Written by
Hmingsanga

HEI LE KHELO INDIA!

Kum 2008 khan Dr. M. S. Gill chu khatih laia Minister of Youth Affairs and Sports a ni a. A ni khaihruaina hnuaiah ni 10 march 2008 khan India rama sports tihmasawnna atana programme lian tham tak Panchayat Yuva Krida Aur Khel Abhiyan (PYKKA) chu union cabinet in a pawm a. PYKKA chuan Sports Authority of India, Nehru Yuva Kendra Sangatha te bakah international agency UNICEF bakah NGO zinga mi Magic Bus, Isha Foundation te thawhpuiin hma a la a. A funding system pawh Central leh State sawrkarin 75 : 25 in an in tum sem a, India hmarchhak state te tan bik phei chuan sawrkar laipuin 90% a tum sak nghe nghe.

Kum 2010 - 2011 financial year thleng khan Rs 205 cr hman a ni. Kum 2014 khan PYKKA chu Rajiv Gandhi Khel Abhiyan (RGKA) tia a hming thlak a ni. Ni 3 September 2017 khan India ram Sports chanchin a hriat reng ni tawh turin a vawi khatna atan infiam mi Sports minister a nei ve ta a. Silai kah thiam avanga 2004 Olympic a silver medal lo dawng tawh leh Asian Games, Commonwealth Games baka khawvel huap intihsiakna hrang hranga medal lo dawng tawh ṭhin Rajyavardhan Singh Rathore chuan Minister of Sports chanvo pek a ni a.

Infiam mual chhung a taka luhchilhtu, India rama Sports dinhmun hre chiangtu minister atana lakluh a nih hnuah, India rama infiam miten beiseina sang tak an neih phah nghe nghe a. Rathore hian minister a nih hlima chanchinbu mi a hmachhawn hmasak ber ṭum pawhin 'Infiam mite ngaih pawimawh hmasak' a tiam nghe nghe.

Hei le Khelo!
India rama sports prog­ramme/ scheme lian tham hrang hrang sawrkarin a kalpui tawh te hlawm lian zawka phuah khawmin, awmze nei zawk leh mumal zawka kalpui a nih theihna turin Union Sports minister ni mek Rajyavardhan Singh Rathore hian ke pen a tum nasa a. Rajiv Gandhi Khel Abhiyan, Urban Sports Infrastructure, National Sports Talent Search te chu hmun khatah vawm khawmin Khelo India; National Programme for Development of Sports tih chu union cabinet chuan a pawmpui a. He programme kalpuina atan kum 2017- 2020 chhungin Rs 1,756 Cr. dah a ni phawt a. Hei hi a ṭul anga ennawn leh tur a ni. He programme hian mimal, khawtlang, ram, ei leh bar zawn kawngah hmasawnna a thlen theih ngei beisei a ni.

Khelo India programme hian paipawn tam tak neiin infra­structure, community sports, talent identification, coaching, competition leh sports economy thlengin rah chhuah ṭha tak nei tura duan a ni. He scheme hnuaia naupang talent nei tha leh hmabak eng tak nei nia an hriat infiam mi 1000 te hnenah scholarship kumtin cheng nuai 5 ṭheuh kum 8 chhung pek an ni dawn a. He scheme hnuaiah hian khawpui leh thingtlang hmun kilkhawr zawk awm infiam mite a huap kim theih dan ber tura kalpui tur a ni a. Sports minister Rathore chuan "He scheme hi sawrkar hnathawkte chu a enkawltu ni bawk mahse, Sports mangement lama mi thiam te kaihhruaina hnuaia kalpui tur a ni a, awmze neiin, hlawk zawk leh infiam miten an hnemhnan pui tham programme a nih ngei ka beisei' tiin a sawi.

Gujarat model
Khelo India-ah hian ṭhalai tam zawkten an ring an rawlh a, inelna thianghlim hmanga inel a, talent inthup te hai hawng thei turin ruahman a ni. He programme tih hlawhtlin a nih theihna turin central sawrkar leh state sawrkar te pawh inhne hnai taka an thawh hona tur a din a ni. India ram pum huap, mi tin huap zo programme a ni. A competition senso leh ṭul dang zawng zawng te central sawrkarin 100% a tum tur a ni a. He programme hi Gujarat sawrkarin kum tin a tih ṭhin Khelmahakumbh a tih entawn chunga ruahman a ni a, Gujarat state sawrkar chuan Khelmahakumbh atan kum 2016 - 17 chhung khan Rs. 230 crore a dah nghe nghe.

