NANGMAH

Midang i ni lo a nangmah ngei i ni tih kha in hre hmasa phawt ang che. Lemchanna hmunah chuan midang lem changin hun i hmangin i awm pawh a ni ang, chu hmunah chuan i nihna lang hauh loa thiam takin i chanvo i hlen thei a nih phei chuan lemchang thiam tak i ni tihna a ni ang.

Chutiang lemchanna hmun anga nun hman i tum reng a nih erawh chuan hre chiangtu apiangte’n an nuih tet tet hlauh thung ang che. A chhan enge kan tih chuan mihring hian lemchang nun hi enge maw hun atan chauha kan ruat vang a ni.

Sakhaw rawngbawlna hmunah hian lemchangten hmun chan an tum ṭhin a, a chang thiamte phei chuan lang hauh loin rei tak an chang thei ṭhin. Nimahsela, chu lemchang chu a lemchang tih hriat chhuah hun a lo awm nge nge ṭhin a, sakhuana kawngah chauh pawh a ni lo, politics-ah pawh a ni a, thildangah pawh a ni vek tho. Nulat tlangval inngaihzawnna thlengin a ni vek mai. Lemchanna chuan rei a daih tak tak ngai lo.

Nangmah ti nangmahtu chu nangmah bawk i nih avangin nangmah kha nangmah angin awm tawp rawh. Siam danglam theih tawh ngai loh tur i hmel avang khan zakin kimki duh ngai suh la, siam ṭhat leh tih danglam theih zawk i mizia leh tawngkam hman ṭhin erawh a ṭha lo a nih chuan tih danglam tum zawk ang che. I pumraw len bik vangin langsar bik ta lua-ah in ngai lo la, midang aia i tet deuh zawk avangin inthlahrung ngai bawk suh. Mi reng reng hi kan hriat rengna zawk chu an thiltih leh ṭawngkam vang zawk hian kan hre reng ṭhin zawk a ni.

Vankhama chu mizo pa-ah chuan palian pawl tak chu a ni ngei mai, nimahsela tun thlenga kan hriat rengna zawk chu a palen lamah ni loin hla phuah thiam a nihna zawkah a ni. Hmel ṭha leh pian nalh te hi chu a hlutna hmun leh pawimawh bikna hmun chu an awm teh meuh mai a, chu hmunah chuan an danglam bikna chu an lansarh phah reng bawk a ni. Nimahsela, chu hmun chu a bika buatsaih a ni fo bawk tih hre reng ang che.

Kei hi mi pangngai tiat ve lai ka ni a, feet 5 leh inches 8 riat-a sang ka ni nain inthlahrung chi tak hi ka ni a, ka inthlahrun leh zahzum avang hian inhmuh tet chem chem chang a awm fo mai. A chang chuan hmelchhe bik tlat te hian ka inhre bawk a, insit chang ka ngah mai, chutiang chuan nun a hneh awl phian mai lehnghal a, sim a ṭhat rualin sim erawh a har em em mai bawk si a, thil ṭha lo tak a ni. Nimahsela tunah chuan chutiang rilru chu paihbo ka tum ve hret hret a, paihbo hun a la thlen ngei pawh ka ring. Ka incheina avanga ngaihdan neitu chuan incheina ka tih danglamin a rilru a danglam leh mai dawn a, chutiang chu reilote thil mai chauh a ni.

Chu aia pawimawh zawk chu ka thiltih leh ṭawngkam zawk hi a ni. Chu chu tih­danglam theih chu a ni.

Mi i hriatrengna kha han ngaihtuah teh, danglam thei lo an hmel chu a ni ngei ang. An hmel dawt chiaha i hriatrengna kha an thiltih leh an ṭawngkam a ni ang. Chutiang chuan nangmah pawh an rawn hriatrengna tur che a ni. Danglam thei lo thil avangin i awmdan ti danglam suh la, inferiority complex neih phah ngai suh ang che.

I kianga awm chu nangmah ang bawka mi pakhat ve mai a ni tih hre reng la, a chunga ṭhat i chhuah chuan i chungah pawh ṭhat a chhuah ve thei tih hria la, rilru pangngai takin kawm ang che. A palen avanga a laka inthlahrung i nih chuan mi pangngai i pha meuh lo a ni ang a, a pa tet avanga i ṭawngkam i thlahdah a nih chuan mi chapo tak i ni tihna a ni ang a, nun awmzia i hre lo tawp tihna a ni ang.

Nun awmze hriatna bul chu mi zawng zawng hi Pathian siam vek kan ni a, angkhat vek kan ni tih hriatna hi a ni.

Hmelṭha pawh hmelchhia te vanga ṭha mai an ni a, pumraw lian te pawh pumraw te te vanga lian mai chauh an ni. Ramtuileilo leh piansual vanga danglam chu an awm teh meuh mai, chungte chu vanduai vanga thleng a ni a, chutiang chu en hniam phah nana i hmang a nih chuan i rilru chu i thlak danglam vat a ngai tihna a ni. Khawvelah mi chi hrang hrang leh ze chi hrang hrang neite kan cheng a, mize inang lo tak tak kan nihna hi a famkimna pawh a ni. Chuvang tak chuan i mize pangngai tak khan nung tawp la, lemchangin nun hman tum ngai suh ang che. I mizia chu a ṭha lo a nih chuan siamṭhat tum la, mi thil

ṭha tih chu entawn atan hmang ṭhin ang che. Nimahsela, entawn theih loh chi leh entawna tlo ngai lo tur erawh a awm a, mi

ṭawngkam thiamte thluk ang zela ṭawngkam hman i tum tlat a nih chuan mi nuih i ti za mai mai thung ang.

Khawvel hi mi hausate vanga nuam a ni ngawt lo a, mi retheite vanga hrehawm pawh a ni ngawt hek lo, intluk tlang taka kan awm avanga nuam mai chauh ṭhin a ni. Mi rethei pawh mi hausa bula tlangnel taka a nuih bawk bawk theihna chu a kiang ami chuan a mah anga a hmuh vang a ni a, ni lo sela a nui ngam hauh lo ang. Chutiang bawkin thawmhnaw manto tak ha pawh chuan a kianga awm - berh ve tak chu a nuihsawh ngawt chuan ama khawvel chu a ti zim sawt tihna a ni.

Nimahsela hei erawh ka hrilh duh che. Zahawmna hi hmel aṭanga teh tur a ni lo a, hmuhsitna hi retheihna vanga lo awm ngawt pawh a ni lo. Dik tak chuan mi pakhat leh pakhat hi inzah vak tur bik kan awm em em chuang hleinem, nimahsela, kan thiltih avang zawk erawh chuan zahawmin kan awm thei zawk a, kan thiltih avang vek chuan hmuhsitawmin kan awm thei bawk a ni.

Chu erawh nang leh keia kuta hian a awm thung si. Thawmhnaw chu pawnlama min cheitu mai chauh a ni a, sum leh pai pawh hmanruaa hmang thiamtu inkara awm mai chauh a ni. Hausakna hi sum leh paia teh tur a ni ngai lo a, chutiang bawkin retheihna pawh hi mahni thinlung aṭanga lo awm mai zawk a ni. I hringnun chu i kuta awm a ni e.

Mahmuaka Chhakchhuak