Written by
Rinfela Zadeng

Hlawhtlinna chang turin – hmanhmawh suh

Mi lar, mi ropui, mi hausa, thiltithei leh ngaihsan nih hi kan chak a; kei pawhin ka chak. Chumi nih chaka tuihalin khawvel hi a hmanhlel a; ke a pen suau suau mai tih kan hria a. Khawvel ram hrang hrangte pawhin ropui leh thiltithei ber nih tumin an inelin an iner a, an inngurin an inrun fo tih kan hre awm e. Khawvel awmchhung chuan heti ang hi kan ni reng dawn a; mi hlawhtling leh thiltitheite khawvelah hian nang leh kei hi engtin nge kan hlawhtlin ve ang?

Zan hnih khata hlawhtlin mai theih a ni lo
Hlawhtlinna changa kan khawvel dengchhuak tur hian zan hnih khat leka thil tih theih a ni lo tih hi kan hriatchian a ngai hle mai. Hunrei tak leh taima taka beiha hlawhtlinna leh ropuina hi hlawhchhuaha thawhchhuah chi a ni tih hi vawiina mi ropuite chanchinah hian kan hmu chiang hle awm e. Social Media – Instagram leh Facebook velah te ‘followers’ leh ‘likers’ ngah te kan chak a; chuti ang ni tur erawh chuan ‘tu emaw’ kan nih a ngai a. Kan thlalak leh ‘live’ velah kan sexy theih em vanga mi ngaihven leh en rawn kan nih phah a nih erawh chuan kan hlawhtlinna chhan chu miin an ngaisang lutuk lo mai thei.

Kum hnih khatah a hausak thut theih loh
Juda thufing chuan, ‘Mi diktak chu vawi leh khatah a hausak thut theih loh’ a ti a, a pawmawm hle. Vawiin thlenga Mizoram khawvel pawh hma kan sawn theih loh chhan langsar em em chu – hausak thut kan tum vanga thil dik tawk lo kan tih rah hi a ni. Kan ram hruaitute an hausa nghal zung zung a, mi rethei chu kan rethei laklawh tlawk tlawk mai a ni. Ram leh hnam changkang, hausa kan tihte hi han en ila, ram huaitu dik leh tha, hnam taima leh hnathawk nasa an ni zel tih kan hre ṭheuh awm e.

Ruihhlo leh kut tling loa hausak kan tum a nih chuan harsa lutuk lo chuan a hausak theih ang; mahse heti ang hi chu kan ṭhenawma mite ngei pawhin min ngaisang lo a. Harsatna leh vanduaina kan tawh hunah kan thilsual tih rahah min chhuahsak ang tih a hlauhawm duh khawp mai. Chiahpuam, khehpuam leh eirukna ni awm taka kan ngaih hmanga hausate hi chu kan rilru chhung ril berah hian kan ngaisang lo a; kan kawmthlanga pa harsa ve tak, rim taka hnathawk aiin kan dah sang tak tak ngai lo.

Engtin nge kan hlawhtlin ve ang? Heti hian han sawi zui ila-

Mahni inhriat chian
Hlawhtling tur leh kan theihna tipunga hmasawn tur hian mahni kan inhriatchian a pawimawh khawp mai. Pathianin mihringte hi thiamna theihna /talent min pe ṭheuh mai a; Chanchin Tha Matthaia ziak bung 25-ah pawh khan Talent tipung turin bawih pathumte tirhchhuah an nih thu kan hmuh kha. Kan talent tipunga hlawhtling tur hian keimahni kan pawimawh ber a; kan thiam zawng leh kan theihna hriat chian a pawimawh hle.

Zaithiam lo chunga zai kan tum tlat chuan kan hlawhtling mawh ngawt ang. Mi tumruh leh beidawng mawh tak pawh nimah ila kan thiam loh leh kan theih loh tur thila thahnemngaihna chuangliam leh tumruhna kawngbo hi a awm ve thei a. Chu chuan kan hun hlu tak a khawhral a, a tawpah beidawnna ruamah min hruai lut palh thei. Chuvang chuan nangmah kha inhrechiang la; i theihna leh i tui zawng, i thiam zawng tak leh hma i sawnpui zel theih tur eng thil nge i neih tih hrechiang hmasa ang che.

