POLITICIAN LEH MIPUI TE ...

Kuminah Mizoram Legislative Assembly (MLA) inthlan kan hmanchhawn dawn a, mi ṭhenkhat chuan kan duh emaw duh lo pawh nise, a ruihchilh mi eng emaw zat an awm vangin ram hruaitu thar kan nei dawn a! Tuna kan ram min hruaitute hi an tling leh a nih pawhin intiamna thar nen hruaitu dinhmun an chelh leh anga kan tan chuan hruaitu thar an ni dawn. Tun aṭang hian a kil ber thlengin kan politician te’n mi leh sa siam tumin hma an la ṭan a, kum hnih vel liam taa an bial pawh tlawh ngai mang hlei lo khan, tunah chuan an bial chhunga mipui mamawh an hrethei fu mai.

Mipui te u, i harh ang u : Kan ram inrel­bawlna kawngah hian ram hruaitute hi kan dem leh ngawt ṭhin a, eng ang pawhin kan ram hruai sel a, kan duh a kan thlan tlin an nih tawh avangin sawisel chiamin awmzia a nei thui lo ṭhin khawp mai. Lal lukhum kan pek tawh hnua sawisel ai chuan, Lal lukhum kan pek hma ngei hian sawisel theih, ram hmangaiha thinlung leh tihtakzeta siamṭha duhtu kan zawn a, kan thlan chhuah theih nan Zoram mipui te u, i harh ang u.

Ram hruaitu ṭha lo hrawn hrehawmzia kan hre tawh a, a ṭha nei turin tunah hian mipui te’n duhthlanna kan nei leh dawn, hruaitu hna an thawh hma chuan a chhia leh a ṭha engtin nge kan hriat ang kan ti a nimai thei. Mi ṭha chu a hai theih dawn em ni? tih hi zawhna chhan tur awm thei a ni bawk. Kan duh kan thlan tawh ber ber a, sawisel leh chiam chiam hi mi puitling lo zia a ni. Tin, kan politician te hi kan ram inrelbawlna fel leh fel loh thuah kan kawh rawn tur a ni pawhin a lang chiah lo. Zaa sawm nga (50%) ve ve hi mipui leh politician te hian ram hruai hna thawk tur hian chan kan nei a ni.

Puan kan suk dawn chuan dawrah sabawn/ surf kan lei a, tui nena chawh­pawlhin kan puan suk tur kan chiah a, a hnuah fai takin kan su ṭhin chutiang ni lova, sahbawn leh surf pawh tel lova tuiah kan chiah a, kan nawt nawk nawk a, kan pho leh mai chuan thawmhnaw fai takin a chhuak ngai lo tih kan hrethei mai ang.

A chunga entirna kan sawi ang deuh hian ram hruaitu tur thlanah hian tih tur pawimawh tak mai mipuiin kan nei a, patling pui pui politician ṭhenkhatin kha i pocket money tur tia sang hnih khat an pai avanga vote thlak ching kan awm ṭhin a, hetianga hruaitu kan thlan tlin chuan dik leh fel taka ram hruai tur chuan kan phut thei dawn em ni? Mi dik leh ṭha thlang thei lo khawpin tu zalenna nge rah beh saka awm? Vote nei thei chin chu mipuitlinga chhiar kan ni tawh, tu pawhin a chhia leh a ṭha chu kan thliar thiam tur a ni dawn lawm ni?

Kum tawpah MLA kan thlang dawn a, tun aṭang hian mipui te i inbuatsaih ang u. Kan khuaah kan vengah politician ram leh hnam vei tak tak te an lo kal leh ṭuk ṭuk dawn a, hei hi thlang tling ila keima tan a ṭha ang em kan chhungkuain kan chhawr thei ang em? Tih lam ngaihtuah lovin, ram leh hnam tan eng nge min tihsak theih ang? Kan khawtlang hmasawnna turin ke pen a huam tak tak ang em tih inzawt chungin hruaitu thlanna hi i hmachhawn ngam ang u. Thawmhnaw su tur a duh ang tak a, a inbuatsaih a, insuk hmaa tih tur zawng zawng a tih zawh vek hnua fai taka a insuk ang hian, ram hruaitu kan thlan na turah hian, a thlangtu tur mipuite hian inbuatsaihna ṭha nei ila. Kan party a nih chuan vawkpui pawh nise ka vote ang tih lam ni lovin, inlungrualna nen, mi dik, mi ṭha, mi chak, thlang chhuak thei turin tun aṭang hian i inbuatsaih ang u.

Politic hi, ‘Mi tlemte hamṭhatna tura mi tam tak buaina a ni’ an ti ṭhin, keini chuan he thu hi sirah kan hnawl ngam a ngai a ni. Party ruihchilh lutuk hi kan sawt pui ber lo, keini mipui lam chuan kal chhuakin ram leh hnam kan va siam ṭha thei lo pawh a ni maithei e, kan aiawh tur kan ram tana mi ṭha thlanna kawngah chuan mawhphurhna kan nei vek a, a hausa leh rethei te kan in an tlanna chu vote khat bak kan thlak thei dawn lo. Chuvangin i vote hlu tak neih kha i ram tan hlan ngam ang che.

Aw... Politician te u : In thiamna te, in lalna te, in ṭawngkam thiam na te khan mipui hi min bum thei tawh dawn lo. I pumpui leh i chhungkua hma i ngaih avangin politic hi ilo zuang lut a nih chuan, hlawhchhamin kan haw tir ang che. Sum leh pai, thil dang hmanga vote ilo zawng a nih chuan, nang mi tling lo pa, ilo chhuahna lamah kir leh rawh tiin kan lo deuh ang che.

Dik takin, huaisen takin, thianghlim takin kan hnenah vote ilo zawng a nih chuan kut bengin kan lo lawm ang che. Khua lehtui kan nih angin mipui lam chuan vote kan thlak leh dawn a; mahse, a mai maiin vote thlak kan tum lo, ram hruaitu ṭha neih tumin vote kan thlak dawn a. Dikna, Rinawmna, Huaisenna i nei a nih chuan kan vote ang che. Kan tih tur dik tak kan lo ti ang.

Sum leh pai hmanga ram hruaitu dinhmun ilo zawng a nih chuan Zoram mipui te hian hetianga hma lo la ṭhin leh hruaitu dinhmun thleng pawha lo chelh chho tawh, mi eng emaw zat kan hrawn tawh a, chu chu kan tawn hriat ṭha tak a ni. A rahchhuah chu ngaihsak lohna, mipui tan tih aiin mahni ṭanghma hai duh mi, hetiang mi hi in ni fo va, ram tana nun chan ngam politician lo chhuak rawh u. Inthlan dawn veleha ram hmangaihtu Politician hi Zoram mipui hian kan zawng lo va, ram hmangaiha, thinlung taka veitu, mi

ṭha, eirukna do ngam in awm a nih chuan nakum MLA inthlanah hian hruaitu nihna lal lukhum kan lo pe ang che u.

Sual leh ṭha a inzawm ang deuh hian, politic-ah chuan Politician leh mipuite hi kan inzawm tlat a, kan thawhhona a ṭhat loh chuan ramin a tuar mai zel a, chuvangin ram leh hnam siamṭhatna kawngah hian politician chauh an thawk tur a ni lo va, mipui nen ṭangrualin ram leh hnam kan siamṭha tur a ni dawn lawm ni?

Ramchhana Hmar, Phuaibuang