Written by
Rotluanga

Zoram mamawh Mau, rua leh hruihnang (cane)

Kan thupui tur Mau, Rua leh hruihnang (cane) humhalh chungchangah lut nghal ta ila. Kum rei tak chhung ka lo vei ve em em thin chu 'Zoram mipui tam ber in mautuai/rawtuai kan ei ṭhin hi sim a va hun tawh em', tih hi a ni a. A tui tih hre mah ila, ram ti chereu tu leh ram ti buai tu chu kan rawtuai leh mautuai ei nasa lutuk hi a ni a; tunlaia kan sawi uar ram hnuai leh ram ngaw humhalh te nen hian a in zawm tlat a ni.

Kan in bul mai-ah hian Mau zuar kum tam tak an lo awm tawh a. Tun hma deuh kum te kha chuan Mau/ Rawnal/ Rawṭhing in sak nana hman tur ṭha pui pui an zuar ṭhin a, tun hnu hi chuan hmuh tur a awm ta meuh lo.

Tun hnai deuhah te phei chuan te tak te te cement concrete-in sa tan pawha chhuat do nan leh dap atan pawha hman tlak loh te an zuar ta ber mai a ni. A chhan chu, Rawtuai khawrhtuten a nuam lai leh mau ṭhatna an ti cheureu zo tawh a, pawi tak a ni. Mau hmun ṭha tak pawh kum 5 chhung rawtuai han khawrh reng chuan thingtuai hmunah a lo chang mai dawn a ni.

Mau/Rua tel khat hi tlawn 10 ten an tel deuh ber a, tel khat chu Rs 200 ai in a to va, chu pawh chu mau tlawn khat hi a ṭha chu bung hnih ah an chhuah a, mau 1 chu cheng 40 aiin a to tihna a ni. Tun chin kum li kum nga ral leh hunah chuan mau man pawh a to tawh ngawt in a rinawm. Rawtuai 8-10(tel khat) chu Rs 100 ani deuh ber a, Phulrua hi chu a lian a hman na tur a tam lo thung.

Rawtuai khawrhtuten kan eizawnna kan ti thei e, a dik viau mai. Amaherawhchu, ṭhal laiin hnathawh tur dang a tam a, tum chuan kan nghei bik chuan loh a rinawm. Mau ṭha kan nei thei lovin, kan ei duh luat ah hian mi huan ram ami pawh a him chuang lo a ni ta ber mai.

Tunlaia kan mau chin pawh hi a tuai ei tlak loh, a kha te a nih loh chuan a him bik chuang lo ang!

Hrui zik pawh chutiang tho a ni, kan ramah tun hma deuh kum 50-60 kal ta ah kha chuan hrui hnang tur a la tam a, cane chair leh thil dang dang nalh tak takin an siam ṭhin. Tunah chuan kan hrui zik ei/ kheh vangin siam tur a awm tawh lo. Sai ril khum beu tur pawh a vang ta, ramngaw kan vah chereu vang a ni.

A humhalh tur chuan a hmasa berin sawrkar leh Forest Department a ṭul hmasa an ni ang a. Thupek khauh tak bawhzui ngei ngei tur siama kan NGO- YMA an pawimawh zual ang.

Nungcha humhalh te, kan lui neih te leh kan ramhnuai/ ramngaw kan humhalh a, tih tak meuha kan ṭan tlan a tul em em ani. A ti lui leh Aizawl a phur lut lui te pawh hi dan khauh tak hmanga hrem han ni thei se, a humhalh kawngah a pui hle in a rinawm.

Rotluanga