Written by
Masena

Covid hri lêng kârah rahbi tuk tuma lo phi ruai a hun lo!

Covid-19 hripui leng mék avanga khawvel rampumin harsatna a tawh dan, India sorkar manganzia leh Mizoram sorkar pawh a buai nasatzia kan hre vek mai. Hunkhirh tak kan dai mêk laia sawisel tur ringawt dapa hmanhlel em em an awm a nih chuan, ram mipui himna tur aiin, anmahni ṭanghmá chauh ûmin an hmanhlel zawk a ni, tih mipuiin kan hriat a ṭha hle.

Health Minister in tunhnaiah kan dinhmun dik tak mipui a hrilh tâkte khan, he Zoram mipuite hi a beng harh zo lo che u a nih chuan, a va pawi dawn tak em! Ṭanrual a huna indem hman pawh a ni chiah lo, thu awmze nei (constructive critism) thilah sorkar kan bengvár duh a nih chuan an inhawng hle ang tih pawh a rin theih.

Political party-te u, mipui mangánna leh thlabãrna belhchhah zawngin tun hunah hi chuan mahni rahbi tuk tumin party politics khélh nan hman lo tum rih teh suh u. Sawrkar hnathawkte u, mipui sum aṭanga thlakipa hlawh la, mi vannei fál in nihzia in hria e, he hunkhirh takah hian zelthel lo hram ula, mipui mangang leh lungngai mekte hnemtu ni zel ang che u.

Mipuite u, mahni inlum aṭanga buluk tak taka Social Media-a chet chîngte ai chuan, mahni inphata in tana ding, LLTF, Police Force te zah zawk hram teh u. Nang leh i chhungte himna tura a thim a var thlu lova thawktute an nih hi.

Mizo mipuite u, covid-19 hri kaia mual liam tate leh, natna khuma mu mêkte hre reng teh u. Chutih mék lai chuan mahni leh an pawl ṭhatna tur lam hawi chauhva he hrilêng kara lo tal vêlte hian i thin an tirim ngei ang. Engkim Party politics hamṭhatna tura hman tuma hmanhlelho pawh i hmuh hniam phah bawk ang. Heng mite hi an dam ṭha si, an hman bawk si, ṭanpui ngaite ṭanpui aiin ṭanpuitute sawichhiat dan dap ngar ngartute an ni e. Hripui hian hengho hi a tibuai ve lo, hripui dona kawnga thi leh thau pawlh a thawk mekte hnuhhniam dan dap leh thawktute mualpho se, keini tan hun ṭha a inherchhuak thei ang, tia ngaihtuahna lo sengtute an ni, tih man fuh tlat ang che.

Tawrhna phéna malsawmna hi Pathian aṭanga dawn tum ve mai lo vin, thudik chanve vawrhdarh a an lama mipuite pawhbeh a, Politics zinkawng sial tuma lo phêt chhén mai hi a Mizo lo a, a Kristian lo bawk. 'Dam leh mual khatah, thih leh ruam khatah' tih lam chu an tlûksan zo ta, a ni ber e.

Mipuite u, in himna tura chhunzan zawma thawktute hian duhthu an sam vek dawn lo tih hre chungin sawisel tur ringawt dap hun a ni lo tih vawng tlat teh u. Hnathawktu, englai pawha hri kára chhuak lo thei lote rilru tikhingbai záwng leh, a tihnual thei thu vawrhdarh a, thawktute leh sawrkar beih ngawr ngawr hnaa neite hi en dan chintáwk thiam teh u. 'He hripui hian Party Politics a keng tel mawlh lo'. Mihringte natna leh thihna bakah ram economy tlakchhiat mêkna hmanga min beitu nihna chauh hi a keng tel zawk e. Hripui lakah kan ram hi a damkhawchhuah phawt a ngai. Ṭanrual a hun tak zet a, sorkar pawhin theihtawp a chhuah tak zet tih theihnghilh lo vang u.

Kum kalta, May 2020 hripui thawh khatna hunlai ata, sorkar pawh amah leh amah inhrêkin theihtawp a chhuah ve tak meuh asin, sorkar sum renchemna lam (auterity measure) pawh a lo kalpui nasatziate hi i hriatsak ve ang u. Covid-19 hian Mizoram budget a ei hêkpui nasat avangin, sorkar hotu lute hian anmahni leh anmahni inti tê in, an chanvo tam tak sorkarah an lo hlán ngam tawh a. Sorkar mamawh tam tak pawh lei ngam lovin, chu an sum inhrekna avang chuan acheng vaibelchhe 200/- zet an lo hum tawh a ni tihte pawh hriatsak ve ila.

Tun hrilêng thawh hnihna chak tak hnuaiah hian mahni leh pawl hamṭhatna zawnga, harsatna kârah mahni pawl tana malsawmna luangchhuak hmuh tumte tan tun hi hun ṭha a ni lo ve. Nakinah, boruak te han ziaawm se, duhtâwkin vote chu an la zawng leh zawk dawn nia.

Masena