PU K. LALHRUAIA THIHNA HIAN MIN THING HARH THEI TAWH LO'M NI?
Vanduaithlak takin Pu K Lalhruaia (45), Zemabawk North chu September ni 20, 7:20PM khan ZMC-ah COVID-19 vangin a boral. September ni 19 khan COVID-19 hri a kai tih hriatchhuah niin hemi ni vek hian admit nghal a ni.
He message kan hmuh veleh, zawhna a awm nghal zut zut a, September ni 19-ah hri a kai tih hriat chhuah a ni a, a tûkah a thi nghal mai si, kan hripui chu a thawk na ta hle tihna em ni? Natna nei sa a ni em? zawhna a tam lutuk.
A hnu lawkah a chanchin chiang zawk hriat tur a awm nghal zat a. Hetiang hi thil awm dan a lo ni.
"Kar hmasa tir lam khan a khua a sik deuh a, inah RAgT-in a in-test a, a positive tih hriat a ni a. Sorkar hriatpuina a ngaih avangin RAgT hmang thoin a in-test leh a, a negative leh si a. Inah ni 5 vel a awm hnuin Trinity hospital-ah an in-admit a, RAgT hmang thoin an lo test leh a, a negative leh a. A thâwkte a hah tak avangin RTPCR hmanga an test-in a lo positive tih an hmuchhuak a ni. Inrinni/Sunday khan ZMC an panpui a, zanin dar 7:20 Khan a boral ta a ni."
SOCIAL MEDIA TITI
He thihna hian social media titi a luah nghal a, amah uina thu pawh tam tak chhiar tur a awm nghal. Mi uiawm tak a lo ni reng a, a pawi lutuk tih bak sawi tur a vang a ni. Hetiang mi hi kan chan asin. Social media titi chu:
1. Pu Hruaia hi mi tumruh lutuk a ni a, rethei takin MA (Hist), Shillong-ah a zir a, hostel seat a chang si lo va, khawchhûngah in luahna tûr pawisa a nei si lo nên... corridor kha a ping a, a awm ve tawp ṭhîn a. Hlawhtlinna a'n chang chho va, a lâwm ve tehlul nên, ka khawngaih takzet a ni. Tunah Govt. Aizawl College-ah Asst. Prof. a ni mêk.
2. Ka thin a rim takzet a ni. Sir Hruaia hi retheihnain a tukdawl zawh loh, hmeithai fa rethei tak chunga lehkha zir chhuak. Inhlawhfa chawpa lehkha zir, MA zira NEHU a awm pawhin Hostel seat a chang lo chungin silpaulin-in a inzar zawm a, awm lui ve ngat khawpa tumruh kha a ni a. Lalrammawia Sailo zir tluan ta loa a chhuah takah khan, Hostel seat a chang ve ta chauh a ni. A hlawhtlinga Asst Professor hna an hmute a lawmpuiawm tehlul nen, a heti leh ta si. Kan sawrkar hian Ragt hi a ring zel dawn a nih chuan kan dinhmun hi a chhe zel dawn a nih hi maw!
3. Ka hmelhriat hnai tak, Govt. Aizawl College-a Asst. Professor Pu K. Lahruaia thihna chungchanga message ka dawn hian Covid test nana RAT rintlak lohzia a proved a! Kan sawrkar hian a la ring lui zel a, kan mithiamte pawhin an la fak lui zêl a nih chuan Pathianin an chungah zah a ngai lovang tih ka hlau hle mai! Nunna kaihhnawih a ni tlat si a!
4. RTK-ag (rapid test) na ho hi a rintlak meuh lo, RTK-ag ho hi Rm 80 a nih laiin RT-PCR hi Rm 230 man laite a ni a, mahse RTK-ag hi hnar a hawlh chauh a nih vangin (category 1) hnara virus awm bak a hmuh loh vangin he test hi 40% vel a ni, virus tam zawk a hmu thei lo. Category 2 danga virus awm hi RT-PCR kher lo chuan a hmu lo, RTK-ag a negative mah se RT-PCR Test a positive hi an tam, chuvangin mipuite RT-PCR test ti hram hram turin kan fuih nasa ṭhin, duhthlan tur a awm bawk. Hnathawhnaa ken turah ngat phei chuan company tam takin PT-PCR kher an phut ṭhin.
PCR-a an in-test hnuah, negative mah se la, inringhlel an awm chuan chuap X-ray emaw CT Scan titurin kan ti ṭhin, a chhan chu category 3 hi chuap virus awm a nih vangin chuap X-ray emaw chuap scan hi a pawimawh. Theih chu ni se la, Oximeter ṭha hi kawl ila, Oxygen level 92 hnuai kan nih chuan damdawiin pan vat ila a ṭha. Oxygen level 60 hnuai lamho dam chhuak kan la hmu meuh lo, chuvangin rang taka damdawiin pan kha a ṭha ber. Tin, damlo mutna room tukverh hi hawng darh vek ngei ngei tur, room uap thli lut chhuak awm lohnaah virus hi boruak ah darkar 8 lai an awm thei, boruak lut chhuak a ṭhat chuan virus hi rei boruakah an awm thei lova chhungkaw him nan a ṭha.
