Written by
Rinfela Zadeng

Lehkha chhiar ṭhin Lal Isua Krista

Lehkha chhiar ngai lo leh chhiar hman lo khawpa buai Kristian kan nih mek laiin kan zui leh entawn ber Lal Isua Krista erawh chu lehkha chhiar ṭhin, mi inzir mi leh a rawngbawl zelna tur atana a inbuatsaihnaah Pathian thu, Thuthlung Hlui chhiar ṭhin leh hre em em a ni. Lehkha chhiar tam hi Lal Isua hnungzuitu kan nihna tihfamkimna kawng pakhat a nihzia zir chhuah kan tum ang.

Lal Isua hun lai ṭawng tualleng
Lal Isua hun laia an ṭawng tualleng an hman chu Aramaic a ni a; thuziak leh Sorkar ṭawngah erawh chuan Grik leh Latin ṭawng an hmang thung. Rom khan ropui takin khawvel kha awpin Latin ṭawng kha vawrh tum viau mahse Greek ṭawng kha a luahlan thei meuh lo. Thuthlung Thar bu zawng zawng pawh kha Greek ṭawng veka ziak a ni. Lal Isua hian Aramaic ṭawng hmang mahse Greek ṭawng kha a chhiar thiamin a hrethiam a ni tih Luka 4:16-19-ah Isaia ziak lehkhabu zial kha Synagogue-ah a chhiar tih kan hmu.

Mi inzir mi Lal Isua
Chanchin Ṭha Luka ziak bung 2:46-52 kan chhiar chuan Lal Isua chu Pathian biak inah, zirtirtute zingah ṭhuin an thu a lo ngaithla tih kan hmu a. A nu leh pate haw san ngai hial khawpin Biak Inah Pathian thu zir leh ngaithlain a awm a; mi dangte pawhin Lal Isua kha fing an ti hle tih kan hmu.

Kum 12 a upa a nih khan Lal Isua hian Pathian thu tam fe chu a zirin a hre tawh. Pathian a nih avanga hre sa ngawt tura ngaih tur a ni lo; nang leh kei ang chiaha mihring famkim, Mari chhul aṭanga lo piang chhuak a ni. Kan rin leh kan biak, a hnung kan zui Lal Isua hi mi inzir mi, mi thil chik mi leh lehkha chhiar peih tak a ni a; keini pawhin kan entawn ve tur a ni.

Lal Isua’n Pathian thu a chhiar leh a hriat a hmang ṭangkai
Baptistu Johan-a’n Lal Isua Krista kha Baptisma a chantir zawhah khan thlalerah ni sawmli leh zan sawmli chaw ngheiin a awm a, Setana khan a thlem tih kan hmu (Matt. 4). Setana khan thiam takin a thlem a. Lal Isua, ril ṭam taka awm hnenah khan Setana chuan a bula awm lung kha chhanga chantira ei turin a thlem - Lal Isua tan kha chuan a chakawm ngawt ang. Mahse chuti ang hun harsa leh tepterah pawh chuan Lal Isua chuan Pathian thu a chhiar Deuteronomy 8:3-na kha hmang ṭangkaiin mihring hi chhang chauhin a nung lo tiin a hnial a nih kha. Pathian fiah tura Setana’n a thlem pawh khan Lal Isua chuan Deuteronomy 6:16-na thu hmangin Pathian chu fiah tur a ni lo tiin Setana kha a hnial leh. A tawpah Setana khan Lal Isua kha chibai buk tura a thlem khan Deuteronomy 6:13 thu hmangin Pathian chauh chibai buk tur a nih thu Setana a hrilh.

Lal Isua Sermon aṭangin Lal Isua’n Tanakh bu a chhiar tih kan hmu
Khawvela Lal Isua sermon lar leh ropui ber pawl, Mahatma Gandhi leh Delhi Chief Minister Arvind Kejriwal te pawhin ṭha an tih em em ‘Tlang chunga thusawi’, Matthaia ziak bung 5 thu hi ngun taka kan chhiar chuan Judate Bible Tanak chhunga nun dan tur leh awm dan tur an in zirtirna kha kan hmu thei a. Pathianin Mosia hnena Israel te leh mihring nun ho dan tura thu a pek Exodus leh Deuteronomy-a mi zul zuiin Lal Isua hian mipuite kha tlang chungah khan a zirtir a ni tih kan hmu.

Matthaia 5:21-22 ah kan hmuh angin Lal Isua chuan Exodus 20:14 leh Deuteronomy 5:18 thu te kha tarlangin thu a sawi a. Deuteronomy 24:1 thua nupui pasal inneih chungchangte kha Matthaia 5:31-ah hian Lal Isua’n a zirtir nawn tih kan hmu bawk.

Lehkha kan chhiar ve a ngai
Thil sawi tur te, ziak tur te, zirtir tur leh hmasawn tur chuan Lehkha kan chhiar a ngai. Chanchinbu phek khat lek pawh chhiar ngai lo Kristian tan chuan, Pathian pawlna leh rawngbawlna thuk leh hmasawn neih hi beisei ngam chi niin a lang lo. Thlemna leh harstana kan tawh hunah pawh Pathian aw leh min ṭanpuina tur Bible chang hnih khat tak ngial pawh kan hre lo a ni chuan Kohhran ṭhalai hruaitu ropui, chak, Pathian mi hman nih hi a lo har dawn hle mai.

Lal Isua rawngbawlna leh a thusawi kan en chuan Pathian thupek, ziaka lo awm tawh hmangin rawng a bawl tih kan hmu. Hun harsa leh thlemna karah pawh Pathian thu hmangin thlemna a do zo tih kan hmu. Lehkha chhiar ngai lo - Kohhran Upa, Ṭhalai Hruaitu, Sunday Sikul Naupang zirtirtu adt kan ni a nih chuan in enfiah ang u. Lehkha chhiar ngai lo chuan Bible pawh hi a chhiar tam tawk lo ang ti ila kan sawi sual awm lo e.

Ram leh hnam hruaitu, Koh­hran leh kawtlang hruaitu ṭha leh rintlak kan nih dawn chuan lehkha chhiar tam ila; Bible leh a kaihhnawih lehkhabu i chhiar hnem ang u. Pathian pawlna thuk leh nung tak dawng tur pawhin Bible chhiar aṭanga bul kan ṭan a ngai.

Rinfela Zadeng