Hruaitu thar i chher ang u
Kumin 2018 hi state assembly inthlan kum a ni a. Chanchinbu lamah pawh inthlan lam hawi thuziak chhiar tur a tam ta hle mai. Party hrang hrangte pawhin thawm an nei lian hlawm hle a, party hrang hrangin tutenge an candidate ang tih hi Zoram mipui ngaihven ber pakhat a ni awm e.
Ruling party ni mek, Congress Party hian kum 10 kal ta, kum 2008 inthlana rorelna an lo chan dawn khan MLA candidate atan ṭhangthar lehkhathiam leh viak ṭha engemawzat an lo theh chhuak a. Ṭhangthar rualte chakna nen chuan kum 2013 inthlanah pawh hneh takin an tling leh a ni. Kumin inthlan lo awm turah pawh an senior rualte an chawlh tira, ṭhangthar lehkhathiam rual an theh chhuah leh chuan kum 15 an sawrkar lo ang tih a sawi theih lohin a lang.
Amaherawhchu, kan hriat ṭheuh angin Congress Party hi a chhungrilah mi senior rualten an awp hneh hle niin a lang a, hruaitu thar an inchher loh a, an senior rualte an chawlhtir ngam loh chuan an dinhmun tur sawi thiam a har ve tho mai. Neutral thlirna aṭang chuan Congress Party hian hruaitu thar chherin, ṭhangthar zawkte hi hruaitu tak tak atan hmang tawh se an hmalam atan a ṭha zawk maithei a ni.
Opposition party lian ber, MNF hian kan hriat angin MLA 5 chauh an nei mek a. Sawrkar thar siam tur chuan a tlem berah MLA 16 an neih belh a ngai a, an hmabak a ko hle. Inthlan lo awm tur hi Congress party tlakpui kum a nih takin tiin an party-a mi senior-ten "ka last chance, party-ah ka senior a, ka awm ber," tiin bial tinah candidate nih an chuh nasa viau niin a lang a. Mahse, MNF hian candidate atan ṭhangthar lehkhathiam leh viak ṭha rual, tunlai khawvel hmasawn dan hrethiam pha an neih hote hi an thehchhuah loh a, an mi senior, mipuiin kan hriat hnu hlir hi an lo thehchhuah leh chuan MLA 16 neih belh pawh a har ṭalh ngei ang.
Tunlaiin ZNP, MPC, ZEM leh pawl ṭhenkhatte inzawmkhawmin 2018-a sawrkar tumin hma an la nasa hle mai a. Chanchinbuah pawh an hmalaknate kan hmu tam hle a. A saseh tak takah engnge an ang tih chu sawi thiam a har nain; candidate an neih ṭhat viau chuan, kumtluanin hmalakna hun an la nei bawk a, anni pawh hi an hlawhtling lo ang tih tuman an sawi thei lo. Amaherawhchu, ZNP leh MPC party-a lut khawm, politician senior rualte hi an thehchhuak satliah ringawt a nih chuan an ngaihtuahawm khawp ang le.
Kumin 2018 inthlanah hian tu party pawh lo sawrkar se, hruaitu thar chher hi a hun ta hle mai. Kum 60 aṭanga kum 70 chunglam deuh vekin kan ram politics-ah hian a fung an chelh a. Party-a lo tel rei tawhte anmahni an inchawimawiin an inngai ropui viau a ni thei a, mipui nawlpui erawh chuan ṭhangthar zinga mi thiam leh ram tana inpe turte hi ram hruaitu ni zawk se, ram buai kan ni tawh lo bawk a, independent kan sual tawh chuang lo bawk a, ṭhangtharte hian kan ram hi chak taka hmasawn turin han hruai tawh se tih hi kan thlirna a ni tawh a ni.
Party-a lo tel rei tawh, party ruihchilh em em, mi thiam pawh ni lem lo, kum a tam avanga mahni inhmu lian lurh mai, senior tawh vanga MLA-a awm hluah hluaha inhre ringawt mai te, an ṭhat lai hun zawng zawng sorkar officer-a tang, an pension hnua MLA nih beisei, lalna leh thuneihna ringawt um tur chi te, contract leh sumdawnna danga inhmang, sum leh pai ngah vanga MLA candidate nih cho em em mai te, Minister, MLA leh MP te hial lo ni tawh, ram tana an thawh ṭhat sawizui tur awm vak chuang lo, an nihna hlui chhuanga, lal kham loh avanga MLA emaw, Minister emaw nih tum ringawt mai te, ram tana engmah ni tur chuang si lo, ram siam tumna pawh nei chuang lo. Khawhar in leh mitthi in aṭanga MLA rawn nih tumte hi mipuite hian kan ram hruaitu atan kan it lo a ni.
