Written by
Dr. Lalbiak kima

HMALAM HUN THLIR ANG

Mizoram chu thlakhat leh a chanve dawn kan in lockdown ta a (20th April 2021). Sawrkar thuneitu leh kan mithiamten rua­hmanna an siam angin thuawih takin kan kal a. Kan ṭhenawm state te ai chuan kan ziaawm chho viau a a lan laiin vawiin ni thleng chuan Covid-19 positive chu kan la pung chho zel rih tlat a ni. Inkharkhip nasatna 'Containment zone' aṭang tein an tam zual ta emaw tih tur a ni. Hei hi chu commu­nity spread a lo awm nasat tawh vang a ni ngei ang.

Tuna kan kalpui dân hi chuan kal reng theih ani dawn lo tih chu a chiang reng mai a. Nitin inhlawhfa leh lirthei khalh, loan rulh ngai bawk si te leh nitin dawr hawnga eizawng tan chuan an khawsak harsat zia tur hi tamtak chuan an chhut phak lo mai thei a ni. Hengho hi chuan engmah ram leh khawtlang inrelbawl danah 'aw' an nei phak ve lem lova. An chunga dân lek han sawisel pha pawh an awm meuh lo ang.

Chutih rual chuan sawrkar a hlawh la leh ovid lockdown chhung pawh a, sum hmuhna kiam chuang lo an awm thei a... 'Ei leh bâr zawnna (economy) aiin hriselna (health) a pawimawh zawk' tih leh mai ṭhin pawh hi a dikna chen chu a awm ve ngei ang.

Hmalam hun thlira kan kal zel dan turah mi khawsak harsa berte dinhmun a zuk ding thiam hi kan mamawh chho hle zel dawn a ni.

Hmalak dan tur :
1.Covid vaccine : He hripui laka kan himna tur kawng hmasa ber chu a tam thei ang berin Covid vaccine kan lak hi a ni.

Sawrkar leh kan mithiam te hian vaccination lamah hian thapui han chhuah tak tak zel se. Tunah Mizoram-a vaccine la hrim hrim(1st or 2nd dose) hi mi 302284 vel an chuang tawh niin an sawi a. Vaccine la hi mi nuai sarih chuang tal tling chho thei ila, he Hripui lak aṭang hian kan him thei ang.

Kan hma thla thum chhung hian kan sawrkar chak tak hian min han tih hlawhtlin sak se, mipui kan va lawm tlang dawn em! He ti zatin vaccine an lak chuan Covid 3rd Wave pawh India ram state dang a, a thlen pawhin Mizoram a lo lut ve thei lovang. Kan him mai bakah kan umbo thei ngei ang.

2. SMS (sanitization, mask, social distancing): Kut silfai,Hmaituam leh inkarhlat hi chu hripui kan umbo hma a kan hman chhoh reng tur a ni.

3. Inkharkhip : Hei hi chu kan hriat angin Hripui ûm bona ni lovin a tihmuanna (brake) ang a ni a. Tu ram mahin an tlin rei lo. Zawi zawi a thlahdul chhoh zel tur a ni ang.

Ramdang lo en ang :
Israel: Kan hriat angin Israel chuan nasa takin Covid vaccine lakah ṭan an la a. Mipui vaccine la hi 70% dawn lai niin an sawi. Kum 80 chung lam vaccine la chu 80% an chuang tawh a ni.

Khawvel a Covid 19 umbo hmasa ber ram niin an report a ni. Tunah chuan zirna in zawng zawng a pangaiin an hawng a. Hmai tuam ngai tawh lovin nunphung pangngai in a nung tan ta a ni.

USA: Khawvel a Covid-19 in a nuai nasat leh vawin ni thleng pawh a Covid case kai tawh tam berna ram a ni. Hri kai tawh zawng zawng May 30, 2021 hian 34,034,505 an tling tawh a, mitthi 609,416 lai an awm tawh bawk. Tichuan a nasa thei ang berin Covid vaccine an pe chho ta a, nikhatah tunlai hian mi nuai 15 (1.5 million) vel pe ang an ni. Vaccine la hrim hrim hi 62% (1st or 2nd dose) an tling tawh a.Nimin lawk khanan President Biden a chuan kum in July thla khi chuan mipui 70% an pe hman dawn a ti a ni. Hei vang hi a ni ngei ang USA ah nimin 29.5.21 khan, hrikai thar mi 11,848 chauh an nei a. An vang lai khan nikhatah nuai hnih te an nei ve ṭhin a nih kha.

Tunah hian India ram hrikai thar nimin 29.5.21 khan 174,041 lai an la tling. India ram chu mihring kan tam em avang hian Covid vaccine la hi 10% vel niin an sawi. Khawi ram pawh a micheng 70% chuangin Covid vaccine an lak chuan hripui a um bo theih an ti a ni. Hei hi mi thiamten, Herd Immunity an tih chu a ni.

Dr. Lalbiak kima