Written by
Lal Remruata

KAN SOCIETY LEH COVID-19

Kan society-ah hian chhungkua a inenkawlna leh inkaihhruaina hi kan nei chhe hle a, chuvang chuan nu leh pa hian a tlangpuiin an fate hi an ring zo lo fo a ni. Fate enkawl leh kaihhruai lama inthlahdah nu leh pa phei chuan an fate hi an ring ngam ngai mang lova, mawhphurhna pawh an pe ngai mang lo a ni. An fate pawh chutiang pek tlak chu an ni lo tlangpui.

Kan mimal nunah pawh hian mahni inthunun theihna hi kan tlachham em em mai a. Chhungkua a inenkawlna ṭha kan neih loh avang hian population anga chhutin drug addict leh zu ngawlvei ram dang leh hnam dang aiin kan sang hle a ni.

Chhungkua a nu leh paten mawhphurhna kan hlen loh ang chiah hian, kohhran leh sawrkar te hian an mawh­phurhna an hlen lo a, zu leh damdawi hmansualna kaihhnawihah phei hi chuan an hlawhchham let der a ni. Chu an mawhphurhna hlen theih loh vang chuan a khuh mawi nan kan khap ta ngawt mai a ni. Zu kara khawsa thei tur khawpa kan inkaihhruai theih loh avangin, zu karah kan khawsa ngam lo va, khap duhna thinlung kan pu ta a ni! Moral issue kha physical taka khap beh kan tum a, kan hlawhchham let der chung pawn ngaiah kan nei a, kan khap reng tho nia!

Kan nitin nun leh ṭhenrual kan kawm dan te hi hnamdang, hnam upa zawkte lakah chuan kan dang hle. Ṭhenrual kawm lova awm harsa kan ti a, hnathawhna hmun thlengin professionalism an tih, hnam dang changkang zawkten an ngaihpawimawh em em hi dahṭhain ṭhianah kan insiam a. Chu chuan kan hnathawh leh hnathawhna hmuna nungchang thlengin a nghawng vek a ni.

Ṭhenrual kawm ngai tlat khawpa khawhar ṭhin, khawhar tuar thei bawk si lo kan ni a. A huhoa kan nun, sakhuana leh khawtlanga kan inhmanna tam zawk hi kan khawhar hnem atan te, kan inawmtleina atan te a ni!

Chutiang chu kan nih avangin Covid karah kar hnih khat lockdown a zawh chuan ṭhenrual kawm kan ngai fe tawh a lo ni a. Chu chuan Covid a thehdarh leh bawk si! Kan rual pawl dan leh inkawm satliah ni lo, kuhva ei ho, meizial zu ho, mask te chuan ngaihpawimawh a hlawh lo hle a, kan in tlawhpawhzut mai a ni.

Kan sawrkar lah hian Covid chungchangah te hian, mimal mawhphurhna a dah aiin mipui hrek a, pawn chhuak lova khung beh bak hi kan pel hleithei lo chu a nih hi a! Medical Operational Team in an hmuhchhuah, mask vuah ṭha leh social distancing (physical distancing?) zawm ṭha zingah Covid vei an awm lo tih an puang dum dum a, mahse a takah mipui min ring zo leh si lo, mipui pawh rin ngamin kan awm tlat lo. Total lockdown a ngai leh a nih hi! Heng zawng zawng hi dicipline kan neih loh em vang a ni!

Ka hmuh dan chuan Covid hi indan chep tir a ngai zawkin ka hria. Total lockdown pawh ti leh mah ila, eng kan nih hmel loh. Ngaiah kan neih tawh avangin kan chawlawl zo tawh a, hrilh fin leh kaihhruai fin theih kan ni tawh lova, mahni a intawng harh kan ngai tawh zawk a ni! Chuvangin, Covid hian kan kai leh kan kai loh hi mimal tin mawhphurhnaah i dah ngam ang u.

Vanduai vanga kai chu a awm ang, mahse a tam zawk hi chu inthlahdah vang leh Covid kai lohna tura nun dan tur an sawi, Covid appropriate behaviour (CAB) an tih zawm loh vang a ni. A ngam chuan dawt rawh se tih angin a fimkhur duh lo chuan kai ang hmiang. Anni vanga fimkhur taka nungte hrekbeh zel hi chu a ṭha lo ve.

Lal Remruata