Written by
- P.Lalchunglura
Stringer DDK, Mamit
PRESS STUDY TOUR: TRIVANDRUM & KANYAKUMARI
February 19, 2020 khan Mizoram Sawrkar Information & Public Relation Department buatsaihin Trivandrum (Thiruvananthapur) & Kanyakumari-ah MJA member pakua leh I&PR Department official pathum Press Study Tour neiin kan zin.
Thiruvananthapuram Secretariat hmuna awm, U.V. Jose, IAS, Director I&PR Deptt. Govt. Of Kerala leh Information Officer dangte chuan min lo dawngsawng a, Kerala sawrkarin Journalist te tana hamṭhatna hrang hrang an siam te min lo hrilh a ni.
Kerala sorkar hian kum 1993 aṭangin Journalist Welfare Pension scheme a hmang ṭan a, journalist a tlem berah chawl lova kum 10 thawkte tan leh welfare pension scheme-ah member nite chuan a tlem berah thla tin Rs 10000 lain, kum nga chawl lova thawkte tan thla tin Rs 5000 an la a ni.
He pension scheme-ah hian journalist-te chu group thumah ṭhen an ni a, chungte chu Working Journalist, Distress Journalist leh Eminent Journalist te an ni. Working journalist hnuaia qualified tur hian mi pakhat emaw a aia tam emaw Kerala State chhunga news paper chhuah ṭhin emaw news agencies Kerala hnuaia thawkte ngei an ni tur a ni. Journalist thawkte chu pension scheme member ni turin an in register tur a ni a, thlatin fund contribution an pe tur a ni.
Heng an contribution pek leh sorkar aṭanga contribution an hmuhte hi Pension fund atan hman ṭhin a ni. Contribution ṭha taka pe ṭhinte chu lawmman atan eminent Journalist angin monthly pension Rs 9000/ pek an ni. Jounalist te hrisellohna avang emaw harsatna an tawh emaw, an thawhna news agencyte tawp vang emaw emaw a, journalist hna thawk chhunzawm thei lo tan Distress Journalist angin monthly pension Rs 3000 pek an ni bawk.
Pension late an lo boralin an nominee te hnenah family pension pek an ni. Working Journalist (kum 10) thawk chin tan family pension Rs 5000 pek a ni a, working Journalist (Kum 5) thawk chinten family pension Rs 2250 an la a, Eminent Journalist-in family pension Rs 4000 an la. Distress Jouranlist-in family pension Rs 1000 an la ve thung.
Kerela-ah hian Accredited Journalist 921 lai an awm a, Accredited Journalist-te hi State chhungah Kerela State Road Transport Corppration (KSRTC) bus-ah a thlawn vekin an zin kual thei. Train ticket-ah 50% concession pek an ni bawk. Media person-te pualin kum khatah Health Insurance Scheme atan cheng nuai 25 dahsak an ni.
Journalist te pual hian Housing subsidy sawrkarin cheng nuai 1 a pe ṭhin a, hei hi cheng 1,50,000/- a tisang turin proposal siam mek a ni. Journalist-te hian thla khatah Rs 300/- zel contribution neiin Kerala sorkarin Journalist-te tana pension leh hamṭhatna an lo kalpui dan han hriat meuh chuan kan sorkar chak tak leh kan I&PR Minister hian min bawh zui sak ve hun a nghahhlelhawm hle mai.
Ni hnihna-ah Thiruvananthapuram aṭanga 117 km zeta hla Beekeeping Consortium and Training Centre, Kerala State Horticulture Products Corporation (Horticorp) enkawl Mavelikkara hmuna mi kan tlawh a. He hunah hiah Managing Director horticulture J. Saji leh Regional Manager Sunil leh a nauten min lo dawngsawng a ni.
He centre hi Khuai khawi zir nan leh research beih nan an hmang ṭangkai hle a, kum khat chhungin Khuai khawi zir mi 3000 vel an awm ṭhin. Khuai khawitute hian anmahni khawizute chu he centre-ah hian Kg 1 Rs 13/- in an process tir ṭhin a, man man zawkin khawizu an hralh theih phah ṭhin a ni.
