lan tir a ni mai ang em ? Chuti ni se la, MNF lam hian insiamthat leh infuih thar an mamawh ve a ni thei ang em? MNF hian tun hma lama an kal phung hi an kalsan san ta viau a, an MNF thupui, Pathian leh kan ram tan tih hi an kal pel ta deuh emaw ni dawn ni le, MNF pa pakhatin “MNF kan inchhuanna zu leh nula ah kan hmingchhe ve ngai lo tih kha tunah chuan kan ti thei tawh lo” a ti hial a ni. Party ang pawh hian an infuih thara tan an lak thar leh deuh hi a tul viau dawn nge ni, ‘MNF chu a vangvat kai lo, a thangthar zawk te hian an ti chhe mek’ tih te pawh hi a tak tak emaw ni dawn ni le? He inthlan hi MNF tan chuan inenletna leh insiam thar lehna atan hmang thei se an hlawk pui ngei in a rinawm.

Final khel thei dang an awm ve ta zel mai : Serchhip inthlan laklawhah hian party pahnih an inbei ber kan tih kha. Candidate parukah hian pahnih te thawm hi a lian em a, midang te hi chuan party pahnih te rimawi buatsaihah a sirah phur deuh hian an lo lam ve mai ni hian a lang. Kan boruak kal vel en hian India ram hi party tam tak awm theihna a ni na in party pahnih hi an in lal chhawk ta vel mai mai ni in a lang a. Mizoram pawh hi party pahnih hi champion thei turin final an lut sa reng a, an in champion chhawk mai mai thin kha a ni a. Amaherawchu, tun inthlan boruak en hian Mizoram bikah hian tun hma a final lut reng thin, kum 10 dana champion ve thei reng kha thil a danglam ta tlat mai. Final lut thei dang pakhat a rawn lang ve thlat mai a, party pahnih in lal chhawk reng thin tan khan mi dang an rawn tlakzeh ve chuan kum 10 danah pawh hian a champion loh theih mai ni lovin, final pawh hi a khelh loh thei fo dawn in a lang. ZPM lam hi movement ngang an nia, reh hun an ni mai dawn a ngaihna kha hei an in sawh nghet ta riau a. Serchhip bial inthlan hian fuat an neih zia a rawn tarlang tlat mai a. A hma a final lut renga in ngai tan pawh ngaihthat ngawt na tur a awm ta lo. A tu a pawh hi final khel lo thei vek an ni ta a. Hei hian party te ah inelna tha leh thianghlim a pek ngei a rinawm a. Inelna tha leh thianghlim awm hi mipui ten an zar kan zo ngei beisei bawk ta ila.

Bung thar kaina em ni ?: Sawi tawh angin India ram leh Mizoramah hian inthlan laklawh a awm hian rorel lai tan hian bel chhunga sa anga ngaihtheih a ni a. MLA ni tur a induhsakna vawr tawp anga ngaih theih a ni. Mizoramah ngat phei chuan MLA inthlan laklawh ah hian eptu lam an la chak ngai miah lo ni awm tak a nia. Chu chu bialtu mipui in eptu MLA nih aiin rorellai MLA bial nih kan duh zawk vang a ni. A awm pawh a awm ve reng reng a. Mahse, tunah hian Serchhip bial mipui te chuan in eptu MLA an thlang tlat mai hi politics a bung thar a ni thei mai ang em le ? Thil pahnih lian tak tak awm thei chu, tun lai khawvelah eptu bial nih leh rorel lai bial nih hi a danglam ta vak lo emaw ni? Tin, rorel lai pawl pawh hian inenfiahna tur an nei awm e, rorellai MLA neih aia eptu lam an thlang tlat hi chona lian tak a ni thei a, engati nge rorel lai aia eptu hi an thlan, keini hian kan tih tur kan ti tawk lo deuh em ni ti a, inenfiah nan leh hmasawn nan hmang ta se la a lawmawm in ram in kan sawt pui ngei in a rinawm.

C. Lalengkima