Hla thu dik lo chungchang

Lallianmawia Pachuau Pathian hla phuah kan hriatpui chin panga zinga pahnih, ṭhalaiten kan sak lâr em em, “Engkimah min hria” tih leh “I Kal Zel Ang U” (Kristian te u, tia kan hriat lâr) tih hlaa kan sak dik loh chungchang hi a hminga a chhungte nih manah zawhna kan dawng ve neuh neuh reng a. Min zawttu tam zawk hian mi tam zawk hriata sawifiahna ziak tur te in min ngen der ve fo a. A ṭul ber emaw ni aw, tih rilruk avangin kan ngawi zel a. Social media lamah, a ngaihven zual te hriat tura tarlan chang kan nei ve chauh ṭhin. Vawiin thleng maia zawhna kan la dawn zel takah chuan midangte thu min rawn ang kha hreh chung chung pawhin kan tih a ngai ta anih hi kan ti ve ta a ni. Tun tumah hian inthlahrung tak chungin ka rawn ziak ta rawih mai a ni.

Khawiah nge sawifiah ila ṭha ang, nitin chanchinbu chhuak lamah hian a ṭha ang em, thlatin chhuak thu leh hla lama tih te a ṭha zawk ang em te ka ngaihtuah ṭhin a. Ṭhalai lam, a bikin kohhran

ṭhalai concern deuh nia ka hriat bawk si avangin Kristian Ṭhalai leh Kohhran hrang hrang ṭhalai chanchinbu lamah sawifiah ila a ṭha ber zawk ang a, te kan ti rilru bawk a. Engpawhnise, kan ti ta rau rau a nih chuan a darh zau thei ang ber, a thei theihna hmunah tarlan theih turin ziak mawp mai ila a ṭha ber ang ka ti ta a. Chuvangin, he thu ziak pawh hi a duh apiang tan indil buai ngai lova chhuah chhawn pawh ka phal thlap a ni.

Sawi tawh angin Lallianmawia Pachuau hian a pianthar hnu khan Pathian hla hi a thluk kan hriatpui chin leh ama'n a sak chin chu panga a phuah hman a. Chungte chu - “Engkimah min hria,” “I kal zel ang u,” “Hmangaihna ka sawi thiam lo,” “I tan ka in pumpek,” tih hla te leh, ama’n cassette leh radio-a a sak hman tak chiah loh, khawtuala solo na vel chauha a sak hman “Keimahah Lalpa'n a ngam ta” tih te a ni a. Hei lo pawh hi Pathian hla cassette siam a tum avang khan a dang engemaw zat chu a phuah hman a. A duhthusama a la siamṭhat hman loh leh a thluk kan hriatpui loh te a nih nual avangin a riral lo thei ta lo a. Kan hriat chin chu heti zawng hi a lo ni ta a ni.

Heng zingah hian 'Engkimah Min hria,' tih leh 'I Kal zel ang u,' tih te hi ṭhalai ten kan hriat lar leh kan ṭhalai hla bu lamah pawh dah ṭhin a lo ni tawh a. Engtik kum aṭangin nge ṭhalai hlabu lamah sengluh a nih chiah erawh ka hre mai thei tawh lo. He hla pahnih hi a tira kan seng luhin a hla thu a buatsaihtuten kan lo dah sual emaw ni, hla thu dik lovin kan sa chho ta zel a. A thu dik zawk leh a phuahtu phuah leh sak dan lo chiktu ten ngaithei lovin, zawhna hi kan dawng ta fo mai a ni.

“Engkimah min hria” tih hi November 23, 1986 a a phuah a ni a. Radio-ah a boral hma ni thum liam ta, ni 15th, May, 1987 khan a khung a. Cassette-ah erawh a khung hman lo a. Heta kan sak sual fo chu a thunawn a "Chutiang em em a hriat chianna chu,” tih turah "Hetiang em ema hriat chianna chu,” tih hi a ni. He hla hi Hnahthial khuaah a sa chhuak hmasa ber a ni.

“Kristian te u” tia kan hriat lar, a phuahtuin, “I kal zel ang u” tia a thupuia a dahah pawh hian sak dik loh kan nei nual ṭhin a. Hetah hian changkhatna tlar hmasa ber “He khawvela kan AWM chhung hian” tih turah “He khawvela kan CHAM chhung hian” tih te, changkhatna tlar tawp ber, “Puang zel turin Lalpa’n min AU” tih turah, “Puang zel turin Lalpa’n min KO” tia kan sa ṭhin te, a thunawnah, “Hruaitu VAN arsi thlirin” tia sak turah, “Hruaitu HMAR arsi thlirin” tia kan sa ṭhin te, Chang 2-naah,“Lungngaih buaina kan tawh changin, Zam tur reng kan ni lo” tih turah “Zam tur kan ni love” tia kan sa thin te, Chang 3-naah, “Aw, nang muhil, tho la KAL rawh” tih turah, “Aw, nang muhil, tho la HARH rawh” tia kan sa thin te, thoa harh ringawt piah lam, chanchintha puang tur khan a kal a kal turin, che chhuak turin min duh tihna a ni ber. Chang 4-na tlar hnihnaah, “He khawvel hrehawmah” tia sak turah, “Khawvel hrehawmah hian” tia kan sa thin te hi a dik lo lai chu a ni.

Hla thu hriat dan hmasa thlak hi thil har tak a ni a. Kristian hla buah pawh hian hla thu dik zawk hriat hnua thlak hi a awm leh zauh zauh ṭhin a. Hriat dan hmasaa sak zui hi a awl hle a, in sa sual ve fo ṭhinin ka ring. Hetiang hi anih avang erawh chuan a dik zawk hre reng chunga ‘kan hriat dan hmasa a nia’ tih tlat a, siamṭhat kan tum lo a nih chuan a dik bik kher awm love.

He hla ka rawn sawi pawh hi a dik zawk kan hre ta a, a theih chen chenah a hla thu dik zawka min lo sak sak turin Lallianmawia Pachuau chhungte aiawhin ka han ngen che u a ni e.

Kum 2013 khan a chanchin leh a hla phuah hrang hrang te, a phuah dan leh midang hla a sak te kha a buin hmanhmawh deuh khan ka han buatsaih ve rawih kha a ni a. Kha lehkhabuah khan ziah sual leh chhut sual, chhiar hrehawm khawpa Mizo ṭawng ziak dan kalphung kalh leh zawm tur zawm loh thleng khan a kat khat chuk mai a. Khang zawng zawng siamṭhatna ni pah fawmin, kha aia famkim zawk, dik zawk, chhiar nuam zawk leh changtlung zawk, mi hrang hrangin a hla mai bakah amah an thlirna te pawh dah belh tumin theih ang angin tan kan han la chho leh tan mek chu a ni a. Kan tih chhuah theih meuh chuan a hma aiin a mamin a mawi ve deuh hlek tawh turah ngai ang.

Nangmahni kaltlangin heng hla te hi Pathianin hmang zel se tih hi kan ṭawngṭaina a ni e.

Eddy Zosangliana Colney