FAK LEH ENTAWN TLAK I.T.I. VENG

Aizawl veng pakhat ITI veng hi tunlai chu a lar riau mai. Veng nuam tak leh veng mawi tak a ni bawka Instagram, Facebook leh Social Media hrang hrangah ITI veng thlalak mawi tak tak hmuh tur a awm thina mit a tlai ngei. Aizawl timawitu leh tinuamtu pakhat chu ITI veng hi a nia chiang mai.

ITI vengah khuan a veng neitu thenkhat sawi danin kum 1992 vel atang khan ITI veng Beautification Society an din tan a. ITI Veng Beautification Society hi a din tirh atanga tun thleng mai hian tha tak leh tluang takin a la kal zel a ni. He Society hian ITI Veng nawmna tur leh mawina turin kawng hrang hrangin hma an la a, chung zinga pawimawh tak pakhat chu an veng chhunga thing an phun thin leh puitling tura uluk taka an enkawl zui zel hi a ni. Ni sen sat laia ITI veng i kal a nih chuan thing buk hlim nuam tak hnuaiah hahdam diaiin thut hmun i rem thei ang. Chu chu kum tam tak kaltaa an veng mipui ten lungrual taka an lo thawh hona rah a ni tih i hre thei ang. Thil chik peih mi i nih chuan. Tunlai, May thla phei chuan Aizawl veng mawi ber hi thlang dawn ta ila, tuma campaign pui ngai lovin Aizawl mipuite hian ITI veng hi veng mawi berah kan thlang ngei ang. A chhan chu tunlai hianApril par (flamboyant tree) kan tih mai a par vul lai a ni. ITI veng mawi zia chu fak chawpa mawi a ni lova, tawngkam thiam vanga sawi mawi chawp kan ni hek lo. Mita hmuh hian a chiang em em a ni. Mita hmu tuten ITI veng an thlir ning lo. An thlir ning lo mai ni lovin, a hmuve lo te hmuh turin thlalak mawi tak tak social media hrang hrangah a darh chuai chuai mek a nih hi. Veng mawi leh nuam ITI veng a lo ni e!

ITI veng mawi leh nuam taka siam tu hi tute nge ni ta ang tiin kan ngaihtuah ngai em? Heng ITI veng timawitu; thing mawi tak tak, a par chi leh a par lo chi te pawh hi a tira kan sawi ITI veng Beautification Society hmalaknaa phun leh puitling tura uluk taka enkawl a lo ni. Kum 30 vel kaltaa bul an lo tan tawh an thawhrah chu thangtharten a zar kan zo mek a ni. An va fakawm em! Khutianga veng mawi leh nuam ni tur khuan ITI veng Beautification Society hmalakna chauh a tawk lo ngei ang. An veng mipui , NGO hrang hrang hruaitute leh LC hruaitute an thawkho tha tih a chiang a, an vaia lungrual taka an thawhhona avanga veng nuam leh mawi tak an nei khu veng changkang leh veng entawn tlak an ni. Model Veng atana puante hi ni thei nghe nghe se a va tha dawn em! An ni veng anga hmathlir thui veng hruaitu ang khu veng tam tak hian nei ve theuh thei ila, Aizawl chu a nuam lehzual ngei ang.

Tunlaia mi tam tak sawi nasat ber pawl chu Mizoramah tuihna a kum telin a tlem zel tih hi a ni. Tuihna a kang mai a ni lova ramngaw kan tihchhiat zel avangin kan ram a bua a, chu ram bua chu thal a lo nihin kangmei a chhuak awl em em mai thin a ni. Kumin April thla tawp lamah pawh Mizoram chu nasa takin kangmeiin min tibuaia in leh lo tam tak, leh thil hlu tak tak a kang chhia a, a pawi hle. Tin kum tir lamah kangmei avanga nunna hlu tak chan Mizoramah an awm bawk. Pawi tak a ni. Kumin kangmei chhuakah khan ram kang (wildfire) kan tih atanga lo thleng a tam hle a, a pawi tak zet zet a ni. Kumina ram kang tam tak kha chu han en ila ramgaw kan tih chereu avanga ram bua kang a ni tlangpui a ni. Ramngaw kan siam belha thing leh mau kan humhalh hian awlsam taka kangmei chhuak tur lakah min veng thei a ni. Tin, thing leh mau kan phun belha a awmsa chereu mai tur kan enkawl uluk chuan kan nunna atana pawimawh em em tuihna kan humhalh tihna a ni bawk a, boruak thianghlim mihringte min petu a nih mai bakah khawvelin a buaipui em em kan chenna khawvel lumna lo nasa zelte, sik leh sa inthlak nasa zel (climate change) lo tihnep na atan hmanraw pawimawh tak a ni bawk a ni.

