PHARO-A THINLUNG SORKAR-IN A LA PU ZEL EM NI?
Date 21/6/'21 tlaia Health Minister-in mipuite hnena a thuchah kha ngun takin ka lo ngaithla a. Nidanga a thuchah nen danglamna em em ka hmu lo. Sawrkar hian hri dona atan hian lockdown satliah bak hi ko han thlak a, hmalakna thar zawnchhuah leh awmze nei zawk zir chhuah lam chu a la tum lo tih a thu sawi ngun taka ngaithla chuan kan hre thei ang. Hemi a nih avang hian Mizoram sorkar chu Pharo-a ang maia thinlung ti khauh lui tlat leh hri pui hma chhawndan kawnga hmasawn tum lo ti ila, kan puh chhe lutuk kher lo ang.
Chutih lai chuan a mipuite hnena a chah ngun ber chu thuawih a, sawrkar dan siam zawm țha a, țanrualpuiah min sawm a ni. He sawmna hi kumin mai ni lo nikum ațang tawh khan min sawmna a la ni ta char char a. Kumin phei chu thla hnih chuang min lockdown tawh a, hnathawk thei lova min hrek hi hrehawm an ti lo chu ka ti hauh lo, mah se economic blockade an siamsak thla bi hlawh nei lo zawng te tan kawng dang zawn a, hmalak an tum chuan si loh avangin economic activities lam an vei lo hle a ni.
Lockdown an puan leh țhin chhan chu hrikai an pun zel vang niin a sawi a, lockdown chung pawn hrikai an pun zel avang in hma lak dan țha zawk dang zawn ai chuan lockdown puan leh țhin an ngaihdanah chuan țha ber a la ni zel a. Hei baka mipui tan a thil beidawnthlak hi ngaihtuah chian chuan a awm dawn em ni?
Ta deuh deuh chuan
Chutih lai chuan I&PR Minister pawhin Dinthar venga a thusawi a strict zawk a lockdown kalpui a ngai a la ti ta deuh deuh! Thla hnih chuang strict taka an kalpui kha tawk a la ti lo! Facebook hmangtu tam tak zingah pawh lockdown strict taka kalpui a, tumah pawn chhuah loh duh an tam a, chawhmeh bazar mai ni lo, dawr thlenga khar fai vek ang duh! Hetiang a duhte hian eng nge an ei ang a, engtin nge an khawsak mamawh an lam ang tih an ngaihtuah pha lo! Chuvangin, Lockdown hi an titawp mai lovang.
Thla hnih kan in lockdown tawh chhung khan hrikai thar kaina chhui ngai leh positive contact te hnu chhui bak hri kai zawnchhuahna dang kalpui chu, hri kai hmuhchhuah tur an tam dawn lutuk a, 'kan inenkawl seng lovang' tiin an hlau a nih chu!
Mangangin an rum
Thla hnih chhung zet mipui tam zawk sum thawhchhuahna an hrek sak, hna thawk thei lo, nasa taka lockdown tuar mekte țanrualpuia an sawm mek laia sawrkar thu awih taka sawrkar dan lo zawm ve hram hramte tan hian sawrkar hian engnge a tih le? An eizawnna neih ve chhun tlachhe tate tan hian sawrkarin engnge a tih? An hna chan a, an in luahman pek tur nei tawh lo, eitur pawh puk chawpa khawsa hram hram te hian sawrkar an țanrualpui man hi sawrkarin engnge a tihsak ve? VLTF/ LLTF te hnena sing hnih khat an pek hian eng chen nge a țanpui ang? Veng pakhat, Containment Zone a mi pakhatin Facebook-ah a comment pakhat ka hmuh chu, kar tluana an rin turin LLTF ten anṭam tel khat an pe a, anțam tel khat chu an chhungkaw tan kar khat tlak ngaihna a awm loh avangin a rukin kawng rukah/ duty awmlohna lamah kalin an bazar thu a ni!
Fak phu LLTF
LLTF te hi an fakawm, a bik takin containment zone ami te phei chu sawrkar ațangin ṭanpuina awm miah si lo, CM Relief fund lah mipui thawhkhawm a ni a, veng tin sem dawn chuan eng tham a ni si lo! Kohhran leh LLTF/ VLTF te kuta dah tawp hi chuan in țanpui tur bik awm loh hun hi a hla tawh dawn lo. Chutih hunah chian TNT kan buaipui aia nasa hian kan buai dawn.
