Written by
Lalrinpuii

CHHIM BIALIN HMANGAIHTU A NEI LO!

Covid hripuiin min luhchilh mekin a vanglai a thleng mek ni te pawhin a hriat a, zoram chhungah ngei pawh nunna hlu tak chan mi 70 chuang kan lo nei ta. A pawi hle mai a, engtin zel nge kan la tawrh dawn tih lah chu a hriat bawk si lo. Tunah phei chuan hei a thawhthumna a rawn thleng leh dawn ni tein an sawi bawk nen hian tawrh a huphurhawm telh telh zawk dawnin an sawi lehnghal.

Chutiang boruakin min nuai mek lai chuan keini, chhim lam mipuite chuan Covid hrik enna khawl pawimawh ber leh hri leng reh hnuah pawh la ṭangkai tak tur RT-PCR chu a khawl ber a awm reng tawh na chungin hei kum khat hnuah pawh hman theihin peih ala ni thei chuang lo a. Thu dang alo awm leh ṭhinin a chang leh kan lawm a, a chang leh kan lawm lo leh mai ṭhin a ni ber mai.

Thorang bialtu MLA, Pu Zodintluanga chuan Lunglei Civil Hospital-a hman turin June 26, 2020 daih tawhah khan a hlan a, nimahsela kan hriat ṭheuh angin a hlan ni la la hian DC Office lamah lak phei a niin July 2, 2020 ah Civil Hospitalah bawk dah let leh a ni a, vawiin thleng hian ṭha taka dah ṭhat ala ni awm e. June 15, 2020 niah chuan Aizawl aṭangin expert team te chu Lunglei kalin Civil Hospital-a RT-PCR Diagnostic Laboratory bun tur sorkarin a ruahman mek chu inspection neiin hmalak ṭulte an enfiah a. Expert team hi Dr. H. Lalhlenmawia, HoD, Department of Pharmacy RIPAN, Prof. John Zothanzauva, MZU leh Dr. Vanramliana Asst. Professor Zoology, PUC te an ni a, anni hian Lunglei Civil Hospital-a room pathum ruakte chu a ṭhat tawk thu an sawi nghe nghe a ni. Nimahsela a nih dan tur ang taka buatsaih dawn chuan sum leh pai pawh nuai 100 chu a lo berah a ṭul dawn thu an sawiin hun pawh a duh deuh hlek dawn thu an sawi a.

Sorkar lam aṭanga thawm a reh vang vang hnuah May 21, 2021 ah Dr. T. Lalhmangaihi, Director, Hospital & Medical Education hnen aṭangin RT-PCR khawl chu hman theih tura Install tura hriattirna a rawn chhuak a, hei vang hian mipui kan lawmin kut kan beng dur dur hial a nih kha. A bik takin chhim lam mipuite phei chu kan lawm zual bikin hripui leng mekin min luhchilhin hri kai thar pawh nitin an tam telh telh em ni tih tur a ni a. Truenat Qouttro pakhat ringawt kan hmang si a, mamawhna pawh a sang em em a ni. Nimahsela a hnu reilote June 2, 2021 niah chuan Director, H&ED bawk chuan Lunglei hmunah chanchinbu mite kawmin Pu Zodintluanga MLA khawl pek chu a pek dan kalhmang a dik lo tiin min sawihnawm sak leh ta mai a!

Hetianga boruak a awm mek lai hian State Bank Of India (SBI) chuan vantlang hnathawhna pual Corporate Social Responsibility (CSR) hnuaiah Covid hri leng laka mipui mamawh phuhrukna atana an ruahman Rs. nuai 100 chu Mizoram state tan dil theiha a awm thu an hriattir a, chumi bawhzuina atan chuan Mizoram sorkar chuan Lunglei Civil Hospital (LCH) tih changtlunna turin an dil niin SBI lam aṭangin thu kan dawng a. Health Department lam chu LCH atana hman an tum dan Submit turin SBI chuan an rawn ti a, chutiang chuan 3rd June khan Dr. T. Lalhmangaihi, Director, Hospital & Medical Education chuan SBI Regional Manager hnenah hian a chhanletna lehkha ziakin a thawn let leh a. Subject ah pawh ‘Improvement of Civil Hospital, Lunglei for preparedness of Covid- 19 pandemic – prayer to allocate fund thereof’ tia a ziah lan bakah he lehkhaah hian sum hmanna tur pawh a ziak lang nghal bawk a.

