LOCKDOWN ṬÀM TLÀK LAIIN SAWRKÂR A BO EM NI?
India ram hmun dangte rualin Mizoram pawh hripui lêng thawh hnihna in na takin min hrút mék a. Lo theih lohna in, kan himna tur zawk anih avangin sawrkârin lockdown a puang leh ta a, mi tam zawk hreawmna tur ni mah se, kan zavaia kan himna tur anih avângin, hemi chungchânga sawrkâr thutlukna hi a sual lova, ṭhahnemngai takin mipuite pawhin kan thlawp tur a ni.
Nikuma hrilengin khaw tam zawk min rawn luh chilh hma aṭang hauh leh min luh chilh hnu thlengin, kawng tinrengah task force hian mawh lain, hripui laka mipuite chhanhim hna an thawk a, an nunna hialte pawh an chàn anih kha.
Hetih lai hian, Mizoramah hripui dona avang hian sawrkâr hian ama mi leh sate a hloh hriat tur a la awm lo thung. Nikum aṭang tawh khan sawrkâr hian hlawh neia a mi rawihte aiin hlawh nei lo leh tlawmngaia mi inpe task force-te chu mipuite himna turin an pen chhuak nasa in, an rim hle zawk a; hripui leng a ziaawm a, a ralmuan deuh lai erawh kha chuan, hmai tuam lo pawisa chawi tir tur erawh chuan sawrkâr chuan a mi leh sate a hmang rim hle thung.
Tun lockdown-ah pawh hian 'Lockdown ṭàm laiin kan sawrkâr a bo em ni?' ti a mipuite an inzawh sap sap laiin, kan sawrkâr chu MPS officer pakhat (MNF returnee) pension hun tawh service pawtsei tur leh a mau/ rua tender chhuah turin a rawn lang hlawl a, a bo zui leh mai bawk a.
Tun ṭum lockdown-ah hian chhungkaw tam tak chuan harsatna an tawk nasa hman hle ni a hriat a ni a, lockdown puan anih rual hian state dangah chuan nasa takin a mipuite tan sawrkar a luang chhuak ṭhin a, lockdown-a state dang sawrkarte luan chhuahna ṭhenkhat :-
1. Kerala : Kerala sawrkar hian hian Rs 20,000 crore chu a ram chhûnga labour-te chhawm dawl nan leh ration a thlawna sem nan a lo ruahman tawh a, chaw chhum hminsa a ram mipui mi maktaduai tam tak, harsatna tawk mêk hnenah a pe thei bawk.
2. Delhi : Delhi hian a ram chhûnga rickshaw pu te leh lockdown vànga hna thawk theilote hnenah ṭanpuina tangka faibpèk turin a ruahman.
3. Uttar Pradesh : An ram chhunga labour mi nuai 35-te hnenah cheng 1,000 ṭheuh, insakna a inhlawhfa ṭhin labour mi vaibelchhe 1 leh maktaduai 6 chuang hnenah a thlawnin ration a lo pe tawh bawk.
4. Meghalaya : Kan thenawm Meghalaya chuan lockdown puan reng ringawt chu sawt loin a hria a ni chék ang chu, a ram mipuite chu a thlawnin COVID test tih sak vek a tum bawk.
Awle, kan ramah ve thung chuan tun lockdown-ah hian kan sawrkâr erawh chuan a mipui, lockdown avanga ṭàm tuar mêkte hnenah ṭanpuia a sem thawm reng reng hriat tur a awm lo. Mi thil phalte leh inpe-te'n task force-te hnena an thawh khawm chu task force-te'n a mamawhte hnenah an sem chhuak leh a; heng bàkah hian, kohhranin ṭanpuina a semte, mimalin ṭanpuina an sem thawm hriat tur a awm bawk.
Tun ṭum lockdown-ah lockdown ṭàm tuarte tana sawrkâr chetna reng reng sawi tur a awm ta lo hi a lungchhiatthlâk a, state khat sawrkâr berin mipui mimirte chhawm dawl tura task force leh mi inpete thil pêk khawmah a innghat ringawt anih chuan, chu sawrkâr chu pa nih tling lo sawrkâr a ni tihna a ni ang. Tun hun hi ṭanrual hun a ni a, harsatna hi sawrkâr chauh emaw, kohhran chauh emaw NGO chauh emaw mimal chauh emaw hnena pa pèk ngawt chi chu a ni hauh lo mai. Amaherawhchu, mipui an rilṭam a, kohhran, mimal leh tlawmngai pawlte pawh an phet suau suau tawh hnuah pawh, sawrkâr a la ngawi tlat hi 'a mak' tih loh rual a ni lo. Task force-te hi sawrkâr kut leh ke tur an ni a, a sawrkâr zawkin rinrawlah a nei hlauh erawh a fel lo hle.
State dangah chuan mipui mangangte ban phâkah sawrkâr a inhnuk hniam a, mi tlawmngai leh NGO te'n an lo ṭawiawm ve bawk ṭhin, kan ramah erawh chuan NGO, kohhran leh mimal inpete hmalakna hi kan sawrkâr hian a umpha thlawt lo zawk a ni. Hetih mêk lai hian, Assembly Session hri do kawnga sawrkâr fakna uchuâk tak private member resolution put luh a ni leh mai ang em? tiin mipuite chuan an thlir mêk bawk.
Kan sawrkâr hruaitute pawh hian a taka thawh awm si lova Chief Minister fak rawn luai luai ringawt hi duhtawk tawh se, he sawrkâr hian nikum aṭanga vawiin thleng hian kohhran leh tlawmngai pawlte avàng chauha mualphova awm lo anih zia inhre bawk rawh se. Mizoram ang a khawtlâng thawhho ṭhatna hmun ni lo, state dangah he sawrkâr hian hripui hi hmachhawn ta se, nasa takin a mualpho hle zawk ang. Chuvangin, kan sawrkâr hi harh se, ring zo taka thlang tlingtu a mipuite tan lockdown ṭàm hunlai hian rawn che chhuak thuai rawh se, "Lockdown ṭàm tlàk laiin sawrkâr a bo em ni?", tiin mipui an inzawt mék a nia.
J.Lalramnghâka (Jeru-a)