ZONUN ZEMAWI A LA CHUL LOVE
Zonun Zemawi Tlawmngaihna hi ṭhahnemngaihna avangin chuai leh chul ta deuh va sawi rik a awm ta zeuh zeuh a. Ka han chhût vang vang hian chu chuan ka rilru a ti na deuh tlat.
Ramri buaiah khan bul han ṭan daih ila: Tute emaw fuihpawrhnain Vairengteah ramri inchuh tharna avangin buaina an rawn siam a. Ramria awm Vairengte mipuiin sawrkar chinfel tur leh a kuta dah mai lovin, huaisen takin an lo do let a. Thisen hial chhuakin, damdawi ina inenkawl a ngai a. Vairengte khawtlang hruaitute chuan mi pun zai rel lovin, khaw dang aṭanga harsatna siam lo tur leh buaina tipunlun zawnga che lo turin mi dang an hriattir a. An tlawmngaihna leh huaisenzia kha fak loh rual a ni lo.
Nuho lah bang chuang lo. Ramri vengtu Security-te paltlangin, Ramri chin nia an hriatah kawng zawhin, ‘Hei hi kan ram a ni’ tia au rualin an huaisenzia an tlangaupui a. Ramri vengtu security-te pawhin tihngaihna an hre lo a, an thlir liam ringawt a nih kha. Huaisenna hi Zonun Zemawi zung pakhat a ni. An thangva kha mawi ka tiin, an au thawm kha ka bengah a la cham reng a ni.
Covid rál a lo lian a. Kan ramah bu a rawn khuar ve ang tih hlauvin, kan ram chhan nan Ṭhalai an rawn pen chhuak hum hum a. An khaw ram huam chin ramriah, luipui kamah a sur a sa, vangvat leh vaihmite do daiin, riahbuk an sual a. Thlipui tleh hun lai a ni a, fate ngaihtuah a va na dawn em! Hlauhthawn ang ngeiin ṭhenkhat chuan malaria te veiin, an nunna hial an chán a nih kha. Ramri hrula miten ramri venga ramhnuaia an táp ṭhiap ṭhuap laiin, khaw tin veng tinah hlauh ang ngeiin hripui chu kan vei ta ngei hlawm a. Ṭhalai rual rawn pen chhuakin Village Level Task Force-te an rawn din a. Ral hmatawngah hripui kai ve mai theihnaah zankhua khuain duty-in an tlaivar a. Ṭanpui ngai apiang an ṭanpui. A ṭul ang ang hreh miah lovin an thawk dawr dawr a. Hetiang a nih laia Zonun Zemawi chuai dawn dawna sawi ai chuan, Zonun Zemawi a par vul tual tual a, pár a chhuang mek zawk a ni.
Hripui vei kan pung tual tual a. A enkawltu Nurse leh Doctor ten rim taka an thawh chungin, enkawl sen lohin hri kan vei a. A hmun hma pawhin a zo lo va. A remchan dan ang angin Sawrkar hmalaknain a hmunhmate tihzauh a ni a. Enkawltute indaih lohzia hriain, kawng hrang hranga thiamthil nei nula leh tlangval an rawn penchhuak. Hlawh pakhat mah beisei lovin, a hmatawngah, hripui kai ve hlau mah se, Zonun Zemawi innghahna pakhat, ‘Ṭhian chhan thih ngam lu puin’ heng hnaah hian an rawn intat lut (involunteer) a ni. A va'n ropui em! A thim a var pawh thlu lovin Doctor leh Nurse te an kat dawr dawr a. Mutmu an tuah lo va, chhungte nen chaw-kaw-puarin an eitlang hman lo.
Kan sawi hmaih hauh loh tur, Lab-technician te hi an va ṭangkaiin an va hah em! Anni baka Frontline Worker hi an awm chuang lo. Hun rei tak, sum tam tak senga an lo zirchhuah ve nen ngei hlawh nei lovin, an pawimawh em avangin chu hna chu an thawk a, an ropui e.
IV Grade te hlei hlei hi an pawimawh. Bawlhhlawh chi tinreng, ten miah lovin, ‘hri ka kai’ ve ang tih hlau mah se, hlau lo ang maiin an thianfai ṭhin. An hna hi hnuaihnung deuh angin lang mah se, an pawimawhna erawh dah hniam chi reng a ni lo.
Hetiang khawpa thawhhona ṭha leh hripui pakhat dova inthurualna ṭha hi State dang leh hnam dang zingah hian hmuh tur a awm ve ang em? Khawpui mi chauh hengah hian an thawk lo va. Thingtlang khaw tam takin an Mizopuite rilṭam mangangin an awm ang tih hlau in, an thar chhuah ang ang lakhawmin, khawpui veng hrang hrangah a trip trip-in an rawn sem kual a, rei tak Lockdown avanga anhnah tuihnai pawh hmu tawh lo khan a thar ṭha ṭha an rawn bunkhawm ruih ruih a. A ropuiin a thlamuanthlak teh e.
Hetia Hripui buaipuia Sawrkar leh khawtlang kan phek buai luai luai lai hian, Sawrkar pawh, N.G.O te pawh famkim lohna khawvela kan chen chhung hian an ṭha famkim lo ang. An famkim lohna lai changa sawisel tur lo dap chhen pawh a him chuang lo. Kan thawhhona hian rah ṭha chhuahin hripui pawh kan la dodai ngei ang. ‘Zam ngai lo Zofate’ i zâm mai lo ang u.
Kan buai tawh reng nen African Swine Fever lengin vawk vulhtute vawk a suat mawlh mawlh a. An va vanduaiin, kan va khawngaih tehlul em! Myanmar ram buai avanga Raltlan lah khawchhak tlangdungah an pung tual tual. Zohnahthlak an nih miau avangin rilṭam mangang lutuka an awm kan Mizo Tlawmngaihnain a phal lo va. Sawrkawi laipui mitmei hmu lo mah ila Raltlanho rilṭama an thih phal lovin Group YMA te leh a remchang leh mi inphalte lo penchhuakin, vawiin thlengin kan la mualpho lo. ‘Thih leh ruam khatah, dam leh tlang khatah’ titu Zonun Zemawi pianpui Zofate nun hi a mawiin en chet a va dawl em! Zonun Zemawi hi a la chuai lo ve.
R.Laldanglova Armed Veng, Aizawl.