Written by
Bualhranga
Dawrpui South

Thawnthu hlui Mizo mipuite hnenah

Kum 1998-99 Finan­cial year chhung khan Cong­ress Ministry hnuaia Aizawl Bawrhsap Pu Rajendra Kumar IAS khan Tuirial Hydel Project compensation a tifel vek a. Sawrkarin a pawisa a sen kha maktaduai 4 vel a ni a, compensation dawng tur dik tak mi 46 aia tam lo hnenah compen­sation chu pek an ni. Hei hi thu dik a ni a, Society for Social Action (SOSA) in a chhui dan pawhin he a chunga ziah lan hi a dik thlap a ni.

Kum 1998 kum tawpah Mizoram Assembly election a awm a, chutah chuan MNF chuan sorkarna an la ta a. 1986-87 ah hun reilo te MNF-in Ministry a han chelh zawk bakah chuan 1998 December aṭang khan Ministry a chelh ṭan leh chiah a ni a, 1999 chhung zawng khan Mizoram awp tura puan an tah sawi rual nan an han hmang phawt a, chutichuan kum 2000 kum tir lamah Tuirial compensation dil thar leh theihna sorkar notification an chhuah leh ta a ni. Hemi ṭum zet erawh hi chuan NEEPCO-a thawk junior engineer level vel chhungte leh ṭhian ṭhate mi tam vak lo leh tuna Mizoram Chief Minister Pu Zoramthanga u leh nau, Pu Nghaka leh Pu Vanlalchhuana tu leh fate leh Pu Vanlalchhuana pawh telin leh MNF mi leh sa chhungkua leh an mihring rintlakte tiamin Tuirial compensation kha diltu, 1998-99 inkara 46 aia tam lo a nih lai khan 2000 kum, MNF ministry-in compensation dil theih­na hun a hawn thar leh chuan mi 1000 aia tam hretin compensation an dil leh ta a nih chu!

Chutah pawh chuan Ministry lamin an insawi­thiamna (justifica­tion) chu – Tuirial compensation-ah hian hmuh ngei phu ngawih ngawih mah se compen­sa­­tion hmu ta si lote tan chung mi lungawi lote tih lungawina tur leh thawi dam nan dilna hun thar notification hi siam leh a ṭul a ni, hei hi mipuite tana ṭhahnem ngaihna a ni tiin insawithiamna (justification) an siam a ni.

Tunah hian Mizo mipuite zingah leh kan ram hruaitu Ruling party mi leh sate leh Opposition lam parties- ZPM leader Pu Lalduhawma leh Congress Thalaite inkarah inhnialna a chhuak leh ta a, an inhnialna chu Vairengte to Sairang four-lane motor kawngpui ina mi ram a tihchhiat compensation chungchangah a ni.

Pu Lalduhoma leh Cong­ress ṭhalaite chuan he kawng thar compensation mai pawh ni lo-in alignment thleng a tihfel a nih tawh hnu hi chuan compensation dil theih­na hun pawhsei leh hi a ṭul lo. MNF mi leh sa ten an eiruk theihna kawng hawnna mai a ni ti zawngin MNF ministry an puh a. Chumi chhang chuan Pu Lalruatkima Minister, (Land Revenue & Settlement Department; Information & Public Rela­tion) chuan sawrkar aiawh (Ministry Spokeman) a nihna angin mipuite tana ṭhahnem ngaihna avangin compensation dil theihna hun hi pawhsei a ni e, tiin sorkar thlavang leh sorkar dinhmun a rawn sawifiah (justified) ta a.

Heng zawng zawng hi ngun taka ka lo thlir leh ka lo chhiarin kum 2000 AD a MNF ministry-in Tuirial compensation dil leh theihna hun a pawhsei laia a chhan leh vang a insawifiahna leh tuna Vairengte - Sairang four-lane motor kawngpui compen­sation chungchang thu a compensation dil leh theihna hun an hawn thar leh chungchanga MNF ministry a in sawithiamna hi zaah zaa inangin ka hria. Hei hi corruption chungchang thu a mihring mahni leh pawlte in vur len tumna bawlhhlawh ber te zing ami a ni.

Tunah hian upa mawng­ rit kan lo ni ta a, kan ṭhalaite Zoram hmangaihtuten he Opposition parties te puhna leh MNF ministry phatmarna hi tu zawk hi nge dik a/ dik lo tih fiah turin a hniam berah High Court kal tlangin PIL thehluh hi ṭhalai, ram hmangaihtu mi chak leh ṭha tak tak, thiamna sang nei bawk site tan chuan tih makmawh niin ka hria.

Tunge Zoram tan kan tirh ang a, tunge corruption nuaibo tur hian kan Mizo ṭhalaite lo pen chhuak ngam ang le?

- Bualhranga, Dawrpui South