He park hi acres 3 vel laia zau a ni. He centre-in a tum ber pakhat chu Khuai khawituten an khawizu thianghlim zawk, ṭha zawk leh man man zawka an hralh theih nan a nih mai piah lamah mi tam takin khuai khawi an zira eizawnna mumal tak an neih theih nan a ni a, khuai chi hrang (species) ṭhahnem tak an khawi a ni. Khawizu bakah khawizu an siamna khawl enin he hmunah hian khawizu aṭanga lakhuihthei an sawngbawl leh maipawl leh khawizu chawhpawlh an siamte leh hmai hnawih an siam chhuahte chu eiin kan lei hlawm a ni. Kerala-ah hian khuai khawia eizawng mi nuai khat chuang an awm mek a ni.
Kerala khawpui Thiruvananthapuram aṭanga 90 km zeta hla Tamil Nadu State, Kanyakumari District khawpui Kanyakumari (Cape Comorin) tih ṭhin kan tlawh a, helai hmun India chhim tawp hi khualzin hip tak niin ram hrang hrang aṭangin khual zin tam tak an fuan khawm a ni. Tuifianriat fawn hlup hlup leh thli thaw heuh heuh kha khual zin tan pan man hla leh a ram mi te tan eizawnna tam tak awmin, vun ngo, vun hang kan kim hle. Tuifianriat aṭanga vaivut an lak chhuah ringawt pawh sumah chantirin kan lei sup sup a, khual zin hip zawngin an chengkawl kawrah te chuan hawrawp chhuin hralh a kal em em a, tuifinriat aṭanga lo chhuak tawh phawt kha chu hralh sumah an chantir hi a ni tawp mai.
Kanyakumari-ah hian tourist hip em emtu ṭhahnem tak a awm. Chung zinga thenkhat Vivekananda Rock Memorial, India chhim tawp aṭanga 500 metres-a hlaa awm, lungpui pahnih ding ṭhiang leh Swami Vivekananda lim lian tak ding lurh mai bakah Sunset viewer Point te kan tlawh a. India chhim tawp aṭanga tuifinriat chunga ni tla han thlir meuh chuan Pathian thilsiam mawizia a lang a, khual zin sing tel an pung khawm ruih ruih mai kha, sunglass zuar leh vaivut pack zuar kual ringawt tan pawh helai hmun hi eizawnna a tling a ni.
Kerala-a Beach lian ber Kovalam Beach tlawhin khualzin tam takten helai hmun hi tlawhin khualzin tam takten an sum thlauh ringawt aṭang hian kawng engkimah hmasawnna tham eizawnna a awm phah zel mai leh thil hote anga lang pawh zawrh sumah an chantir zel thei hi a ṭha hle a ni. Mau hmanga zungbun an siam leh chei mawi ringawt pawh Rs 50-80 a ni daih zel. Mizoramah mau kan ngah hle sia hetiang zawnga thil awlsam ni si, siam chhuah kawngah ṭan kan lak thiam chuan eizawnna ngialnghet neiin thawn chhuah tham kan nei thei ngei ang le. Backwater-ah khualzin tam tak an kal khawm a, mi tam takin eizawnna an neihna hmun niin, speed board-ah chuangin Arabian sea li tengsawlah kan leu kual vel a ni. Kerala-in a hming than puiin khualzinten tlawh ngei an tum zel a ni.
Mizoramah pawh hetiang hian kan lui ṭhenkhatah pawh hma han la ve ta ila, a ram mawina mai bakah nipui khawlum laiin tuipui chungah thli thaw heuh heuhah khualzin kan hip ve ngei ang le. Lawng khalhtu tan eizawnna, Tour Guide tan eizawnna tling a ni ang a, sorkarah sum a lut hiau hiau bawk dawn a ni. Kawngpui an nei ṭha hle a, 100kms chuang pawh darkar hnih vel kan tlan a, helai chu a chhe hle mai thawm ṭhat zeuh a ngai a nih hi han tih tur kan kal chinah a awm lo tawp.
Kerala kan cham chhung min kawng engkima min buaipuitu Pu Victor Lalbiakmawia, General secretary Kerala Mizo Welfare, Mizoram House a riahna nuam tak min ruahman saktu Kolkatta JRC Pu Jacob Lalawmpuia, ALO Pu Hmingtea chungah te kan lawm hle. Hetianga press study tour min buatsaih saktu Mizoram sorkar leh I&PR Department chungah te, kan team leader Pi PB Lianthangpuii DD leh Pu K.Saitluanga DIPRO chungah kan lawm hle bawk mai.