Engpawhnise, kum 2018 inthlanpui hi kan ram tan hruaitu thar chher hun a ni. Mi ngai, mi hlui, inthlan dawna track suit leh sneaker thar nena leng kual hote hi chu kan thlan leh chuan a ngai ang bawkin an in lian leh ropui takah inti lal takin an awm leh ang a, an chhungte leh an ṭhian ṭhate chauhin an lalna an hlawkpui leh ang a. An nupuite leh anmahni be tlawn thiamte chauh an duhsak dan kan hmuhin kan thinrim kan intauh kan intauh leh hlauh ang e.
Chuvangin, tun ṭum chu ram hmasawnna atana thawk thei tur, ṭhangthar lehkhathiam leh vengva rual, sum leh paia pamham lo tur, ram thatna tak tak duha inpe pumhlum thei tur, tunlai khawvel chinchang hria, Delhi-ah mai pawh ni lo, khawvel ram dangah pawh Zoram hmasawnna ngaihtuaha tei chhuak ngam tur ṭhangthar mi thiam, kan ramin raltiang a kaina tura a ngaihna hria leh vei tak tak turte MLA atan i thlang ang u.
Party tinah hian ṭhangthar lehkhathiam leh chhawr nahawm tak tak tur an awm vek a, heng ṭhangthar rualte hi mi senior-te hian hmun kianin, MLA-ah lo thehchhuak ṭheuh sela, ṭhangthar rual hian kan ram hi hruai ve tawh se, kan ram hi chu a kang awk awkin a rinawm a. Tlin duhna hmanruaah chauh pawh ni lo, a taka ram siam tum inti political party tan chuan mutmawh hnarmawha neih ngei chi a ni e.
Assam state pawhin Chief Minister atan ṭhalai vengva tak mai, kum 55 mi Sarbananda Sonowal an nei a. An state hmasawnna tur sawiin Delhi tlangah a thleng thla zut mai a. Kawngpui leh Brahmaputra luia lawngchawlhna siamna turte chu a sawi chhuak zung zung mai a. Assam chuan sumdawnnaah te, infiamnaah te, hmasawnna hrang hrangah hmuh theihin hma a sawn zawt zawt mek a ni.
Arunachal Pradesh pawhin Chief Minister atan ṭhalai kum 39 mi Pema Khandu an nei a. Ani pawh an state hmasawnna atan a thawh hlawk hle mai a. Central sawrkar lai party an zawm bawk nen, an state tan chuan a chhawr nahawm takzet a ni. Arunachal Pradesh tho hian
ṭhangthar politician chhuanawm zet mai an nei bawk a, chu chu tuna Union home minister for home affairs ni lai Kiren Rijju hi a ni. Ani hi kum 47 mi chauh a la ni a, India hmarchhakah chuan BJP tihmingṭhatu berte zinga mi a ni.
Kan hmarchhak unaute chuan MLA, Minister leh Chief Minister atan mi senior un pui pui leh sawrkar officer pension-te an chhawr tam lo hret hret a, ṭhangtharte an chawisang hle a ni. Eng kan ti nge keini hi, ṭhangthar mi thiam zawkte chawisan chu khawi lamah; thiamna nei lem lo, sawrkar kalphung pawh hre lem lo, khawvel tukverh pawha dak pha lem lo, party unit, block leh party office vela lo suk rei tawh avang leh party-a nihna eng engemaw inbel chawp hmanga MLA nih inbeisei ringawt mai, MLA an nih hnua ram leh mipui tana ṭangkai chuang der lo tur, mahni-a sawrkar laipui dawr ngam lo tur, ngam pawh nise awmze neia dawr chhuak hauh lo tur, sawrkar kalphung zir chawp ngai tur, inti senior a, ṭhangthar mi thiam zawkte naupanna ngainepa rahbeh tum tlatte hi kan tamin a va lang em!
A tawpna atan chuan, kan ram hian ṭhangthar, new generation-te dawm kang a, kan ram zimte leh mipui tlemte hi kan kaihhruaitir ngam ve loh chuan raltiang kan kai har khawp ang. Hawh u, hruaitu ngai leh kum upa zawkte u, ṭhangtharte kian ve tawh ula, ṭhangtharte hi ram hruaituah i chher tawh ang u. Hemi tihlawhtling thei leh hmala hmasa thei ber chu political party tin hotute, kan hma lawk inthlanpui lo awm tura in party candidate thlang chhuak theitute in nih kha.
Lalbiaksanga Ralte