Written by
Miltona
Vaivakawn

Mizo hnam zia sawifiahna

Mark 25 puin examna-ah ‘tunlai Mizo hnam zia tawi fel takin han ziak teh’ tih zawhna lo chhuak ta se kan chhân dân a inang lo hlawm ngawt ang. Kei chuan hetiang hian ka chhâng ang:

Mizote hi hnam hrisêl tak an ni: Mizote hi zûk leh hmuam ti duh miah lo hnam an ni. Kohhran rawngbâwltute ngat phei hi chu zûk leh hmuam ti an awm meuh lo. An thianghlimin an zahawm hle. Zu in duh miah lo hnam an ni bawk. Sa hrisêl lo vawksa leh chawhmeh hrisêl lo chi rêng rêng an ei duh ngai lo. Vawk leh âr dam lo sate an zuar ngai lo. Pathian biak inkhawm leh function hrang hrang bâkah meeting-ahte an muthlu ngai lo. Cancer leh AIDS natnate an hlauh avângin an invêng fimkhur hle a, zu, zûk leh hmuam bâkah sex hman khawlohna kawngah an fimkhur hle.

Mizote hi hnam rinawm an ni: Mizote hi sum leh pâiah an rinawm hle. Eirûk te hi an duh lo hrim hrim. Dâwrkâite thil zawrhte rêng rêng a man bithliah MRP âia toin an hralh ngai lo. MRP lo bel chawp pawh an awm ngai meuh lo. Certificate lem hmanga sorkar leh company hna dîla thawk an awm lo bawk. Thamna la duh pawh an awm meuh lo.

Garage neite chauhin lirthei an lei ṭhin a, nei ve loten ka nei an va ti ngai lo. Gas, petrol leh buhfai tihchingpen hriat tur a awm ngai lo. Exam leh training-ahte entawna pass an awm ngai lo. Phai lama awmte pawh an rinawm a, mi dum kawp leh nawhchi zuar an awm lo. Sum tam tak sênga miin music video, drama leh film an siamte pawh an rûksak ngai lo. Sum duh vânga hnam dang hming hawhtira sumdâwntir pawh an awm lo.

Mizote hi dân ngai pawi­mawh hnam an ni: Mizote hian dân an ngai pawimawh hle. Traffic dân te hi an bawh­chhe ngai lo. Dân bawhchhiat avâng leh lirthei document fel lo avânga pawisa châwi hriat tur an awm ngai lo.

Dân kalha driving license nei an awm lo a, kum tling lo lirthei khalh an awm bawk hek lo. Kawng sîrah lirthei an dah ngai lo a, kawngpui a thâwl nuam hle. Mi sual an mante pawh thuneitute kutah an hlân nghâl zêl a, mob rule an duh lo. Police-ten mi sual an mante hmêl hmuh châkin an pung khâwm ngai lo. Court rorêlna kawt tualah an pung khâwm ngai lo bawk.

Mizote hi fâina ngai pawi­mawh hnam an ni: Mizote hian fâina an ngai pawi­mawh hle a, zun inah an ê ngai lo. Bawlhhlawh a bâwm­ah leh bawlhhlawh paih motor-ah chauh an paih ṭhin. Khawlaiah bawlhhlawh an theh thang ngai lo. Private leh sorkar damdawi in te, bazaar te, intihhlimna hmun hrang hrangte a fâi thei hle. Hotel leh restaurant thilte pawh a thianghlimin a fai thei hle.

Khawpui chhûnga vawk leh âr vulh rimchhe tak tak leh êk in chhe uih rim hriat tûr a awm meuh lo. Khawlaiah ui ek hmuh tur a awm lo a, chinai duhna lai laiah an tât ngai lo a, duhna lai laiah an zung ngai bawk hek lo. Khawlaiah chil leh khâk an chhâk ngai lo bawk.

Mizote hi rilru hrisêl hnam an ni: Mizote hi kristian an ni bawk a, an rilru a ṭha hle. Ṭhenawm an inngeih a, ramri inchuhin an intibuai ngai lo. Kut tling loa sum lâk luhte an duh ngai lo a, ruihhlo hmanga hausakte hi an tum lo hrim hrim. Compensation sumte hi an ûm ve ngai lo. Miin an chunga an tiha an duh loh tur mi dang chungah pawh an ti duh ngai lo rêng rêng. Pathian thu an ngaithla tam a, an ni tin nunah a takin an hmang nghâl ṭhin.

Mizote hi fak uar hnam an ni: Mizote hi mi dang fak uar hnam an ni. An insawisêl ngai lo rêng rêng. Mi pahnih thum an awm khâwm tawh hi chuan fak tur ringawt an zawng ṭhin. Politics-ah ngat phei chuan fakna hlir a ni ringawt. Kohhran hrang hrangte pawh an infak tawn nasa hle. Social media-ah pawh infakna hlir an post chuai chuai mai.

Mizote hi mi dang khaw­ngaih thei hnam an ni: Mizote hi khawngaihna ngah hnam an ni. Mahni hma an sial lo a, an hmêlhriat, an tu leh fate leh, an chhûngte tih avângin an induhsak bîk ngai lo rêng rêng. Sum duh vânga in luah man tihsân vak te, a âia toa luah duh an awm avânga dawr luaha ei zawngte khawngaihna tel miah loa hnawt chhuak tihte hi an awm ngai lo rêng rêng. Mi dinhmuna indah chhin thiam hnam an ni.

Mizote hi hnama chiang hnam an ni: Mizote hi hnamah an chiang hle. An hnamzia an ngaisâng a, an

ṭawng ngat phei hi chu uluk tak an ni. Mizo ṭawng dik loin an ṭawng ngai lo a, dik lo takin an ziak ngai bawk hek lo. Social media-ah ngat phei chuan Mizo ṭawng dik takin an ziakin an hmang ṭhin. Mizo thawmhnaw an ngaisâng a, vai, korean leh sap tih vel incheinate hi an ngaisang lo. Mizo nulaten pasal atân hnam dang an nei duh lo a, vai pasal nei sawi tûr an awm lo. Sap pasal nei hriat tur an awm lo a, sap pasal nei ngaisang pawh an awm chuang lo.

Mizote hi hnam inlungrual tak an ni: Mizote hi hnam inlungrual tak an ni. Lu meh man, sa man, dâwr thil man, lirthei chuan man tihte sorkar phalna loa duh duha an tihsân hian inlungrual takin an dodal ṭhin. Lei duh bîk an awm lo. Kohhran hrang hrang, vêng hrang hrang leh party hrang hrangte pawh an inlungrual hle.

A dang pawh ziah tur tam tak a la awm. Exam-naah heti zawng hi ziak ta ila, mark engzat tak hmu ang i maw!

Miltona, Vaivakawn