Rubber leh Khuai (Bee)
Zoram mipui hian rubber chungchang/ chanchin tlangpui chu kan hre tlang ta viau pawhin a lang, a chanchin (a theory) ah ringawt hi chuan a famkim tak tak thei lova, a tak ngeia thawh (practical) hian a chiang chauh ṭhin. Chutiangin rubber pawh kut hnathawktu engemaw zatin kan han ching ve ta a, kan kuta kan khawih chinah chuan kan chiang ve ta zel a, a phun dan leh enkawl dan pawh tuma hrilh hranpa ngai lova thiam (expert) kan ni ta deuh vek mai a, mahni thawh leh kut nghahna na na na chu kan rilru pawh kan seng a, ngaihtuahna pawh a ti hlim ṭhin hte a ni.
Tichuan, kan ram boruak nuam takah hian tunah chuan rubber kung nuaih tel fe a lo ding ve ta a, ṭhenkhat phei chu hnai a hun ṭep tawh a, kum 7 (sarih) a tlin aṭanga hnai theih a ni. Leiṭha (fertilizer) nena duat taka chawm chuan kum 5 (nga) ah pawh a hnai theih a, kum 6 (ruk) ah phei chuan a chiang lehzual an ti a, a dik hle a rinawm. Kut hnathawktute chuan thlai enkawl ṭhat leh ṭhat loh kara hlatzia kan hre ṭheuh awm e.
Awle bung thar han kai dawn ila, kan la dai ngai loh ram mahni rubber kung ngei aṭanga a hnai lak chhuah hun kan thleng hnai ta hle a, a phurawm hle mai.
Media lama kan lo auchhuahpui ṭhin leh chanchinbuah kan lo tial ve fo tawh ṭhin chu a tak ram kan hnaih sawt ta hle a, chutih rualin rubber hi a hnai ṭan kum 2/1 chhung hi chuan a hnai a tam nghal mai lo kan tih kha theihnghith lo ila; tam nghal vut vut tura kan beisei chuan kan beidawng mai palh ang e.
Rubber sheet hralhna rate pawh a che a che ve ṭhin a, a changin kg 1 ah Rs 200/- chuang te pawh a han kai a, a changin Rs 100/- ah te a tla leh a, tun lai tak rate hi chu Rs 120/- aṭanga Rs 150/- velah hian a then vel a ni ber mai. Eng pawh nise khawvel petroleum hian tlak hniam lam a pan duai duai a nih loh chuan a rate hi a chhe thei tak tak dawn lova, India ram ringawt pawhin Industry hmanga thil siam chhuah nan rubber hi thil chi sing thum chuangah a siam chhuak a nih chuan, khawvel hian rubber kan mamawhna a san lehzual turzia chu kan hisap thiam
ṭheuh mai awm e. Chu chuan market in tawpin tai a nei dawn lo tih a entir a ni. A rate thu-ah pawh kan rawn tartan ṭhin angin kg 1 ah Rs 100/- a man phawt chuan, kan ramah rubber aia chin tur ṭha a awm thei rih lo a ni, tih hi i pawm tlat ang u.
Awle, bung thar dang pakhat han kai leh dawn ila, chu chu khuai (bee) khawi hi a ni. A chipchiar (detail) in kan ziak hman lo ang a, mithiamten rubber chanchin an ziah reng reng chuan khuai khawi a ṭhatzia leh rubber leh khuai chu thil inmil tak a nih thu an ziak tel deuh ziah ṭhin. Rubber hmunah hian khuai hi an kai ṭha duh bik a ni an ti a, amaherawhchu tun ṭumah chuan khuai chanchin kan ziak thui hman lo ang a, ziah leh hunah chipchiar deuha rawn ziah kan tum dawn nia.
Entirnan khuai khawi dan rubber huan hectare 1 ah bu engzat nge dah tur, khawi zu rate tlangpui a zu lak hun tih leh a chanchin dang te. Chutih rualin tawite a ka rawn sawi duh chu, ‘miin rubber hmunah khuai a khawi chuan, khuai zu man in huan enkawltu/ labour hlawh zawng zawng a tum thei vek a ni," tih hi a hmuna zir chiangtuten an sawi chu a ni. Zin veivak thei zawkten Kerala-ah zuk zirchiang thei te awm se chuan kan ram tan thil ropui tak a ni ngei ang.
Rubber hnai hun tawh nei, a ngaihna hre si lo kan awm chuan theih ang anga in puih kan in huam reng e. A tir hnai hawn (open tape) hi mahni rin dana tih mai mai chi a ni lova, expert te tih tir a ṭha ber. Tin, rubber ching duh ve si, a ṭiak phun tur Poly Pot sa emaw, a budded stump emaw tih ngaihna hre lo te puih kan in huam bawk e.
Vanlawma Chhangte 9862378236