ZÛ LEH RUIHHLO KHAWTLANGIN BUAIPUI A NGAIH CHHAN

Zû leh damdawite hi a ti ṭhinte leh zuartu, siamtute chauh hian buaipui ngai se chu hahdamthlak hle tur a nia. Mahse, kaihhawih a lo nei kual thui khawp a, a ti ve ngai lote thlengin buaipui a ngai a nih hi.

Mi ṭhenkhat chuan, “Zû hi chu kan buaipui lutuk a, kan tihluhlâng mai mai a ni” an ti. ‘A awm awm hian awm se la, a duhin in se, a duhin zuar se...' tih ngam chi erawh a ni si lo. ‘Sawrkhârin a khuahkhirhtu tur a nei a, anni’n hmâ la ang hmiang’ ti dawn ila, Aizawl chauh pawh an enkawl hneh si lo. Khua leh tui ṭha kan nihna kawngah sawrkhâr hmalakna ṭawiawm leh ṭanpui hi kan tih tur a ni a, mahni khawtual phak ang tawka enkawl chu kan mawh a lo ni.

Hla phuah thiam ṭhenkhat chuan zû hi ‘sual tinrêng bul’, ‘sual tin chûnnu’ ‘nun rawng chawltui ningzû’ an ti. Ṭhenkhat lahin ‘Zû hi sual a ni lo’ kan lo ti ve mêk bawk a; amaha awm mai mai hi sual ni mawlh hek lo le. Mahse, zû kha tu kutin emaw a dawm a, pumpuia a’n thun meuh chuan a sa thla rum rum a, engtin tin emaw a thawk tawh mai ṭhin. ‘Mi â apiangah a thawk na’ an tia, khua/ vêng tinah hian mi â kan tam hmel riau.

A ti ṭhinte hian zû/ dam­dawi man thawk chhuakin an chhungte leh khawtlang tan hnawksakin awm miah lo se chu a fel duak ang a, khawtlang huapa han beih chiam chiam ṭhin pawh hi ngai lo tur a nia. Mahse, a tih ching bera kha mahni pawh intodelh lo, chhungte pawisa ruk ngai emaw, thil hralh ruk emaw, mi thil/huan thlai ruk ngai emaw a nih si chuan kalpui a nei tam ta êm êm mai a ni.

Zû/ ruihhlo avang hian a zuar leh ti ṭhinte chauh buai se chu mi tam tak an thaw huai ang. Mahse, fapa/fanu awm ṭha duh lo nei nu leh pa mangang awrawl hi YMA, JAC, VDP, LC/ VC ten an hre lo der thei lo zawk a lo nia. Mahni chhungkuaah harsatna nei ve ṭun chungin an pen chhuak ṭhin zawk a lo ni.

“A tamna hmun sâp ram/ vâi ramah keini angin an buaipui luai luai lo va, zû an inin an buai lo” kan ti a. Lo dik pawh ni se keini nun dan nen chuan khaikhin chi a ni lo. Huan thlai him lo te, thil bo kan sawi ṭhinte hi zû/damdawi man tur atan ṭhenkhatin an lo inbengvar vâng a ni fo. Chuvângin, a zuar leh a ti ṭhinte-ah ngawt a tawp thei ta lo a ni.

Khawlaiah zû/damdawi rui an ngampat viau a, hmun tinah lei tur a awm ta emaw tih tura a awlsam chuan hmalatute hmalak loh kan dem sup sup a; hma an han lak deuh lahin 'an chuti' kan ti leh bawk sia! Zu leh ruihhlo dona kawngah hian nem taka hmalak a theih loh tluk a ni a, a nih loh chuan ‘pawng tual tual’ a ni mai. Counselling leh ṭawngkam ṭhaa zilhte hi a pawimawh lutuk; mahse a tawk lohzia chu a thawk nasa apiangin an chiang ang chu.

Khawtlanga mawhphurh­na chanvo sâng tak mai kan pekte hi sawisel bo an ni bik lo va; keini ang bawka famkim lo tak, tihsual leh thawh sual tuk nei ve ṭhin tho an ni. An tihsual hlekah âr chuk tui lo khawpin kan dem rawn lui lui a, a demtute lah hi mawhphurhna leh chanvo neih loh vanga pûk chhe hula hul mai mai kan ni lek sia. Dik tak chuan hetia dem vak vak ṭhinte hi duh khawp hmu lo an ni duh zawk khawp.

Covid boruakah phei chuan zû/ruihhlo zawngtute hian hmun tin hmun tang an tlawh kual avangin khawtlang dinhmun an tiderthawng a, ngaihthah theih an ni lo. A ti ṭhinte hi a ti ngai lote aiin an inngaihsak zawk emaw tih turin home quarantine lai lo tihpui te, lo laksak tawkte kan awm zut mai a nih hi. Chuvângin, LLTF/VLTF tan pawh an laka ban tihsei loh theih pawh a ni lo ang.

Zû leh ruihhlo ti mite avanga khawtlang thlamuang lo tur vênga che a, zû leh ruihhlo kan buaipui ṭhin hi ngaihtuah chian chuan a kristian-in a lo Zo-zia zawk hlein ka hre ta.

R.Lalfakawma, Seling