Beidawng suh!

Kan theihna leh kan thiam thil, kan tuina hmang ngeiin hlawhtlin tumin ke kan pen ang. Mahse chu chauh chu a tâwk lo a; kan tuina leh kan thiamna ang hi midang pawhin an thiam ve a, keini aiin an thiam zawk mah mah leh nghal. Mahse chuti chung chuan kan beidawng tur a ni lo a, thihchilh hmak huamin kan bei zel tur a ni. Miin an hlawhchham thute, kan hlawhtlin an rin loh thute, thu beidawnthlak dik fu fu min hrilh hunah pawh – kan nghing tur a ni lo. Mi ṭhenkhat hi chu kan hlawhtlin an hlau emaw tih turin kan thiltih mekah deusawh tak leh beidawn thlak tak taka min tawngkhumtu an awm fo ṭhin a nih hi.

Vawiin Mizorama Gospel Band/Group zaithiam ber pawl One in Christ hi kum 2011–a a din tirh khan tumahin kan hre lo a; an memberte ngei pawhin beidawn sanin an bansan fo mai. Mizo Idol-a a tiṭha zinga thlanchhuah pakhat kha One in Christ group-a lo tel ve turin an sawm a; ‘Chu chu eng nge?’ tiin a chhang let! Mizo Idol-a mi khi kan dem lo; One in Christ kha tu mahnin an hre lo tlat! Mahse beidawng miah loin an kal a; vawiinah chuan Pathianin a hman nasatzia hretute kan ni.

Vawiina English Footballer tha ber pawl Jamie Vardy hi kum 25 a nih hma khan football a lo khel ve ṭhin tih hi khawvelin a hre lo. Fleetwood Town Club, English league Club zingah pawh tel ve pha loah a inkhel a; kum 2012 ah Leicester City in an lei a. Football khawvela thil thleng ropui ber pawl ni tawh turin kum 2015-2016 Season-ah English Premier League-ah Leicester City chu a champion-pui nawlh mai a nih kha.

Kum 2020 Synod Inkhawmpuiah khan mi pakhat chu Pro. Pastor vawi 8 –a dilnaah a lut ve chauh a ni. Kum 7 zet Pro Pastor hna a dil kha a zahthlakin a beidawnthlak ru dawn tih hi kan hriatthiampui hle awm e. Mahse, a theihna leh a duhna a hre chiang a; beidawnna chu a hneh a ni. Mi beidawng duh lote hi Pathianin a ṭanpui ṭhin.

Pathian ṭih rawh

Mi hlawhtling kan ni emaw hlawhltin kan tum mek emaw pawh a ni thei, Pathian tih hi hlawhtlinna bul a ni. Pathian tel loa hlawhtlinna leh ropuina chu a kawrawng a; a tlo rei thei lo. Eng sakhawmi pawh ni ila, Pathian tihna nena hlawhtlinna hian kan dam chhung bakah kan thlahte nen lam a daih a ni. Pathian nen chuan kan hlawhtlinna leh kan hlawhchhamna hi kan pawm thiam thei a; chu chuan lungawina leh thlamuanna min pe tel bawk a ni.

A tir lama kan sawi tawh angin Pathian tihna tel lo, dik zik tluak lo leh thawhrimna tak tak tel loa hlawhtlinna chu a ropui rei thei lo a; a tlo rei thei lo tih kan hria. Khawvela mi hlawhtling kan ngaihsan te hi nasa taka thawk an ni a; Pathian malsawm tlaka hna thawkte vek a ni.

Thil tha lo leh thianghlim loa hlawhtlinna chan hi chak lo la, i theihna leh i duhna zawnah khan beidawng loin tiṭang ṭang la; hmanhmawh suh. Mihring sum hlu chu taimak a ni a, taima tak leh rim takin kan thawk ang a. Pathian chuan kan tana ṭha ber a hria a, amah ṭih chungin nang leh kei hi kan la hlawhtling ngei bawk dawn a ni.

Rinfela Zadeng