POLITICIAN THAR
Kum 2018 thlirin kan Politician te pawn “kan tling leh dawn, keini lo chu” an ti leh ta sek mai. Kan thlan tur te hi midang (mi thar) teh chiam ni chuang loin a ngai te bawk an nih hmel! A van hahthlak leh dawn em. Ngun takin han ngaihtuah ila kan hruaitu lo ni tawh te leh ni mekte pawh hian ram hnuk, mi nawlpuiin kan chhawr theih leh hman ve theih ‘ro tling’ hi an la sual chhuak lo kan ti bawl teh ang.
Ngaihtuahnaah thil hrang hrang a lo lut a, sawi ber tur pawh hriat a har rum rum mai. Zau hek hawkin vei zawng zawng kan thailang pawp pawp ngawt mai teh ang; a hua hua chuan lo haw mai se.
Kawngpui ṭha: Kan ramah chuan kawng min siamsaktu ber chu PWD Department an ni. A enkawltu Department Engineer-te hi an zirna a fuh lo deuh nge, kawng ṭha neih tik hi a la awm meuh lo. An mâm ve pur pawh hian kum khat daih a awm thei lo. ‘Ruahtui a tla rei’ an ti zel a, mi ramah hian ruahtui a tla rei ve ngai lo nge maw ni?
In tih changkan viau a, mobile phone changkang deuh deuh hmangin, motor ṭha pui pui nei mah ila, kan kawng a khu em mai zahna chang i hre teh ang u. Eng ang pawn in fate phaiah dahin, in lian pui pui nei mah ula in enkawl kan kawngah hian tuikhur ang deuh deuh a tam em mai kan ngaisang lem lo che u. Politician thar kawng siam thiam kan van mamawh em!
Tui hnianghnar: Kan ramah chuan thianghlim leh hnianghnar zawka tui kan hmuh theihna tura buaipuitu chu PHE Department te an ni. Vawiin thleng hian tui hnianghnar kan la dawng thei lo. Water meter kan vuah hian kan duh zat zat kan herh haw ang a, kan lak tam leh pawisa kan chawi tam ni mai awm tak a nih laiin meter vuahin awmzia a nei lem lo a, vuah loh erawh an phal chuang miah lo.
PHE Department-a kan engineer te hian an zirnaah mi tihdan ang ringawt ni lo, kan ram lui tui leh tuikhur tui lak chhuaha hnianghnar zawka mitin tui pek dan an zir tel lo nge, hei leh chen Department ding ve tawh si te hian tui hnianghnar min pe thei lo chu a nih hi a. J.E aṭanga E-in-C inkar thawktute in chu a lianin a buru hlawm hle laiin, pipe puak tih vel hi an la buaipui tawk viau zel chu a ni sia! Politician thar, tui hnianghnar min pe thei hi lo chhuak tak ang maw!
Power supply: “Load-shedding, chumi line siamṭhat a ngai, chumi veng zawng chu vawiin nileng eng an nei thei dawn lo a, mipuite hriatthiamna kan ngen e” tih hi engtikah tak reh ang maw! Kan state-ah hian eng (light) hnianghnar leh ṭha kan hmuh theihna tura buaipuitu chu P & E Department te an ni, sorkar tawh zawng zawng hian Hydel Project an vei em em vek, an vei dan a nep awm ngawt asin.
State pakhat ve reng ruangah chuan eng nei chhe ber kan ni ang. Kan engineer te zirna hmun hi a hnai lutuk nge, an zirnaah an zir tel lo zawk ni ang le aw! Hnathawh tak tak theihna tur power supply chu kan la hlat hle ang, in thawk tawh ta sa sa inchhung leh khawlai (street light) tal ti eng ut thei tur tal hi chuan ṭan han la teh u’n. In lian pui pui leh motor nalh deuh deuh neih ringawt a ni lo, in hnathawh nen a inmil lo lulai em mai. A sawi a sawi a ni lo, Bairabi, Tuirial, Serlui etc. hlawhtlin loh chhan sawi duah tur ni lo, a ti puitling thei tur Politician thar hi khawiah tak awm ang maw aw!
Sawi tur a va tam em! North East state dang pawh an chu ti ual chuang lo te hi ti tei vet tawh suh u. Keini chu Kristian ram inti, Pathian nung bia inti kan nih hi, kan danglam sang vah tur a ni.
Mizo mipuite hian thil tam tak pawh kan beisei lo asin maw le. Beisei dan pawh kan thiam tawh lo. Reilote kawng in tih mâm te, thim miah loa kar khat vel eng kan hmuh te, kan tuizem an liam ve zauh ṭhin te hian hahipin kan sawi mai a nih hi... vawiinah hian mi tlemte chauhin an chhawr theih, in buaipui chiam hian ram hruaitu ṭha/ hnathawk ṭha in ni lem lo. Khelmual lian pui pui in siam a, grass man to tak tak in phah hmunah hian Mizo mipui hmun zaa ṭhena hmun sawm pawh hian an chhawr meuh lo ang. Zoram mipuite hian kar khatah vawi hnih tal tui dawng ila kan lawm a kim zawk ngei ang.
Khawvel huapa Rel (train) lu (head) lian ber pawh rawn thleng mahse, kum khat daih pawh kawng pui ṭha neih theih lohna state-ah hian eng teh ruai kan nihpui chuang lo ang e. AKYAP lawng chawlhna aṭang chuan Kolkata pawh lawngin hnai raw sek sek, power/ eng (light) kan neih ṭhat hma chuan awmze neiin hna a thawh theih chuang loh ang.
Millenium Centre te hi ava pui em; mahse thingtlang unaute la lut miah lo engzat tak awm ang maw! An khua-ah eng an hmu ṭha si lo, a eng teh ut lutuk a, an lut ngam lo a maw ni ang le? Horti/ Agriculture lam te hi thlai thar a tam poh leh a hralhna a awm leh thei chuang bawk si lo. Referral Hospital te saw “kan sorkar laia kan tih” tih te hi sawi ziah tawh suh u, a zahthlak lutuk, a building a ṭawp hlawm si, a far nasa bawk si. A nih dan tur ang saw 40% pawh a tling pha lo. A pawi lutuk, Kristian rama tih atan a zahthlak em mai.
Duh tawk dawn rih teh ang, thin a rim, rilru a na, a zahthlak. Politician thar hi engtikah tak lo chhuak ang maw. Missionary nuai khat tirh chhuah tum avang te, Di-A-eihchhi dah avang te, hmana hydel project sawi thar leh chiam avangte leh ui tang bauh din theih loh tih leh ngawt hi zawng hmasawnna a awm tlem a ni e. Rawngbawltu tamna, officer lian upa awm ṭeuhna leh Pathian thusawi tamna ramah hian mi dik, hnathawk tur ngaihtuahna seng peih mi Politician thar kan va mamawh tak em.
Mahuma Chhangte, Bawngkawn