Written by
Ramchhana Hmar
Phuaibuang

A chiang lo kan awm hi a pawi...

Tunlaia Mizoram issue lian ber chu ramri chungchang a ni a, mite’n an sawi aṭang teh ziak a, kan hmuh aṭang tein he ramri buai hi kan ta a nih zia chu kan chiang hle a. Kan ṭhenawm ramin kan ram min chuh avanga kan tha na hi a awm hliah hliah.

A ramri chungchang erawh thui tak sawi lo ila, thil pahnih khat sawi ka duh erawh chu hei hi a ni. Ram humhalh duhtu Mizo Zirlai Pawl (MZP) lama kan hotute leh kan member-te an rammut a, an thisen hial a chhuak tawh tih kan hria.

A dawt lehah chuan, ram humhalh duhtu a sang tel kawng zawh thei kan awm kha ava thlamuan thlak em! Heng thil pahnih ka sawi te hi, ṭawngkam hnih khat chauhin han sawi zui hlek teh ang.

A pakhat naah chuan Mizo Zirlai Pawl (MZP) ram tana in thisen chhuak hi ava ropui em! Intawrh nasat tehlul nen, na tiawm hmel pawh in pu lo va, huaisen taka ke inpen thei hi khawvela sipai huaisen ber aia in huaisen lohna bik sawi tur ka hre lo. Ram tana in thisen chhuak tur a awm tawh loh pawha Mizo mipuite hian kan thisen pek dan che u hi awm se, in tan ka ding hmasa ber ngei ang.

In chet dan, intawrhna, in hmalakna zawng zawngte hi a ropuiin ava chhuanawm tehlul em. ‘Ropui’ tih ṭawng­kam kan hman fo ṭhin hi tun ṭum a, MZP te’n ram tana in thawhna, in tawrhna hi a hrilhfiahtu ni mawlh rawh se. Kan pi leh pute ṭawngkam, “Dam leh tlang khatah, thih leh ruam khatah,” tiin. Mizo mipui te’n in hnung kan zui zel ang. Ram tana in thawhna leh in tawrhna hi kan tu leh fate, chhuan za tam lo la chhuak turte hian ropui an va ti dawn em. Ram tan Mizo Zirlai Pawl ṭang fan fan.

A pahnihnaah chuan, kan member te leh chanchinbu mite thlenga zahna leh khawngaihna tel lo va silai tiang leh tharum hmanga beih an nih avanga Mizo mipui te’n ram humhalh kawng zawh ni 12.3.2018-ah Mizoram hmun hrang hrangah kawng kan zawh mup mup a. Zirlai mai a ni lo; Mizo mipuite thinlung hi a na a, sawrkar lama kan hotute kan ramri chungah an beng a chhet rei deuh vangte pawh a ni ang chu! Ram hmangaihtu te’n an thisen chhuak meuh a, an beih hnuah pawh auh ei an la har em avangin ram humhalh kawng zawh kan nei a nih kha.

Kha kawng zawhah khan a tam ber chu, zirlai niin zirlai te zingah ram tana thisen a chhuah meuh pawh a, la fiah tawk lo leh a bul thum man thiam lo kan awm erawh a pawi a ni. Kan mithiamte’n social media lamah an demna ṭawngkam an lo chhakchhuak nual tawh a, a titute tan chuan zah ngawih ngawih na tham a ni ve ang.

Ramri buainaah kan vaiin kan kal thei lo va, a hmuna awm chilh te kan thlawpzia lantirna hun a, fiamthu mawl mang tak tak hmanga intih lar tuma ke zungpui hawina lam lama lo kal duh tawk kan awm kha a va zahthlak em. Eng nge kan punkhawm chhan, tih lam reng reng pawh ngaihtuah lo, zirlai naupang kan nei ta mai kha, a bik taka zirtirna hmanga enkawl an nih loh chuan an khawsak duh dan en khan an hma hun a thim ve hle tih a hriat.

Mipui a sang chuang teh meuh kan punkhawm chhan kha ram tan a nih piah lamah, kan Mizo puite’n ram humhalh nana thisen chhuak meuh a, ram tana ke an pen tawhna kan thlawpzia lantirna hun a ni a, ‘Wenger Out,’ ‘Rody Marry Me,’ ‘UPC pawh kan thin a rim ve tho,’ lo ti duh tawk te kha chu ram tan hian an thisen a chhuak ngam ve kherin ka ring lo.

Kan punkhawm chhan chiang lo deuh kan awm kha a pawiin a zahthlak a ni. Mahni lansarh kan tum luatah keimahni leh keimahni hi kan invaw chhe fo ṭhin. Ram leh hnam tan ke kan la pen fovang, punkhawm te a awm leh a nih chuan kan punkhawm chhanah hian i chiang hram hram teh ang u.

Ramchhana Hmar, Phuaibuang