Chungte chu -
a) Construction of Mortuary Building
– Rs. 48,89,000. 00

b) Construction of Oxygen Generation Plant
– Rs. 19,12,000. 00

c) Purchase of Cold storage, fire fighting and furniture
– Rs. 31,99,000. 00

Total – Rs. 100,00,000. 000
(Rupees One Crore)

Director tarlan danin nuai 100 hmanga Lunglei Civil Hospital (LCH) thuam ṭhatna tur atan hian hmalakna pui ber atan chuan "Ruang dahna In" (Mortuary building) buatsaih a ni. He lehkha ah hian Covid vanga mipuiin harsatna tam tak kan tawh leh ni 50 chuang Lockdown kan kalpui mek chung pawha nitin hri kai kan tlem theih reng reng loh avangin rilru thlaphang takin kan awm mek laia Ruang dahna tur in thuamṭhatna atana heti zat sum leh pai hman tura ruahman a ni hi mak kan ti a, mipui himna leh damna aiin ruang buaipuina lamah hmalakna neih an tum zawk em ni? kan ti hial a ni.

Hei bakah hian mitthi ruang vawn ṭhatna – Cold Storage atan leh kangmei laka invenna leh Damdawiin chhunga bungraw eng eng emaw atan Rs. 31,99,000. 00 lai mai ruahman a ni bawk te damlo na zualina an mamawh em em Oxygen buatsaihna atan

Rs. 19,12,000. 00 a ni bawk. RT-PCR Laboratory aia ruang dahna tur leh thildang ngaih pawi­mawh zawk tlat hi hri leng karah ngaihtuahna ṭha lo zawk put awl tak a ni a, a hmuna awm Chhim lam mipuite tan phei chuan thinrimthlak tak a ni.

Kan Health Minister Dr. R. Lalthangliana ngei pawhin June 16th, 2020 ah khan NHM aṭanga RT-PCR khawl lei chu Lunglei ah dah a nih tur thu a lo sawi tawh a, hei a sawina aṭangin kum khat alo tling ta der mai. Expert Team te’n LCH Building an endik a, Laboratory dah nan a ṭhat tawk thu an sawi pawh a kum khat cham a ni dawn ta bawk a. Nimin lawk, June 14, 2021 khan Lunglei MLA, Pu Lawmawma Tochhawng chuan RT-PCR khawl chu Laboratory Block peih fel a nih ve leh bun a nih tur thu leh Laboratory din tur hian hun a la duh dawn thu a sawi leh bawk a. Hetih lai hian May 25, 2021 ni khan Pu Zodintluanga MLA hian RT-PCR khawl atana hman tur hmanraw pawimawh chi hrang hrang chu Lunglei Civil Hospital-ah hian a lo hlan leh bawk a. Health Department Secretary lahin Laboratory building sakna turin DPR Rs. nuai 750 chu NEC leh DoNER-ah an thehluh thu an lo sawi tawh bawk a, nitin Covid kai thar kan nei chawl chuang bawk si lo!

Lunglei mipuite hian RT-PCR khawl hi kan mamawh hmasa berah kan ngaiin YMA ang zawngte pawhin kan lo bawhzuiin Political Party hrang hrante pawhin an bawhzui a, Prime Minister hnenah ngei pawh April 19, 2021 khan lehkha kan lo thlen tawh bawk a. Nimahsela hmasawnna a awm thei meuh lo a, mamawhna a sang tawh bawk si nen ‘RT-PCR Lab for Chhimbial’ tia pawl in din chawpin June 11, 2021 niah khan High Court (Aizawl Bench) ah PIL hial thehluh a lo ni tawh bawk. Heti chung hian thil thlawn pek, chu pawh Lunglei Civil Hospital thuam ṭhatna tur liau liau a nuai 100 hmanna turah Laboratory thuam na tur emaw, buatsaihna tur emaw cheng khat mah ruahmanna ah an telh lo hi thil mak tak a ni a, Covid-19 vanga thihna thleng zawih zawih mekah ruang dahna changtlung zawk mamawh tlat hi hriatthiam harsa tak a ni.

Hetiang vang hian keini Chhimbial mipuite chuan kan sorkarin kan tana a hmalakna hi hriatthiam har kan tiin mak kan ti a, mipui hriselna aiin thildang ngai pawimawh zawkah kan ngai hial a, lungawi har kan ti a. Heti taka an mipuite lu an tihai hi hmangaihnaah kan ngai thei lo a ni. June 3, 2021 nia Director, H&ED in Regional Manager SBI hnena a lehkha thehluha a ziah lan ang hian mitthi ruang dahna tur In - Mortuary Building atana Rs. 48,89,000. 00 hi hman zawh a nih a, ṭha taka sak zawh a nih hunah phei chuan mitthi ruang kan pung chak viau palh tih pawh chu hlauhawm tak a ni.

Lalrinpuii