SORKAR A HARH A HUN E...
Tun lai Mizoram kalphung hi enchian hian kan sorkar fungchelh tute hi an ṭan deuh chu a ngai in ka hre ve ṭhin. Ram an enkawl danah hian tun aia nasa leh zuala hma an lak a, an ngaihtuahna an sen chu a ngai a nih ber hi.
Tuna kan kal dan en hian thil mumal tawk lo leh in enkawlna fel tawk lo a awm niin a lang. Sorkar meuh si hi a chang chuan mipui aw leh chanchinbu a thuziak pawh ngaisak lova insiamṭhat nan an hmang lo emaw tih tur a nih laiin, a lehlamah khawi lai mi social media status emaw in a khalh kal emaw ni tih mai tur te a ni lawi a. Dan leh dun nise thlak leh siamṭhat, thupek sut leh a tam hle mai. Sorkar lam hian uluk zawka hetiang hi kal pui dan a ngaihtuah a ṭul hle in a lang.
A chang hi chuan thil in mil tawk lo hmuh tur a awm ta fo mai. Hri pui vanga kan buai lai pawh hian contact sem leh hna siam an bang chuang lo ti tawk te an lo awm a, a zia lo ṭhin hle mai. Hri pui kan do lai chuan thil pawimawh tawpkhawk lo chu dah ṭhat rih a, sum pawh a ṭul lova kan hman loh hram hram a ṭul awm e. Tin, hetianga chhiatna leh mangangna thlen laia remchang lo la a, hlawkna zawng tawk te hi kan la awm zel ni hi a buaitlak ṭhin a ni. Hetiang hun te hi mi ṭhenkhat tan chuan sum siamna remchang mai emaw ni tih mai tur a ni. Kan hotu te hian pawisa hman dan kawngah hian an fimkhur viau a ṭul hle awm e.
Tun hnaiah kan sorkar hnathawh ten sum an thawhkhawm a, an sum thawhkhawm dan hian kan sorkar chetphung hi a ti danglam pha ngut em le aw ka ti. Sorkar hian a hnathawk ten sorkar ṭanpuina a sum an thawhkhawma nih chuan, an ni pawh inren takin sum an hman a ngai awm e. Harsa taka ṭhenawmte kan ṭanpui ve lai a, kan ṭanpui te zawkte inren chuang miah loh va, keini aiin an khawsa nuam zawk mai emaw tih mai tur an nih chuan, a ṭanpui zawk kha kan tha a na mai ṭhin, ṭanpui leh kan chak lo ang hian, sorkar hian awmdan leh chetphung an thlak loh chuan ṭanpui zui zel hi thil chakawm tak a ni thei lo ang. Chuvangin kan sorkar lam hi an harh a hun tak zet a ni.
Sorkar hnathawkten sum an thawhkhawm mek laiin sorkar chuan a hnathawk pension tur pakhat chu (MPS) an han ruai nawn a niawm a. Sorkar pawisa hi mimal hlawkna tura duh duha lo chen hi a rem lo a ni tih kan hriat fo hi a ṭha awm e. An mi rawih nawn nana an sum senral leh sorkar hnathawk te thawhkhawm hi a inzat hial lo maw le aw ka ti. Chuti nise, sorkar in sum a nei loh laia hetiang lo tih ṭalh hi a mipui zah lohna te pawh a ni thei mai awm e.
Hetianga hri pui avang sorkar insum leh inren tura beisei laiin rua chi supply na tur tender te an lo chhuak ve bawk a. Hei pawh hi an sawi dan hian sorkar hian tu te emaw duhsak bik te hlawkna tur kawng hi a siam mai a ni ang em? Hri pui do tura pawisa in ren laia thiltih atan chuan a ṭha ber lo mai awm mang e. A nihna takah chuan, hetiang teh nuai hi kan nih ṭhin avang hian a thawh khawmtu ṭhenkhat tan hi chuan a rilru nat thlak ṭhin ngawt in a ka ring ṭhin. Sorkar lam hi a harh a hun ta tak zet a ni.
Sorkar hian sum a nei tam lo, zep rual a ni lo, a hnathawk te hlawh pawh a bat sak fo reng a nih hi. Sum an neih tam loh chuan nei tam lo anga awm ve ngam hi a ṭul awm e. Sum renchem leh a hmanna hi tihtlem ni se, sum tam tak hi an hum thei dawn a ni. Tun hma aṭangin Mizoram sorkar hian ram chhunga pawisa thawhchhuah ai hian Delhi (central sorkar) a mi zuk sawi chhuah hi an intihtheihna leh an innghahna ber a ni ṭhin a. Tunah pawh hian chutiang chu a la ni emaw an ti fo ṭhin. Mahse, tun hma a sum zuk sawi chhuah zung zung ang kha a tih theih tawh lova, kal phung mumal lutuk loh lai (vai ho mawl lai) kha a reh a, thil reng reng a nih tur angin, a hun takah a lo thleng a, a kuang bang zut tur emaw, ṭawngkam thiam a sawi chhuah chiam tur a awm ta vak lo a nih hmel. Chuvangin, kan sorkar hian fing taka ro a rel a mipui leh kan ram tana ṭha tura hma a lak thuai hi thil ṭul tawp a ni e.
Tun hnaia chanchinthar en hian Mizoram hian pek khawm in hripui kan do a ni ber a, a zia lo lam deuh a ni. Kan harh a kan insiamṭhat deuh chu a ngai a ni. Tunah chuan ngaih pawimawh tur leh tih hmasak tur hi kan hriat chian a ngai a ni.
Kan sorkar hian lockdown lo deuh a hri pui dan chah dan tur kawng hi a dap a ngai ta, vaccine lak kawngah te, damlo enkawl leh buaipui kawngah te hian nasa leh zual a ṭan a lak a ngai a ni. A nihna takah chuan Mizoram te ngat phei chu tlawmngai pawl leh khawtlang hruaitu te thawh ringawt pawh hi hlu tak a ni a, hetih karah hian sorkar hian a tha a thlah thiang lo a ni tih hria in, nasa leh zuala mipuite tan a a thawh hi a ngai hle a ni.
Lalkima