Tunge sorkar siam ta ang?
Kar hmasa khan Congress sorkar leh theih dan tur leh sorkar loh theih dan tur ka rawn ziak tawh a. Tun ṭumah hian Congress sorkar tla ta se tunge thlak ang tih ka han thai leh dawn a ni.
1. BJP: India rama state 21 laiah BJP leh a thawhpui an sorkar dawn ta a, Congress vanglai kha an khum hial a ni. Hmarchhakah pawh kua an hreuh chak hle a, kum khuaa Congress lalna Assam, Manipur, Arunachal, Meghalaya te pawh an hneh chho zel a. Mi corrupt lo leh hnathawk ṭha Manik Sarkar-a Communist kulhpui Tripura pawh an sawi nghing ta zel. Mizoramah erawh chuan candidate-in a zir chuan seat 3 te chu an lak mai a rinawm e tih bak chu beisei tur an awm lo. Arunachal-ah te an tih angin Pu Hawla hruai Congress hian BJP-ah inlet thut sela chuan an sorkar thut thei, chu chu a thlen a rinawm chiah si lo. Tuna a landan chuan an sorkar a rinawm loh.
2. ZPM: Nikum Sept. thla vela lo piang thar ve kha an ni a, pawl 5 lai intelkhawm an ni a, a phaw vuakah chuan an lian hmel viau, lo sorkar ta se, a ṭhat pawh an ṭha phian mai thei. Amaherawhchu, an la thar lutuk, Unit leh member an la nei tlem lutuk, CM tur an chiang har lutuk; Party pakhatah an inchhung khawm thei lo, mahni awmna hmasa an ṭhiat phal tak tak lo. Aizawl khawpui, chanchinbu leh TV thupuan kal khawmna hmunah meuh pawh Unit 30 pawh an la nei lova, Zo khuaah phei chuan member an la ngah lo lehzual ang. Kumina inthlang tawh mai tur kan ni a, hetia han mitthla mai hi chuan vote hmu tha ve fe si hian MLA an la nei pha lo deuh mai awm mange tih hi ngaihdan tam ber a ni ang. Congress sorkar MLA 34 nei phetthlaa MLA 21 nei tur chuan an la beisei awm lo deuh.
Ram mipui tana thil ṭha an sawi leh sorkar tha kan mamawh tawhzia an tlangaupui erawh hi chu an fakawm thlawt a ni. Inthlan zawhah pawh kal zel rawh se.
3. MNF: Tuna a landan chuan MNF hian Party ruhkawl an ngah zaw ber a ni mai awm mang e. Kumin kum thar thla 2 chhunga an worker-te zin report hi a dik a nih chuan Congress sorkar thlak turin mipuiin an ring zaw ber niin a lang. MNF ti thei bau lo hi chu sing tel an awm ve reng a, chuti chung chuan an ṭhat thar tak em em vang pawh ni chuang lovin, Congress thlak thei ber tura mi ngaih an ni. Hun kal zel tur chu tuman kan sawi lawk thei lova, mi tam tak hian term khata term khat na reng reng chu an sorkar leh an ring deuh tlat niin a lang.
Tin, kum 10 (1998-2008) chhunga MNF sorkar khan sawiselbo ni lo mahse, tih fel tawk loh nei ve nual mahse, hmasawnna ruhrel sawi tur an nei nual mai a. Entirnan, New Capital Complex sak te, New Millennium Centre te, Ch. Chhunga Bus Terminal, Ch. Saprawnga Truck Terminal, Durtlang kawng zauh, World Bank Road, Lunglei lo hnai ta dawrh te, sawi tur an nei ve nual a ni. Assam Rifles sawn chhuak tura Zokhawsang rama In (Quarters) sak te hi a langsar zual an ni awm e.
Tuna Congress sorkar hian an chhunzawm duh ta hauh lova, MNF hi lo sorkar leh se Assam Rifles hi sawn chhuak turin hma an la leh dawn nge dawn lo fiah tehreng pawh a chakawm khawp mai.
A thuhrimin, USA-ah kum 8 aia rei lal zawn awih loh an ti mai a, Mizoramah pawh Party pakhat kum 10 aia rei an la lal zawn ngai loh avangin Congress sorkar ninna hrim hrim leh thlak ve hrim hrim ṭul tihna hi a kal chak chhoh viau chuan MNF lo chu han sirtlukna tur a awm rih si lo a, MNF hi a sorkar leh a rinawm khawp mai.
Party boruak a ṭhat chuan MLA seat inchuh deuhna bial pawh a awm nge nge ṭhin. Hetia Nomination Committee an han siam takah hian candidate an set uluk hmel hle a. Mimal aia ram leh Party sorkar theihna an dah pawimawh chuan sorkar an siam ngei ang. Thil pahnih an ngaihtuah a ngai 1) Congress sorkar corrupt zia leh sorkar zel tlak an nih lohzia an sawi nasat a ngai 2) Sorkar dawn se mipui tana an thawh ṭhat dan tur rintlak takin an sawi thiam a ngai bawk.
He ngaihtuahna hlawm lian pahnih hi 50:50 a an sawi a ngai. A belhna atan candidate tur thlan fuh a ngai, an bial tur rem fuh a ngai, campaigner thlan fuh a ngai, campaign thiam a ngai bawk. Systematic taka thil an kalpui chuan Congress seat lak zat lai hi an la thut thei a ni.
Aizawl Bial 28 ah hian bial 4 tih loh hi chu an rem fuh thawkhat hmelin a lang a, candidate set fuh sela chuan an la fai vek thei hial mai thei.
Rualkhuma Hmar