COMPENSATION, ZANG NA DAWMNA
Zâng na ve hauh si lo, nat loh chu sawi loh, zâng nate chanvo it hian kan phu suau suau mai niin a lang. Compensation hi zângna dawmna ni lovin, pheichham emaw ka ti ni berin a lang. Nge Mizo ṭawng hian kan letling dik lo zawk?
Assembly House zawhna kha: Session hnuhnung berah khan, MLA khan kan Chief Minister hnenah chhim lam kawng siam mekah sawn, compensation dil zat chu, Mizoram aiin a ram a zau zawk em ni? tiin a zawt a. Kan Chief minister khan, " An lehkhate kan lo en fel ang a, a hriat mai ang. Ni e compensation diltute hi an pung leh hluai ṭhin a" tiin a chhang. Mipui hriatah compensation an dil ram zauh zawng dik tak rawn phawrh chhuak thei se kan va duh ve aw. Sawi sep sep a tam si a, zâng na ve lo dil pawh an tam leh awm mange kan lo ti a. A dil hlawhtling tlingah an ṭang zawk maithei bawk.
Hmar lam pawh chutiang bawk: Vairengte aṭanga Sairang kawng zauh hna pawh, zâng na ve lovin chanvo tam zawk 75% chan tumin, office work lam lo buaipui an tum niin sawi a awm leh tawh a. A zâng na zawk chan tlem tura kan huamhauh tlat mai chu a dik dawn em ni le? kan tel lovin an ti thei chuang lo tih vanga a huamhauh zawka ṭan tlat mai kha, a kristian zia lo han ti eng ang mah ila, kan kristianna pawh a dal ve tawh khawp mai a. A Mizo zia lo ti zawngte hian in kar ta zawk ila, zahna changte kan hre deuh zawk ang emaw?
A tuartu zawk an che thei si lo: Tuirial Hydel Project pawh kha, compensation latu an tam em avang khan, hna pawhin a sukuk phah kha a ni a. A tuartu ngei ngei keini pawh, hmana kan puten Tuirial phaikuama Serthlum an lo chinna hmun, khawng a pin zui tak avanga hma lak awm thei lo, hun kal zelah kawng a ziaawm hnua ka pain a vah chhuah leh, serthlum rah lian pui pui kan lawhna ngei kha, tunah chuan tuiin a chim zo ta bawk si a, zangna dawmna kan dil ve lah chu a dawng ve lo pawlah kan ṭang a. Rilru nat thu ka auchhuahpui ve vak vak a, mahse keinin kan nawr kal theih loh laiin, pawl hminga lo nawrtute zarah beiseiawm awm takin hming kan han sign leh phawt chu a nia. Kan zâng na chu min dawmsak thei tak ang maw?
Dawt var a ni em ni?: Compensation nena inzul ve tho, Tribal scholarship hi, tribal nih vanga lak tur emaw ti pawl an tam khawp mai bawk. Form fill up-naah kum khata lak luh tam zawng bithliah a inziak chiang khawp mai a, scho lak duh vangin mahni income aia tlem ziak duh kan tam khawp mai. Kan faten, dil ve ang, kan ṭhiante pawhin an la vek, an ti leh ṭhin a, "Dawt an sawi a nih chu" tiin ka chhang mai ṭhin. Naupang tan chuan Rs. 20,000/- aia tam han dawn chu a awhawm duh khawp a, nu leh pa pawhin an awhpui avangin dawt sawi zauh kan hreh lo a ni awm e. Scholarship dil hi dawt var sawina ang lekah kan ngai a nih hmel.
A sawhkhawk dawn tel ang u: Dik tawk lova sum hmuh hian sawhkhawk ṭha lo a nei ṭhin, sum awlsam hian nun a ti chhe bawk. Kan thawh rah, kan chanvo ngei dawn hi a hlu ber.
Mi hausa chuan thil a ti thei a, ngaihsan pawh a hlawh. Dik tawk lova sum ngah erawh chu, a ngetin a ei hun a awm ve mai. Lal Isua zirtirnaah phei chuan, mi hausa tan vanram luh a har, a ti daih zawk. Hausak tuar lo hi Mizo zingah pawh hmuh tur an tam ve ta. Sawhkhawk ṭha lo nei thei lakah hi chuan insum thei ila. Central pawisa a ni emaw, state pawisa a ni emaw, mahni dawn ngei tur ni lo hi chu, thil ti thei nih vanga dawn i tum hram lo teh ang u.
- Lalrinliana Colney