Written by
R. Lalduhawma
Chungtlang

RAM TANA HMATHLIR

Hmathlir fel tak neia miin ram a hruai chuan ramin hma a sawn ṭhin. Hmathlir neia chumi pana kala hmasawnna nei tur chuan huaisen a ngai. Thil tam tak paltlang tur a awm 
ṭhin. Kan ram pawh hian hmathlir fel tak nei hruaitu huaisen kan mamawh em em a ni. 

Kan ram hruaitu zinga hmathlir nei bera an sawi ṭhin Brig. Ṭhenphunga Sailo documentary ka en a. Chutah chuan, rilru na leh hnuk ulh ṭeuh chungin kan eng chhit mekte pawh ram dang ta kan lak a ni tih a sawi a. A tak taka ram hmangaiha thawk ṭhin tan chuan kan thlen chin hi a lungawithlak thlawt lo a ni. 

Kum 2020-21 budget pharh tak sawihona Zonet-in a buatsaih kha YouTube-ah ka en a, khata kan mithiamten an sawi pawimawh tak chu, kan budget hi a hman dan kan thiam phawt chuan hmasawnna khawp a ni a, a tlem chhe lo a ni tih hi a ni. A hman dan thiam tak erawh a har ṭhin niin a lang; hmasawnna hna lian hmuh tur a vang ṭhin em mai. Hei hi a chhan nia lang pakhat chu, eirukna mai bakah ram tana hmathlir fel tak kan neih ṭhin loh vang niin a lang. 
India ram Pre­sident pawh lo ni tawh, mi inngaitlawm leh mi ropui APJ Abdul Kalam chuan a lehkhabu Ignited Minds thuhmahruaiah heti hian a ziak: 

“Scarcity of resources is not the cause of our problems. Our problems originate in our approach towards them... With our resources and the money we spend we easily accomplish three times what we do, in half the time we normally take, if we were to operate in mission mode with a vision for the nation. The vision generates the best in every field.”

A chiang hle mai. Kan hnathawh zawng zawngah hian ram tana hmathlir nei chung leh ram hmangaihna tak tak nen thawk ila chuan tuna kan thlen chin aia sang fe-ah hian kan invawrh thei a, tuna hmasawnna hna kan thawha kan hun hman rei zawng chanve lekah hian hmasawnna hna nasa tak kan thawk thei a ni. 

Abdul Kalam-a khan hmathlir (vision) ṭangkaina leh thiltih­theihna a lo hmu chiang kher mai; eng thilah pawh vision chuan a ṭha ber nei thei turin min pui a ni tiin a lo sawi a ni. 
Chuvangin, kan hruaitute pawh hian thu puarpawleng mai mai sawi lovin, hma­thlir fel tak neiin ram hmangaihna tak tak nen min hruai se kan va duh em! Chu chu 
ṭhalaite hian kan beisei a, kan thlir mek a ni.