CHIEF MINISTER RELIEF FUND CHUNGCHANG HI
Tun hnaiah Chief Minister Relief Fund (CMRF) chungchang sawihnawmna neuh neuh hriat tur a awm a, dik lo leh fuh lo baksaka hman ni awm taka thu thehdarh duh te pawh an awm bawk a. Hei hi thil pawi tak, mipuite a ṭha lo zawnga fuihpawrh leh hruai sual theihna a nih avangin theih ang tawka a hmang ṭangkaitu ṭheuh kan nihzia te, a thianghlimzia te, hrileng dona hmanraw pawimawh tak a nihzia te han thai ṭial ila.
Chief Minister Relief Fund a langtlang
Kum 6 vel kal ta kha a ni âwm e, Chief Minister Relief Fund thawhtute leh thawh zat hi chanchinbu lamah kan hmu fo ṭhin a, a hmanna lam hmuh tur awm lo chu tiin an hmuh dan leh hman dan kimchang chu RTI Act hmangin ka zawt a, data mumal an lo neih loh avangin ka duh ang pawh min chhang thei lo va, a beidawnthlak ru duh fu. Tunah erawh chuan RTI hmanga zawh a ngai ta lo, I & PR-ah hmanna kimchang nen (an la hman hma hauhvin) tihchhuah niin, khawvel khawi hmun aṭang pawhin kan hmu thei ta a, a petu leh pek zat nen a petute in an thlen hmain CM instagram account lamah kan hmu zat zat tawh a; hma kan sawn ta viau mai.
Langtlang taka CM Relief Fund hman a ni hi hrilengin a hrinchhuah a tih theih ang. India ram state danga CMRF hman dan han zir zau chuan, state ṭhenkhatah chuan kum tinin tihchhuah chauh a ni a, website vela han hmuh mai tur a vang hle. Kerala hi hrileng do letna kawngah a tiṭha pawl tak an niin a lang a; Chief Minister Distress Relief Fund (CMDRF) chu keini ang bawkin hrileng dona atana an hman dan kimchang chu langtlang takin an kalpui a, intehkhin aralah chuan min la tluk lo tak an ni. Chuvangin, CM Relief Fund hmanna langtlang kan duh, ti te, a langtlang tawk lo tia sawi hnawm pawlte hian inchhiar zau an mamawhzia an tlangaupui lek fang a ni.
A hmanna chalaitute an rintlak
Mipui thawhkhawm sum a nih angin, a hmanna tur lam ngaihtuahtu pawh sorkarin a duang ulukin a fimkhur hle tih a lang a. Politician pakhat mah tel lovin, sorkara mi pawimawh takte kaihhruaina hnuaiah NGO Coordination Committee aiawh leh Mizoram Kohhran Hruaitu Committee aiawhte pawh an tel ve bawk. A Chief Minister bera pawh a tel lo ni âwm tak a ni a, chuti khawp chuan CMRF hmanna chungchangah sorkar a fimkhur a ni.
Kan khawtlang nunah kohhran leh tlawmngai pawlin hmun thûk tak a luah a, mipuiten a zah pawh kan zah a, rinna pawh kan nghat lian hle. Mipui thawhkhawm CMRF sum hmanna duang tura chung mi zahkai, mi rintlak, mipui rawngbawltu leh kohhran rawngbawltute ruat an ni hi thil fuh tak niin a lang a; chung mite la ringtawk lo cheu chu kohhrana inhmang ngai lo, YMA leh khawtlanga ṭhahnemngai vak lo ni âwm tak an ni. A hmanna lam sawi hnawm tumtute awm ṭhin mah se, politics-a inbeihna mai mai a nihzia mipuiin an hriat chian phah zel zawk niin a lang a; mipuiin phal taka kan thawhkhawm, lo sawihnawmtute chu i hnualsuat zel zawk ang u.