Khelo India programme khuh hawnna ang deuhin tunlai hian School naupang te inelna turin Khelo India School Games pui tham tak Delhi khawpuiah neih mek a ni a. Star Sports lamah thlir tur a awm mek. Khelo India School Games-ah hian heng badminton, basketball, boxing, gymnastics, judo, kabaddi, volleyball, wrestling, archery, athletics, football, kho-kho, weightlifting, swimming, hockey, shooting hmang te hian intihsiakna neih a ni.

Engtia tel theih nge?
Individual Events (Athle­tics, Boxing, Gymnastics, Judo, Swimming, Weightlifting & Wrestling) ah hian 63th National School Games a top 8 chin te an tel thei a. Heng bakah hian Sports Federation-in quota pali an nei a. Chumi awmzia chu heng sports events tarlana national junior championship hnuhnung bera che ṭha, palina chin te kha an tel thei a. Central Board of School Education (CBSE) Sports a pakhatnain slot khat a luah thei bawk a. Hei bakah hian a thlengtu in quota pakhat zel sports discipline pakhatah a nei bawk. Wild Card entry hmangin hmun ruak pakhat hnawh khah theih a ni bawk. Team events lamah (Basketball, Football, Hockey, Kabaddi, Kho Kho)

63rd School Games Fede­ration of India huaihawt, National School Games a semi finalist aṭangin team pali. Federation aiawhin team hnih bakah a thlengtu leh Wild card entry hmangin a luh theih bawk. A tawi zawngin Khelo Games a tel tur chuan National championship junior level-ah te leh National School Games a che ṭhat te a ngai a ni deuh ber. Kuminah hian Mizoram aṭangin Football (Boys & Girls) an tel thei a, Football a Mizoram tel theih chhan hi National Junior Football Championship 2017 a pahnihna a nih vang a ni.

Hmeichhe lam hi chu wild card entry a tel thei an ni thung. Heng bakah hian hmeichhe boxing-ah mi pathum an tel a. Weightlifting (Boys) ah Mizo rawlthar te tel ve bawk mahse an academy awmna Maharastra hmingin rit an chawi thung. Wrestling (girls) leh Judo (girls) ah pakhat ve ve tirh an ni bawk.

Hmun hma buatsaihna
Khelo India ken tel zingah infiamna hmun hma leh ruhrel buatsaihna atan Synthetic Athletic Track Rs. 7.00 crore, Synthetic Hockey field atan Rs. 5.50 crore, Synthetic turf football ground Rs. 5.00 cr, Multipurpose Hall (60M x 40M x 12.5M) Rs. 8.00 crore, Swimming Pool atan Rs.5.00 crore bakah District khawpuia sports complex buatsaihna atan Rs.50.00 crore te ruahman a ni a. Hei hi thil thar ni loin Urban Sports Infrastructure (USI) scheme hnuaia mi kha kalpui chhunzawm theih tur a ni a. Heng te hi DPR (Detailed Project Report) siam a nih hnuah National Executive Committee-in a remtihpui hnuah pawm theih chauh tur a ni thung.

Khelo India atana sum dah te a kimchangin sawi vek sen ni lo mahse Sports Minister thar kaihhruaina hnuaiah India chuan sports lamah chak leh zual zawka hmalam a pan theih a beiseiawm a. India sawrkarin infiam mite hmakhaw ngaia ke a penna kawngah Mizo ṭhalai infiam mi tam zawk te a chhawrtu leh a hmang ṭangkaitu ni thei ngei turin infiam mite leh sports association hrang hrang te pawhin theih tawp chhuah se.

Mizoram sawrkar pawh central sawrkar sum hmanga hmasawnna ruhrel neih belh zel theihna tur atan leh infiam mite tan a 'remchanna' a siam hi uluk takin hmang zel se. He ram, he hnam hian sports lama hma a sawn zel theihna turin a zuanin zuang thauh thauh teh se!

Hmingsanga