5. Ni 23.9.2021 zing khan mi pakhat chu damdawi in pakhat aṭangin a chhuak a, hmun dangah investigation tih a ngaih avangin damdawi in dang an pan a, hri a kai leh kai loh RAgT hmangin an lo test a, a Positive a. Amah lah chuan a rin loh em avangin a damdawi in chhuah san chiahah chuan RAgT hmangin a in-test lehnghal a, a Negative thung a. Engtin nge ni ang tiin Task Force lamte pawh an rawn a, ZMC lamah RT-PCR va ti mai ula tiin thurawn an pe a. Tichuan, RT-PCR result chu zanah a lo chhuak a, a NEGATIVE ta bawk a ni. Ni khat thil thuah Positive leh Negative a inban lek ta vel a ni ber mai awm e.
Zinga RAgT positive avang khan ni 10 chu khung hran bakah a chenpuite khung zui a, Test hmabak tur an ni a. Mahse, a inrinhlelh loh avanga test a tihkualnaah result ṭha tak a nei a. Rintlak loh rin luih avanga harsatna nei thei khan a pumpelh ta hlauh a ni.
Kan mi thiamte'n RAgT Positive chu rin tur an ti kha chu a nia.
RAgT TEST HI KAN LEKLAM RENG DAWN EM NI?
Result 50% chauh rintlak anga sawi test-na hi, rinrawlah kan nei reng mai si a, result dik lo a pek chhuah hian nghawng a nei zau nasa mai si a. Fouls +ve result aiin fouls -ve result a pek chhuah hi a hlauhawm zawk tih chu Pu Hruaia thihna hian a nemnghet chiang khawp mai.
Chutihrual chuan fouls +ve result pawh hian mi a tihbuaizia mai chu. Mi pakhat +ve tia kan khalh fal vanga rilru lam chiaina te, amah hnaiha awm zawng zawngte hna thawk thei lova kan khuahkhirh avanga khawsak harsatna kan siam tamziate pawh hi. Hri kai kan inchhui dan hi, a inveh châu zawngin kan kal tawh a ni lo maw? 50% chauh rintlak test-na hmachhuanin, mass test kan nei a, veng ṭhenkhata kan au hlate chu, "Mass test neih a ni dawn a, a in-test ve lo chu, harsatna in tawk a nih chuan, LTF-in a buaipui lo ang che u, a mawh in phur ang," tihte a ni a. Mi hrisel pangngai pawh mass test-ah khan lo +ve palh ta se, (+ve dik lo a awm thei tho bawk si a). A nghawng a nasa em em mai si a. 80% result dik pe thei talte chu ni se, inveh vak vak mah ila a pawi lo. Kan ṭhenawm state ten RTPCR Mobile Van te an leklam theih laiin, keini chuan a harsat thu hlir kan sawi bawk si a.
SYMPTOM NEI HI CHU RANG TAKIN ENKAWL NGHAL ANG U
Pu Hruaia thihna aṭang bawk hian chiang mai. Symptom a nei a, a chhungte an +ve si a, amah lah chu RAgt test-ah a +ve hnuin a -ve leh si. Trinity Hospital-ah a lut ta rawih a, a thawk a hah hnuah chuah RTPCR +ve result a dawng ta, mahse a lo tlai hman der mai. Symptom nei hi chu special care pek theih ni se a va duhawm em. Symptom nei hi RTPCR-a test vek ni se, test hmasakah nei zel bawk ila, a theih lo'm ni?
KAN TEHNA HI HRI VEI TAM LAM AIIN THIHNA A THLEN DAN NI RAWH SE
Mihring nuai 11 chuang lek chennaah, kar khat aia tam chu a ni záwnin, mi 1000 chuangin hri kai angin kan insawi a, a zahthlak tiin kan phun sup sup a, kan inmawhpuh tawn a, a ṭhenin sorkar kan dem a, a ṭhenin mipui thiam loh kan ti a.
Engpawh chu ni se, Pathian khawngaihna avang pawh a ni ang, +ve tam tak kan phurh luhho kha, dam tein an rawn chhuak ve leh hum hum mai.
Thihna tawk tam tak hi, covid hri kai lo mah se, thihna khawp natna nei sa an awm ve bawk, natna benvawn nei tan a hlauhawmzual a, natna nei sa lo pawh, enkawl har vanga thihna tawk an awm bawk. Chu chu kan thih dan tlanglawn ber chu a la ni.
Mi hrisel pangngai, enkawlna dawng hmate chu, dam tein an lo chhuak ve leh mai ṭhin chu a la nih hi. Hri vei pung thur thur ni mah ila, i chiai lo phawt ang u. Lalpa mi hriat hnam kan ni kan tih thin kha.
- Lalrinliana Colney