Mitin tan a ni a, mitin tâ a ni
CMRF hi mi harsa leh ṭanpui ngai te, chhawmdawl ngaite tan hman a ni ṭhin a, hri a len hnu hian hrileng dona atan kan hmang ṭangkai ta hle. CMRF hian hrileng dona hmanrua leh senso te, quarantine-na hmuna senso hautak tak te, ral hmatawngte senso te a lo phuhru ve a, chhawmdawl ngaite tan thlengin malsawmna a ni leh zel a ni. Mipuiin kan thawhkhawm a, mipui tan bawk hman a ni leh ṭhin a, CMRF hi a hmanrua, a thawkpalai ang chauh a ni. Ṭhahnemngai taka thawhtute hian ram tan thawhlawm (contribution) an thawh a, an tih theih tawk ram tan an ti a, a hlu takzet. Anni vangin state danga thleng tawh hrileng avanga chhiat burhna, thih puk pukna te kan la tawng lo hram hram a ni a, hrileng dotu ṭangkai tak an ni.
CMRF-a pawisa thawh sawi hnawm a, CMRF-a thawh aiin Task Force-a thawh hian mamawhtute a thleng hma zawk tia sawi an awm leh ṭhin. Mi dangte ṭanpui hi a ṭha vek a, a hmanrua a dang mai chauh a ni. Miin Task Force-a a thawh duh a nih chuan a ṭha em em a, mimala a ṭanpui duh a nih pawhin a ṭha leh zel a, CMRF-a a thawh duh pawhin a lawmawm hlei hlei a, a vaia a thawh theih vek phei chuan a tluk a awm chuang lo; a enga mah hi sawi hnawm chi a ni lo. CMRF hi dawra thil lei leh hralh ang mai maia kalpui chi a nih loh avangin, a lut hmasa apiang hman zawh nghal hiau hiau hi thil fuh ber a ni lo va, a ngaihtuahtu pawlin ram pum dinhmun thlira uluk taka an ngaihtuaha hman hi a fuh ber niin a lang.
Politics-a inbeihna atan kan phal lo
Heti khawpa pawisa thianghlim, hmanna lamah pawh induhsakna awm thei miah lo, ṭangkai theih tawpa hman a ni chung pawhin politics hmanruaa hmang duhtu leh sawiseltu an lo awm zel a, chung mite chu kan tarlan tawh angin CMRF hmanna a ṭhat chuan sorkar hming a ṭha ang tih hlautu, politics avanga rilru chhe lailet der putute an nih a rinawm. Thil mak tak mai pakhat chu, tute emawin CMRF-a pawisa thawh aiin LLTF/VLTF-a thawhin a thleng hma zawk, tih an thehdarh aṭang khan CMRF-a pawisa thawh a pung emaw tih mai turin nitina thawh thawm hriat tur a awm reng mai hi a ni a; a sawi hnawm pawl tan chuan sim vang vangna tham a ni.
Mi ṭhenkhat chuan India rama state hrang hrang sorkar thil tih ṭhat la khawmin, chu chu kan sorkar tihtir kan tum ṭhin niin a lang a; chutiang chu eng state mal mahin an tlin loh tur thil niin a lang. State tin hian tih ṭhat leh tih theih bik te kan nei hrang thliah a, kan state-in kan tih theih tam tak hi state dang tih theih loh a ni a, state danga tih awlsam tak hi kan state-a tih ve hleih theih loh a awm ve bawk tih kan hriat a pawimawh hle a ni. Tin, state danga sorkar thil tih, ṭha tia kan vawrh darh ur ur, hahipa kan sawi chamchite hi kan state-a kan lo tih ve tawh tho leh, a ṭhen phei chu a ti hmasatu kan ni zawk mah mah te a ni tih hria ila, mahni sorkar sitna atan chuan a aia rintlak zawk zawn hram hram a ṭha awm e!
Mipuite hrileng avangin kan mangang a, inkharkhip avangin kan ipik a, kan nguiin kan nguai a ni. Kan eizawnnain a tuar a, chhuanchham mangangin kan awm a, a nihna takah chuan kan rûm a ni mai lo, kan ṭap a ni. Chung mite dinhmun chu ngaihtuah tlâng ila, retheihna leh manganna tizualkaitu, thu dengkhawng - insawiselna leh insawichhiatna hlir mipui thinlunga tuhtu nih loh tum ila, a tiziaawmtu kan nih theih loh pawhin a tizualtu nih loh hram i tum ang u. He ram hian i nungchang a thlir reng e.
T.S. Khupchong