BERLIN BLOCKADE vs ASSAM BLOCKADE
Indopui pahnihnaa Adolf Hitler-a a tlawm hnu khan Hitler-a ram Germany khawpui Berlin chu France, USA, Britain leh Soviet (Russia) bialahte ṭhen hran a ni. Khatih laia Soviet Union hruaitu Stalin-a khan British leh American luah ramte chu engtikah emaw neih vek theih a inbeisei. A inbeisei mai ni lovin a tumin a tum bur mai a ni. Germany ram pumpui Soviet Union huang chhunga dah chu mutmawh hnarmawha a neih a ni.
Hun a lo kal zel a, Germany lem zawh vek chu Soviet Union thupui ber a nih avangin eng eng emaw chhuanlam ho te te siamin, rilru verther tak pu ranin Soviet Union chuan kum 1948 kum laihawlah Berlin Blockade an kalpui ta rup mai. Kawngpui, rel kawng leh tui lama inkalpawhna an ti tawp vek.
Mipuiten harsatna nasa tak an tawk ta. Mi maktaduai hnih chuang nitin ei tur leh mamawh dangte chu thlawhna hmanga lak luh loh chu tih theih dang a awm ta lo. Berlin mipui maktaduai hnih chuang zet chuan ei tur bakah, lungalhthei, tuialhthei leh thil dang ni khata an mamawh zawng zawng belhkhawm chu ton 5000 vel lawih a ni. Rel leh motor tel lova chutiang zat zat lak luh chu a hautak hle, hautak tak a ni.
An thlawhna hman nasat zinga thil phur hnem thei pawl, C-54 thlawhna an tih chuan vawi khatah bungrua ton 10 vel chiah a phur thei. Chutihlaia nitin mipui mamawh ton 5000 vel phurh luh chu a va hautak dawn em!
Chutiang hun khirh tak karah chuan kum 1948 June thla tawp lamah USA leh Britain te chuan thlawhna hmangin Berlin khawpuia cheng mipuite mamawh thiarin beihpui an thlak ṭan ta. Ni khatah thlawhna 1500 chuang féte an thlawh luh tir chuah chuah ṭhin. Berlin Blockade hian kum khat leh thla thum a awh.
Kum 1948 June thlaa kalpui ṭan kha kum 1949 September thla tawpah a tawp ve chauh a ni. Blockade chhung hi rei tak a ni. Mipuiin harsatna an tawk nasa khawp mai.
Berlin Blockade avang hian ṭanpuina thawktu mi 100 chuangin nunna an chan a, thlawhna 25 vel a chesual bawk. Hemi Berlin Blockade ṭanpuina thawh chhung thla 15 vel chhunga senso atan hian dollar maktaduai tam tak sen ral a ni. Thla 15 zet hnuah Soviet lam chuan Berlin Blockade chu an titawp ve ta.
Khatianga Soviet Union-in Berlin Blockade an kalpui avanga harsatnate kha han ngaihtuah let ila Mizoram leh Assam kan buai apianga Assam lam in Economic Blockade-a min tihṭhaih ṭhin hi hriat a ninawm ta. Assam khuan Economic Blockade kalpui mahse Berlin mipuite ai khan kan tuar nasa in a rinawm lo. Anni kha chuan kum khat leh thla thum chhung Berlin Blockade kha an tuar a ni. A rei hle.
Keini chuan Tripura leh Manipur-ah ramri ṭha tak, kan u leh naute awmna kan nei. Harsat phah deuh dawn mah ila Assam kawng dan mai mai hian kan rilru ti zam lo se.
Mizoram tan hian tawrh a ṭul a nih pawhin nakina kan tu leh fate tan leh hun lo kal zel tura Mizoram tan tun hun hi a pawimawh a ni tih hriain Assam hian engtiang pawhin hma la se, huaisen takin i bei let zel ang u. Harsatna tam tak karah Berlin Blockade ah pawh khan mipui lam an ṭanrual avangin hnehna an chang a nih kha.
Ei in leh khawsak phunga kan lo harsa deuh dawn a nih pawhin Mizo mipuite hi kan ṭanrual phawt chuan hnehna ropui tak kan chang ngei ang. Chumi tur chuan Mizo mipuite insawisel tawn mai lovin, lungrual takin kan ram min chuha min tibuai fotu Assam hi i do zel ang u.