ITI veng chungchang bawk han lut leh ila, hman kum khan environment humhalhna lama pawl lar tak pakhat ASEP chuan ITI veng Beautification Society chu chawimawina an lo pe tawh nghe nghe. Chawimawi tlak chawimawitu ASEP ten a nachang an hriaa an fakawm hle. Tunlaiah mihring kan changkang zel a, nungcha leh ramngaw humhalh nachang hria Mizo thalaiah an lo chhuak thar zel a, pawl hrang hrang pawh a lo piang ta zel. Thil lawmawm tak a ni. Hetiang thu lawmawm hriat chang hian Mizoram dinhmun hi a eng ve telh telh zel niin a lang. Egtikah emaw chuan thlang sappui nun kan ngai bil lo tih hun hi a thu mai nilo a tak ngeiin Mizoram hian kan la nei ngeiin a rinawm tlat a ni. Kan ram aia mawi leh nuam hi a vang si a.

Hetiang hian ngaihtuahna i seng tlang teh ang u. Pawl tam takte pawh hian ITI veng khu tun ai nasa hian chawi larin chawimawi zual ila, NGO dangte pawh hian hetiang kawnga hma la thate hi chawimawi zual ila, midang entawn tur atan chhawp chhuak thiam ila a va tha leh zual dawn em! Tin, ITI veng Beautification Society hruaitu thenkhat sawi dan chuan thing an phun sa tam takte chu hmasawnna lo thang zel avangte, veng chhunga in leh lo sak avangtein kih leh suat a awm nual tawh an ti. Ni e, in sakna emaw, mihring khawsakna a dip na na na chuan kih leh suat a ngaih hunte pawh awm ngei ang. Amaherawhchu ITI veng chang nilo, Aizawl bikah hian hmun changkang leh India ram khawpui lian zawk ten an kalpui ang dan hi kalpui ve thei ila a duhawm hle. Aizawl khawpui chhunga thing kih dawn chuan mahni compound a mi pawh nise mahni thua kih phal loh ti ve se. Tin, tute pawhin kawng leh a bul vela thing puiting tawh an kit dawn a nih chuan thing chuti zah a phunin a enkawl puitling leh tur a ni tih te hi ni ve thei se. Engvang pawha thing puilting awmsa kittu chuan thing dang hmun remchang laia phun thar leh enkawl pultin a inhuam loh chuan thing phun leh a enkawl puiltinna tur senso kha a pek ngai ve thung thin se. Chutiang dan chu kan Zawlkhawpui hian a mamawh ve ta viau niin a lang.

Aizawl leh a chhehvela boruak thianghlim min petu, kan nunna hnar tuihna vawng himtu, Aizawl khawpui tinuam leh timawi zualtu thingte mi thenkhatin duh duhin an kita an lo thel hlum thin hi a pawi thei em em e. Hetiang Aizawl chhunga thing dingte humhalh leh zual turin kan sawrkar pawh hian hma han la zel se a duhawm hle. Thangthar lo kal zel turte tan Aizawl khawpui hi a lo nawm zual deuh deuh theih nan tuna la dam mekte hian mawh kan phur nasa em em e. Nangma damlai hun chiah ni lo, i tu leh fa, tuchhuan zelte tana ram nuam siam i tum tlat chuan Zoram tan fa hrin manhla tak i ni ngei ang! Hetiang mi tam tak hi an pi leh pute an lo nih vang a lawm khawvela ram changkang ho tun dinhmun an din theihna chhan chu ni.

Lalhminghlua NKB