Retheih a belhchhah dawn...
Lockdown effect/ result tuna kan hmuh theih ringawt pawh hi a rapthlak tawh tehlul nen, Covid reh hnu pawha result lo lang lehzel tur hi ngaihtuah a va ngai em? Retheih luat avangin pawisak nei lo an pung thei a, zu mai ni lo, ruihhlo zawrh leh tawlh te a hluar phah hle thei a, rukruk bakah sawrkar khap sumdawnna te a hluar phah ngei ang.
Kan socio-economic a nghawng nat dan hi mithiamte hian an zir chian vat a ngai takmeuh a, a nghawng tur lakah pawh inven dan tur leh a chinfel dan tur te ngaihtuah a ṭul hle. Covid reh hnua moral reconciliation/ moral reformation kalpui nachang hre lo pawlah kan ṭan hi ka hlau takzet.
Senor Journalist pakhat chu a journalist puite nen a hma ni vela Health Minister nen an inkawm tih ka hriat avangin random test an tihtawp chhan minister-in a sawipui ka rin avangin, ama mimal ngaihdan ka zawt a. Random test an tihtawp chhan chu enkawl ngai an tam dawn lutuk a, kan medical system a collapse a hlauh thu min hrilh a. Ama mimal ngaihdan ang chuan min chhang tho a, minister in sawrkar ngaihdan a hrilh pawh ka ring tho. A hnu maiah MOT chairman Pu Vanneihthanga Vanchhawng-in a kawmna ka en khan a rawn nemnghet ta chiah a ni.
War footing a hri dap a țul
Thla hnih lockdown kan kalpui tawh hnu pawha kan dinhmunin hma a sawn loh avang hian ngaihtuahna hmang tan chuan a theih ang anga hrikai zawnchhuah hi tihmakmawh a ni tawp mai. Hrikai contact tracing ringawt a tawk zo tawh lo a, thapui thawha hri kai tamna veng te leh kai hmuhchhuah tlemna te pawh a tahtawla hri kai zawnchhuah hna kan thawk lo a nih chuan a ruka kai, inrinhlelh nachang hre lo pakhat ringawt pawn kar khat chhung pawn mi engzat nge a kai chhawn hman ang?
Mass detection test neih hi chu huphurhawm tak, mahse a țha ber tur a nih a rinawm; a țha ber kan tlin loh pawn a dawttu, random test tal hi kan kalpui loh chuan tuna lockdown kalpung hi chuan a tawpna a chhe ngawt ang le?
A enkawlna lam chu symtom nei lo anih phei chuan mahni inah te a inenkawl theih a, veng tinah 4C emaw, 3C emaw atana hman tur school, Biakin, Community Hall tam tak a awm a. Mobile phone hmangin ral ațang pawn doctor rawn theihin duty se, doctor pakhat pawn mi tam tak a enkawl thei ngei ang!
Sawrkar hian mawhphurhna nasa tak a nei a, mipui pawhin kan nei. Sawkar kal dik lo leh hmasawn thei lo te hi pressure hmanga khalh ngil a ngai țhin. Sawrkar khalh ngil tura pressure petu tur kan opposition party te hian an role an play țha tawk lo em ni aw a tih theih bawk. Lockdown rei tak min kalpui tawh a, hma min sawn pui thei lo lutuk te hi mutmawh hnarmawhah an nei lo em ni?
Mipui pawhin mask vuah țhat, kut silfai ngun/ sanitize ngun te, mi hnaihchilh loh te hi kan tih makmawh a ni.
Ve dawn lo'm ni ?
Natna hrik SARS- NCOV-2 inthlak danglam thar (new variants) Delta variant, Delta Plus B1.617.2 te hi inkaichhawn awlsam leh thawk nasa tak leh mihring tan nunrawng zawkin an rawn thawk thar a, Mizoram chhungah pawh a awm tawh tih finfiah a ni tawh a. Virus in nihphung an thlak danglam ang bawk hian kan beih let leh do dan pawh hi kan thlak danglam ve dawn lo'm ni?
Lal Remruata