Written by
- Lalrinliana Colney
Darkar bia inhlawhna buatsaih ve ang u
Ram changkang zawkte chuan, inhlawhna hi darkar biin an kalpui deuh vek a, hei hian a ruaitu leh inhlawh ṭhinte tan, remchanna tam tak a siamsak a ni. Mizoramah pawh hian, darkar bia inhlawhna hi buatsaih ve ta ila, a chhawrtu leh a chhawrte tan remchanna tam a awm theih dan lo thlir ho teh ang.
A chhawrtu tan: Inhlawhna hi ni rate emaw, ṭheka emaw bak chhawr dan kan nei lem lo, ni rate-a kan chhawr hian, kan chhawrte an lo kal tlai chang pawh a awm a, school emaw office hna emaw anga tan hun bituk pawh a awm lo, an lo thlen hun hun kha kan ṭan hun a ni mai. Ṭan tlai pawhin an hlawh a pangngai tho.
Tin, thlasik leh nipui hun hi darkar hnih deuhthawin, hna thawh theih hun a inthlau; nipui laiin an thawk tam a, thlasik laiin an thawk tlem - an thawh hlawh chu a inzat reng. Thlasik laia hna thawh tur nei chuan, nipui laia hna thawh tur nei aiin, sum a seng tam zawk. Tin, fur laiin hulhliap awm lohna hmuna hna nei tan, ruah sur avangin, hna tlem te thawk siin, ni pumpui hlawh pek tho a ngai bawk. Darkar bi a, inhlawhna kan siam chuan, nileng hna ni si lo, ni tina thawh ngai bawk si, eizawnna thar siam tur a lo pun phah dawn a ni.
Inhlawhte tan: Mi tin hi kan buai em em vek a, khawpuiah phei chuan, mi phungthlu deuh tan, nileng hun pek ngai ni si lo, chhuah vahna tur a tam hle. Darkar 3 lek hun hmanna turah, nileng hun kan pe a, kan hun awl kha holam mai maiah kan hmang ral ṭhin. Hlawkna awm lova hun kan hman ral hi a tam tawh asin.
Tin, nipui lai leh thlasik laia kan tha hman inthau lutuk, hlawh inang renga kan lak ṭhin hi a bo tawh ang a, tha kan sen tam leh hlawh tam theihna hun a rawn inhawng tawh dawn a ni. Thlasik aiin nipui hun a rei zawk bawk si. College kal lai tan hian, darkar bia inhlawhna awm se chu, an subject lak azirin, inhlawh theihna hun tam tak a nei thei ang. Tunhma kha chuan, zingkar leh zan College-te kha a awm a, chhun lama inhlawh pahin, mahni intodelh chungin college a kal theih. Tunah chuan zing leh zan college a awm tawh si lo, mahni intodelh chunga college kal sawi tur an awm tawh lo.
Darkar bi a inhlawhna chu awm se, ṭhalai awm mai mai kan tihte hi a bo duak ang. Nilenga hna thawk peih lo tan pawh, mahni pocket money hlawh chhuak tawka thawh tur a awm tawh ang a, nu leh pa rinchhana nung mai maite hian, sum hlutna pawh an hriat phah ang, puitlinna kawng an zawh hma dawn tihna a ni.
Hun hi hlut tur a ni: Pathianin hun min pek hi, a hmang thiam chuan, hlawk takin an hmang a, a hmang thiam lo keini ho hian, a thlawna kan hman ral mai mai hi a tam tawh khawp asin. Hei hi eng dang vang ni lovin, kan system fuh loh vang mai a ni. 'Sap ramah chuan darkar bi a inhlawhna a awm asin' tiin kan sawi liam mai mai a. Hnam fing zawkte tih dan hi copy ve ila, kan fing ve zel mai dawn alawm, a tha lam hi chu copy hreh lo ila, tun ai hian kan intodelh em em ang.
Darkar bi a inchhawrna awm ta se: A chhawrtu leh a chhawrte tana remchang sawi tur a tam mai, kan sawi seng lo zawk. Awmpui mamawh, chenpui thei bawk si lo hian, zing leh tlaia thawk tur an chhawr thin, ni khatah 300/400 an hlawhtir, darkar bi a inhlawh hi kalpui ila, zing chhun zana in hrang hranga inhlawhna a awm thei ang. Clinic-a thawkte hi, zing leh zan lam chauh an thawk ṭhin, heng mite hian, chhun lam hun awl kha hman ṭangkaina tur an nei tawh lo, darkar bi a inhlawh hi kalpui ila chu, a chhawrtu tana sum sen tlem zawk, inhlawh tana sum lak luhna tam zawk a awm thei tawh ang.
Sorkar a chet a ngai: Sorkar hian inhlawhte hamṭhatna ngawr ngawr ngaihtuahin, inhlawhte hlawh zat tur minimum chiah a siam. Maximum a siam tel loh hian, mi rethei ve tho, hlawhfa rawih ngaite tan harsatna a awm thei an dawn tel lo a ni awm e, mi hausate inlulin theihna kawng a hawn dan chu. Hmanniah ka hlawhfa chhawr lai, mi hausa pakhatin, hlawh ka pek theih aia Rs. 200/- a tama rawih tumin a lo thlem vel maw le! Ka hlawhfa chhawr lai chuan, hlawh sang a phut phah lehnghal. Kan dan siam hi a la mumal lo em em a, kan dan siam lah kan enzui em em bawk si lo.
Sorkar hian darkar bia inhlawhna bituk hi rawn siam thar ta sela, hna tam tak a lo piang chhuak ang a, ṭhalai hna nei lo tan inhlawhna a tam tawh ang.