SERCHHIPAH A NEI BER THÁWKIN THÀW; SUM NEIH LOH THU AUPUI LEH SI!
Serchhip MLA By-Election 2021 kan zo fel a. Result a chhuak a, Pu Lalduhoma, ZPM Official Candidate a tling. MLA ni tùra thutiam hi an hun ruat hmasaá la lút lovin May 11, 2021 khan lakluh a ni ve chauh. MNF leh ZPM inbeihna mual ni miau hek! Serchhip By-Election chanchin hi thlirlètna ziak tùra thu min ràwn an awm ve nual a, ṭul ka tih lèm loh thuin ka chhâng mai zel a. Mahse, sawi lan ve leh hrám ka duh chu Election lo lam deuh a ni thung. May 2, 2021 Serchhip MLA By-Election vote chhiar ni, tlai lama Zonet-in Pu Lalduhoma an kawmnaá a sawi kha a dik a nih ngat chuan Campaign laia a nei ber tháwka thàw Party kha an awm chiang a nih kha. Sorkar hnaà thun tur, Police-a thun tur, SEDP dawng hmasa tur, tih vel thutiam an ngah viau niin a lang.
Thu tiam chíng -
Chhungkaw pain a fate hnenah thù a tiam chuan beisei lét a nei ṭhin a, chu chu thuawihna a ni. A fate'n a thù an awih a nih chuan a thùtiam hlenin, a tiam ang ngeiin thil a tihsak ṭhin. Chu chu Pa mawhphurna a ni. Pa chuan a fate tán a neih loh thil a tiam thiang lo. A neih loh thil a tiam chuan a fate'n kumkhuain an ring leh tawh dawn lo a. Chuvangin, thù kan tiam a nih chuan kan tiam ang a hlawhtlin ngei theihna atan thil awm sa, kan neih sa kan hmang ṭhin rèng a ni. Tiam úr chunga sum leh pái kan indaih lo. "Sorkar hnathawk, kan hnuaia thawk te u, in ṭanpui kan ngai a ni," tih leh si hi eng nge maw a awmzia ni? Hrethiam ve che u maw! Neihsa aṭanga tiam zut zut a, tuna taka nei leh tawh lo tih hi thil awihawm lo tak a ni. A hun inkar hi a la rei lo lulái ém mai. An neih loh, mipui hnena an pek theih loh tur an lo tiam a nih ngat chuan dàwt hmanga vote zawng an ni tih a chiang a. Public Interest Litigation (PIL) mai chi a ni hial ang.
An thawk ṭha -
Serchhip MLA By-Election 2021 neih dawn khan District Magistrate thupèk angin Duty hrang hrang an inruat a. Sector Officer, Static Surveillance Team (SST), Video Surveillance Team (VST), Flying Squad te dinin, inthlan (Election) felfai tak neih theihna atana inruahmanna ṭha tak a ni. Hemi team-a awmte hi an hah ém ém a, an tihtur an hlen ṭha a, an fakawm takzet a ni. Election-ah hian sorkarin sum a séng hnem ém ém ṭhin a. Team hrang hrang tan hian sorkarin sum leh pái tam tak a séng ang tih a rin theih bawk a ni. Mahse, he'nga pawisa kan hmanna hi chu ṭangkaia hman a ni a. Inthlanna felfai kan neih theihna tùra insénsò a ni a. A uiawm dan a dang deuh a ni. Serchhip MPF te an fakawm ém ém bawk a. Inthlanna felfai leh ṭha taka neih a ni. District dangte pawhin thil ṭha chu entawn ve zel se a ṭha àwm e. Ka review theih chin chu hei zawng hi.
