Written by
Zomawia Khiangte

Pastor nge Reverend?

Hman deuhah kha chuan Pastor nemngheh tawh zinga bial vawng mêk zawng hi ‘Pastor’ kan ti mai ṭhin a. Nemngheh ni si, bial vawng ve lo leh pension tawhho hi ‘Reverend’ tiin kan sawi ṭhin. Tunah erawh chuan an zavaiin ‘Reverend’ tih an ni ta vek mai niin a lang.

‘Pastor’ tih thumal hi ‘noun’ a ni a. Latin thumal ‘pascere’ (v) tih aṭanga lak niin chumi awmzia chu ‘chawm emaw [ran] chaw pehtir’ (to feed or graze) tihna a ni. Beram pu-in a beramte duat takin chaw a pehtir a, chutiang chuan a chawm lian ṭhin a; chutiang taka Kohhran mipuite thlarau lam chaw pe-a chawm lian

ṭhintu chu sapṭawngin Pastor tih an lo ni ta a ni. ‘Berampu’ emaw ‘beram vengtu’ tihna a ni ber e. Johana 10:11 ah Isuan “Kei Beram vengtu ṭha ka ni; beram vengtu ṭhain beramte tan a nun a pe ṭhin,” a tih kha. Khatiang kha Pastor hna chu a nih hmel. Kohhran mite duhsak tak leh ṭhahnemngai taka thlarau lam chaw pe

ṭhintu chu ‘Pastor’ (berampu) tih an phu hliah hliah a, an inhmeh hle a ni.

Pastor hna inngaitlawm tak leh ṭhahnemngaihna dik tak nena thawktu chu berampu dik tak an ni reng a ni. Berampu hna hi hna tlawm, pawimawh si a ni. A tlawmna lai tak hi a zahawmna lai ber chu a ni lawi a. ‘Reverend’ tih thumal hi a English thumal pangngaiah chuan ‘adjective’ a ni a, mahse ‘noun’ angin an hmang tho bawk. A awmzia chu ‘zah phu’ tihna a ni ber mai. A lam tawiin ‘Rev.’ emaw ‘Revd.’ emaw ‘Rev’d’ emaw angin an hmang a. ‘Reverend’ tih tawp pawhin an hmang.

Eg. The reverend prayed just after the commencement of the worship service. Pu Chuauṭhuama hian ‘Revd.’ a hmang bik deuh niin a lang a. Hei hi thil mak a ni lo, Reverend kaihtawi pakhat a ni ve mai. An hmang ve tho. He thumal hi sakhaw hruaitute (clergy) title atan Kristian-ten kan hmang a; ‘Honorific style’ a ni. ‘Reverent’ tih thumal nen hian a inang hle a, hriat pawlh emaw hman pawlh emaw lo hram turin “Encarta World English Dictionary” chuan a rawn a ni. ‘Reverent’ tih chu ‘zah kai’ ‘zahawm’ tihna a ni ve tho a. Eg. The 19th century had no more reverent thinker than Martineau.

Tichuan le, a khawi zawk nge dik ang? Pastor Liana, tih nge dik Rev. Liana tih? Synod hruaitu lar tak zinga mi Rev. Pachhunga’n October ni 6, 2013-a hemi chungchanga zawhna awm a chhanna chu hei hi a ni- hmanah chuan Bial vawng loho zawng hi Reverend tih ṭhin chu a ni ngei mai a. Mahse, Synod rawngbawlna a zau zel a, synod dang nen kan inpawh tulh tulh a. Synod danga Kohhran tam takah chuan Pastor kan tih ang hi zirna sang pawh nei lo, ‘Nang ni rawh” an tih a, ni ta mai mai an lo ni nawk hlawm a lo ni a. Kan rama pastor kan tihte hi hmun tam taka Reverend an tih ang hlir an lo ni mai si a, chuvangin Reverend kan ti ve ta mai a ni, tiin.

Chutiang chu a nih chuan an hna nen a inhmeh ber lo em aw a tih theih. Isua nun leh zirtirna nen pawh a inhmeh em em lo em aw? Isua khan amah leh amah kha 'zahawm' a inti lem lova, 'thuhnuai rawlh leh inngaitlawm tak ka ni' te a ti zawk a nih kha. Amah a insawinaah pawh pastor sawina ṭawngkam 'berampu' a hmang a ni.

Hun puma Pathian rawng­bawl tura inpe, nemngheh pastor ho zinga Bial vawng mekte hi chu ‘Pastor’ [Berampu] tia sawi hi kei an inhmeh ka la ti ber mai. An hna nen hian a inhmeh em em a ni. Chu ṭawngkam chu a ngainatawm a, a ropui viau zawkin a lang. Kohhran mipui chhumchhia ve te te tan pawh mi zahawm hnena harsatna thlen ai chuan berampu hnena thlen chu a zuamawm mah zawk ngei ang le. A nih loh vek pawhin anmahni insawina ṭawngkam hi chu ‘Pastor’ ni reng se, ‘Reverend’ tih hi chu midangin anmahni an sawina ṭawngkam ni zawk se, a fuh zawk mai thei.

Mimal ngaihdan mai chauh a ni tih erawh hria ila. Pastor ṭha leh inngaitlawm takte hi chu an ngainatawm a, Berampu hna an thawk tak tak bawk a ni. Khawvela miliante hna nen an hna hi a inang lo khawp mai a, intih ropui chiam an tum poh leh kan hmu ro ve chiam mai a ni.

Zomawia Khiangte