Written by
Lalrinchhana Varte

A ZAWNGA ZAA SAWISEL HI

Tukin ka rilrua lo lang chu kan chenpui ni si lo, kan ṭhian ngainat deuh emaw kan chhungkhat kan nel deuh emaw te nen ni engemaw zat chamin kan han zin chhuak a, kan han haw leh meuh hi chuan kan in ngainatna hi a zual em em mai zel a ni.

Hei hi a chhan chu, kan zinhona kawng zawh avanga kan inhriat chian lehzual vang a ni. Kha inhriat chian lehzualna khan inkhin tawn vak vak aiin a hma zawng aia inngainatna a ti zual ṭhin. Zin ho avanga inbe zui thei ta miah lo chu an khat pharh ang.

Ka rilru a lo lang ta chu mihring hi kan seilenna te, kan inenkawl chhoh dan te leh kan mihring hrawn chhoh te hi a lo inang lo em em mai a, building khata cheng pawh in chung chhungkua leh in hnuai chhungkaw inenkawl dan chu dang thei tak a ni.

In hnuai lam khan in chung chhungkua kha kan inrelbawl dan a dik ber tiin thurawn a zawnga zain a han pek chuan thil finthlak lo tak a ni. A zawnga za ka tih kher chhan chu, thu ṭha tak tak an inrawntawn fo thei mah se a zawnga za chu thil theih loh hulhual a ni. Chhungkaw zingah ngei ngei pawh kan ngaihdan a la inang lo leh zel mai.

Chuti khawpa seilenna inang lo kan nih si chuan mihring ngaihdan (opinion) hi mi fing emaw mi fing lo zingah te, mi sual zingah emaw mi fel zingah te, thiamna sang ta nei zingah emaw lehkhathiam lo zingah te, a hausa zingah emaw a rethei zingah te hian a inang lo nasa mai hi a lo ni.

Chutiang inanlohna karah pawh mihring hi inhriat chian lehzualna avang hian hriatthiamna leh inngainattawnna tam tak a lo piang zawk hi a lo ni.

A thui dawn, ka sawi tum tak ka la sawi lo. Mi tu pawh hian a zawnga zaa midang ngaihdan lo sawisel (criticise) tlat mai te, constructive criticism ang taka lang si, midang ngaihdan hnawla mahni opinion tlang tir tlat tumna te hi a awm thei tlat. A zawnga zaa midang thurawn pek reng tum te hi a inhmeh rem loh chang a awm phah fo ṭhin.

Bible thu hi khawvela thu ṭha leh ropui ber a ni, mahse i fapa emaw, i fanu emaw, i ṭhian, i chhung leh laina hnai te kha an thil tih engkimah 'a zawnga za in' Bible chang han hlap khum ziah la an hlat tual tual mai che. Chua chhapah inngainattawnna timawihtu maiah alo chang hial ṭhin.

Inhriat chian lehzualna hian mihring thinlungah inhriatthiam tawnna te a siam a, mi hrethiam thei tak chuan a zawnga za in mi a sawisel fo ngai lova, pian leh murna in ang lo tak tak kan nihna hi hria in midang ngaihdan lo chhuah dan tur kha a dawn thiam em em ṭhin zawk a lo ni.

Thurawn inpe tawnin thil dik leh ṭha hi seng lut hlawm ila, mahni ngaihdan dik ta bik riauva ngai lovin thil sawi tlan te hi i zir zel teh ang u.

Paragraph hmasa ber hi han chhiar leh ila ka sawi tum chu a chiang uarh ang. Hei hi ka pian leh murna ina ngaihdan min pek a ni a, engnge in ngaihdan ni ve le?

Lalrinchhana Varte