Sum leh pái nei lo -
Ka sawi duh láimu ber sawi ṭan dawn ila. Sorkarna chelh méktu MNF kaihhruai sorkar hian sum leh páiah harsatna a tawk nasa em em mai a. A enkawl thiam tawk loh vang niin a lang. An sorkar tirh kum 2019-20 leh 2020-21 (kum hnih chhung lek) in 'Ways and Means Advances' aṭangin vawi sawmthum pakhat (31) RBI aṭangin sum a puk tawh a, chu chu chéng vaibelchhe 512.80 lai mai a ni. Hei bakah hian RBI aṭang bawkin Special Drawing Facility an tih, a hming an thlak hmaa 'Special ways and means' tih ṭhin (a pung tam zawk) hmangin vawi sawm panga (15) lai mai an lo puk tawh bawk a, chu chu chéng vaibelchhe 218.18 a ni. Tin, RTI chhanna aṭanga a lan danin Mizoram sorkar leiba pawh MNF sorkar kum 2 chhung lekin chéng vaibelchhe nuai 1000 velin a pung hman a, heti anga leiba pung chak hi Mizoramah tunhmain a la awm ngai lo a ni. Intodelh ngaihtuah si loa vote zawnna atana sorkar hnaà inthun tum, a loa luakchhuaka induhsak tumna thutiam hi sim tawh se la, kan sorkar hian a retheihzia hi inhre teh se. Kum 2 chhung lekin a Party ang záwngin an lo hausa viau tawh zawk nge? Pa chauhin a hria ang.
Kum 2021-22 Budget -
Kum 2021-22 budget thar pharh a ni a. Pu Zoramthanga, Finance Minister chuan chéng vaibelchhe 111,48.89 lái a pharh a nih kha. Revenue Expenditure (RE) a pung thúr thùr a. Sorkar inenkawlna tùr leh sorkar hnathawk duhsak záwng lak a pung zel tihna a ni. Development sum a kiam zél a, heti chuan ram nuam siam chu khawi lamah, duhsak záwngte dinchhuahna khawvel thar kan siam a ni ber mai. Kum 2021-22 a sorkar laipui aṭanga kan sum rawn haw hi April leh May ah chéng vaibelchhe 298.34 lái a ni a. Sorkar hnathawk, sum vawngtute pawhin chanchinbu kaltlangin kan dawn tur pangngai kan dawn thu an lo sawi tawh a. Hetiang chiah hian kum 2020 Lockdown hmasaah pawh a tir thla thum chhung vel chu kan dawn tur pangngai ang kan dawn thu an sawi bawk a nih kha. A bik takin tun thla hnih chhung leka sum kan neih loh thù MNF sorkarin an aupui chiam mai hian chhan ṭha tak a nei ngei ang. Ngaihtuah zui atán...
Inti Ruling Party -
MNF ṭhalai hruaitu (MNYF G.S) lahin sorkar hnathawk a lo zilh a niàwm pek a. A ziak tupa hi a inti Ruling mah mah nge, a tihtur dik tak a ti zawk? Ka belh ve zeuh duh erawh, sorkar hnathawk (Regular) te phei hi chu zilh a, vau ngawt chi an ni dèr lo; tih dik loh palh inhrilh chu thil lawmawm lam a ni. Inti Ruling taka an tihsak theih tawk chu an hlawh tihtlemsak ni lo vin, transfer & posting an ti ṭhin. Mahse, he thil hi thil hlui, thil ṭhing tawh lutuk a ni a. 'Sorkar ṭha lo' zia a ni a, inlák ropui a, chapopui chi a ni lo. Sorkar ṭha siam tur chuan hmanlai kalsan a, hmasawn zawnga kè pén deuh deuh hi a ngai a ni. Sorkarna chelh méktute pawhin ram nuam siam thar turin a hniam ber aṭanga a lú ber thlengin insiamṭha se, mipui kan dam tláng ngawt ang.
Tlipna -
A chunga ka ziah zawng zawng khaikhawmna atan chuan hei hi ni rawh se. A thu a khal deuh inti a nih pawhin, mihring siamṭhat nan chuan khawdur a ngai an lo tih ṭhin kha. Mizorama sorkarna siam méktu MNF te hian a thlang tlingtu mipui min zah lo a nih pawhin, Pathian tal hi zah ve tawh se la, mipui tán theihtawp chhuahin, an sorkar kum chanve hnu lam atan tha thar han chhuah leh hrám teh se. Kan ram damna atan kan Politician ṭhenkhat hi chuan, Pathian thu leh mihring tak pawhin insiamṭhat in mamawh a nia! Free Advice.
David Zochhuanmawia (Vida Hrahsel Saza)