Written by
Dr. Lalbiakkima (Adviser) & Dr. Lalchhuankimi
President, Indian Academy of Pediatrics. Mizoram State Branch

NAUPANG LEH COVID 19

Nikum 2020 ah Covid hripui kan tuar a. A reh mai dawn emaw kan tihlaiin kumin 2021 March thla vel aṭang a thawhhnihna (2nd wave) kan tawng chho leh mek a.

Nikum lamah chuan naupang zingah hri vei an tam lutuk loh bakah naupang aṭanga puitling kai an awm meuh lo. Mahse kumin 2nd wave ah hi chuan naupang kai an tamin damdawi in dah ngai te pawh an awm ta nual mai. Naupang aṭanga puitling hrikai an pung ta bawk a ni.

Tuna 2nd wave hi chu kumin July thla chhoah chuan a reh deuh duak hman mithiamten an ring. A chhan chu puitling kum 18 chung lamah hridanna Covid vaccine tam takin an lak vang a ni pakhat ngei ang.

Tichuan naupang kum 18 hnuailam hi Covid vaccine an lak ve loh avangin kai leh vei thei awmchhun (age group) hlawm lian chu an ni ta mai a. Hei vang hian mi ṭhenkhatin Covid 19 hi 3rd wave anga a lo thawk leh a nih chuan heng naupang, kum 0-18 vaccine la ve lo hian an kai nasa ang tih an hlauthawng a. Covid 19 3rd Wave hi a rawn thleng ngei dawn tih hi chu mi ṭhenkhat rinthu a la ni rih e.

Nu leh Pa hriat tur:
1. Naupang hian puitling leh kum upa lam aiin Covid 19 hripui doletna an taksa hian an nei ṭha zawk.

2. Hri an kai pawhin an la na lutuk lo. Hritlang, khawsik, pumna, kawṭhalo etc an nei thei. Na zual leh thihpui an awm ve thei. USA Covid 19 tamna ber an zirchianna 13.5.21 a an tar lan danin hri kai 14% vel hi naupang an ni. Chung zinga naupang Damdawiin luh ngai chu 0.1 - 1.9% an ni a. Thihpui chu 0.00-0.21% an ni. (source: Covid 19 US state Data report 13th May 21)

3. Naupang chu chaw ṭha leh vitamins hrang hrang Vit D ,C, B leh Zinc lo pek hian natna venna an neih ṭhat phah ṭhin.

4. Naupang hi compound velah infiam tam tir tur. Kea kal tam tir te hi a ṭha hle.

5. Pawn an chhuahin kum hnih chung lam chu face mask vuahtir ngei tur. Nausen chu an thawk a tihbuai theih avangin vuahtir loh mai tur.

6. Kut sil zin a pawimawh; sahbawn emaw, hand sani­tiser a tihfai sak fo tur.

7. Social distancing: Pawn mipui awmna a hruai chhuah loh a him ber.

8. Hridanna Vaccine: India company, Bharath Bio­tech hian naupang kum 2-18 inkar tan Covid vaccine tunah enchhinna clinical trial phase 2 leh 3 an kalpui dawn mek a. Naupang vaccine hi kan nei thuai turah beisei ang u.

Nu leh pa zawng zawngte fimkhur tlang ila. Covid 19, phase 3 hi lo hlauh lawk vak loh a ṭha ang. Kan theih tawpin mahni fate fimkhur leh zualin enkawl ṭheuh ang u.

Dr. Lalbiakkima (Adviser) & Dr. Lalchhuankimi, President, Indian Academy of Pediatrics. Mizoram State Branch