Written by
- Commissioner Lalkiamlova

COVID-19 LEH MIZORAM

Lir nasa takin a nghing a nghing ang a, hmun hrang hranṭah tamte a tla ang a, hrite a leng bawk ang a, van aṭangin thil hlauhawmte leh chhinchhiahna nasa takte a lo awm ang (Luka 21:11). 

Mizoram leh khawvel ram dangah pawh thil lo thleng tur puang lawk, zawlnei tia kan sawi ve mai ṭhinte hi an awm a. An thu puan thleng dik ta lem lo a awm a, thleng dik a awm ṭhin bawk. Kan ram zawlnei zingah a boruak thlen tawh hnuah lo hmu lawk anga insawi an awm leh zauh ṭhin a. Rei tak ruah a sur tawh loh hnua khawkhen tur puang te, rei tak ruah a sur tawh hnua zoram hian khaw ṭha hmel in hmu tawh dawn lo lo ti mai tawkte pawh an awm. 

Kan Bible-in thil lo awm tur engkim min hrilh tawh hnu a, lo puan ve leh kher hi eng nge a ṭulna aw! ka ti deuh ṭhin. Khawvel ram danga zawlneite hi chuan khawvel huap hi an puang tlangpui a, Mizoram zawlneite chuan Mizorama thleng tur an puang deuh ber. 

Bible-a zawlneite khan Israel fate chunga thil thleng tur : khaw khen tur te, ralin an beih turte, an sal tan turte an chhuah leh turte leh lalte chunga thil thleng turte an puang ngei a; ram tina tihdarha an awm turte pawh. Mahse Israel zawlneite hi chung puang tur atan maia zawlneia siam an ni lo. Zawlneite thu puan pawimawh ber chu Fapa Isua Krista khawvel sual tlan tura a lo kal tur thu leh, a hna thawh turte a ni zawk. Thil lo thleng tur mu mang lama lo mang lawk te kel chal mang man an tih, an mumang a tuk lawka lo thleng ta mai ang te sawi tur an awm fo. 

Khawvel pumpui Covid-19 chanchin thar berah chuan vei tawh chu mi 126,297 a ni a, thi tawh zat chu 4,614 a ni. Dam chhuak 66,718 an ni a; a luh tawhna ram chu 110 a ni. 

Ka ngaihtuah tak chu Covid-19 thlen tanna ram China-a mihring hi 1.435 billion an ni a. Chu chu 1,435,000,000 tihna a ni a. Covid-19 avanga thi zat hi an zep ṭhen mai thei a, an puan dan chuan mi 3,158 a ni a, mi 80,778 in an vei tawh a, dam chhuak 61,475 an ni. China mihring khiti zatah mi 3,158 hi a number-a chhut chuan a tlem tham hle a ni. 
Mizoramah hian hripui an tih mai influenza an tih te a lo leng tawh a. 1919 laia Hriangtuinek, Phuaibuang leh Khawlian inkara mi, khaw lian vak lova hri lengah khan thla hnih khat chhung lekin mi 315 an thi a. An khaw rauhsanin a bul hnai Khawlian khuaah an pem ta vek nghe nghe a ni. 

Hri leng angin kan sawi lo na a, Aizawl khawpui mihring thih nasat em em dan hi ngaihthah chi a ni lo. Covid-19 hi a nep ka ti a ni lo va. Kan vei uchuak ka ti pawh a ni hek lo, invenna tur ruahmante hi a ṭul lo ka ti pawh a ni lo. Vanglaini 12th March 2020 chhuaka kum li (kum 4) chhunga police 625 thi report te hi a va rapthlak em ve aw! Kum tin police 156.25 thi ang a nia. Sawrkar chawm, exercise la ṭha tura ngaih, a ṭul chuan ral pawh kap mai thei tura buatsaih, thahrum thawha buaina siam an awm pawh a ching feltu tur; heti em ema hrisel lova an thi nasa mai hi, kan sawrkar hian ngaihtuah chiang se a va ṭha em! Police lak hian titi awm ve pakhat chu hrisel lo sa, zu ngawl vei sa, drugs addict sa, an nu leh paten tihngaihna an hriat loh, huan ram nena inthleng an awm nual ni awma sawi te hi a ni, a dik ta mai em ni ang le! 

A mipui mi mir pawh kan thih nansatzia hi i ngaihtuah teh ang. Kumin 2020 thla hnih chauh liam ta chhung hian Aizawl veng ṭhenkhat chu sawm chuang thi tawhte an awm a, ka hriat theih chinah veng khata thi tam ber chu February ni 29 thleng khan 19 an thi. Aizawl mihring zat aṭanga chhutin hripui leng ang hrim a ni mai e. 

Hei hi ngaihthah chi a ni lo. I vei tlang teh ang u. Kan mi thiam rualte pawhin ṭan lak a hun ta. Engin nge min suat nasa ber : Accident nge, Zu nge, Drugs nge, HIV/Aids? Pathian thuin hri a len tur thute chu a lo sawi lawk ngei mai. A hrana puansak leh kher kan mamawh lo; Covid-19 avang lo pawh hian i inveng uluk em em reng tur chu kan ni e.