Written by
Dr.Lallianchhunga

HRIPUI DO LEH ECONOMIC MOLECULE

Mizo nih hi a nuam, hun ralmuangah mahni eizawnna buaipui ṭheuh chungin kohhran leh khawtlang huap pawl uapna hnuaiah kan awm a. Hun khirh leh harsa hnuaiah kohhran, pawl leh mi thilphalte ṭanpui ngaite tan an luangchhuak leh dial dial a. Covid-19 vanga lockdown thlakhat chuang kalpui a ni chungin ṭanpuina thilpekin ṭanpui ngaite hnen ala thleng pha zel a ni.

Ṭanpuina thilpekah ei leh in tur inpek hi kan uar ber maithei. Sum faia in ṭanpuina chang hriat hi a hun tawh viau a ni. Mihring hi kan dam chuan ei leh in tur hi chu a chhia emaw, a ṭha emaw, a tui emaw tuilo emaw, a awm mai zel. Hnathawk thei lova lockdown hnuaia thlakhat chuang awm tawh te’n in luah man an pek a ngai a, tui bill, electric bill, etc a bat theih si loh; damlo enkawlna a lo ngai bawk. Covid-19 hrileng vanga kum khat chuang eizawnna kalpui thei tawh lo chhungkaw sing tel an awm mek bawk.

AAP kaihhruai Delhi Sorkar chuan hrileng vanga an hna thawk thei lo Delhi khawpui chhunga taxi, auto-rickshaw, e-rickshaw leh public transport atana hman motor driver 1,55,301 zet te hnenah Rs. 5,000 ṭheuhin ṭanpuina pawisa fai a pe dawn tih an Transport Minister Kailash Gahlot chuan May 23,2021 (Sunday) khan a puang. Nikum, 2020 lockdown pawh khan Delhi sorkar hian auto rickshow/taxi driver mi 1,56,000 chuang hnenah ṭanpuina pawisa fai, cheng vaibelchhe 78 sengin a lo sem chhuak tawh bawk. Kumin hian Delhi-ah April 20 aṭangin lockdown kalpui a ni.

April 19 aṭanga lockdown kalpuina Mizoramah pawh chanchinbu, eptu party leh social media hrang hrang hmanga mipuiin kan nawrna chuan rah ṭha tak chhuahin sorkarin task force te kaltlangin ṭanpui ngaite hnenah Rs.2000 ṭheuh, chhungkaw 4575 te tan a sem mek bawk (Hei hi Aizawl a ṭanpui ngai chhungkaw 1 tana an sem zat Rs. 2000 anga chhut a ni a, District dangah Rs.2000 an pe ang chu maw?). Hemi atan hian CMRF for Covid-19 a mipui, pawl leh kohhran te thawh sum tling khawm aṭangin May 17,2021 khan cheng nuai 91 leh sing 5 (Rs. 91,50,000) a ruahman a ni.

Chhatisgarh sorkar chuan hripui leng dona kawnga insawrbing tumin Covid-19 hri len hma aṭanga bul an lo ṭan tawh Major Project Construction Work (Governor’s house, Chief Minister’s house, Minister leh Senior officer te Quarter tur, Circuit House thar) hna kallai an chawlh tir ṭhup bawk. Assembly building sakna tur tender an chhuah tawh pawh an ‘Cancelled’ hial a. Hmasawnna hna chu a pawimawh viau rualin, a loa an awm theih loh hna a nih lem loh chuan hmasawnna hna aiin nunna an ngaipawimawh zawk tihna a ni.

Covid-19 hripui leng Lockdown vanga harsatna tawk ṭanpui kawngah keini Kristian state inti hian state dang kan phak lohna hi a tam fu mai. Keini chuan mi pahnih-khat chauhin an chhan theih cheng nuai tel senna tur Rawmi (Dendrocalamus sikkimensis) Tender pawh kan ‘Cancel duh lo’. Kum 2021-2022 Budget a dah Finance Dept a Khawnpui (cheng vbch 580), SEDP (cheng vbch 400) leh PAHOSS sum (cheng vbch 50 chuang) te hi hripui dona atan siam rem (reappropriate) turin hmalakna a awm hek lo. Sorkar hi chuan thil danga hman tur sum a nei tih a chiang.

Duhsak zawngte contract/ supply thawh tir a, mipui thawh khawm hmanga Covd-19 hripui leng do hi em ni Economic Molecule chu?

Dr. Lallianchhunga