NGAIHDAMNA

Ngaihdamna hi a hluin a ropui a, a dawngtuah leh, a ngaidamtuah hlimna leh damna a thlen ṭhin a, inremna thlentu a ni. Thil tisual thei vek kan ni a, midangte nena kan inrem theihna hmanhraw pawimawh ber chu ngaihdamna hi a ni; chuvang chuan 'ngaihdamna' hi mihring nuna thil pawimawh tak a ni. Tute emaw in kan pawi an sawi thei a, mi pawi kan sawi thei bawk. Ngaihdamna dawngtu nih ai ngaidamtu dinhmuna ding zawk fo hi a ṭha.

Inrem taka kan chenho theih nan te, kan inpawh tlan theih zawk nan te leh, kan inhmelmak mai loh a, kan in mu leh ar mai loh nan 'ngaihdamna' hi he kan nunah hian thil pawimawh a nih avangin, midangte ngaihdamna nun hi nunpuitu ni turin in­buatsaih ila.

Ngaidamtu ni fo ila, kan lak thil tisual paltute leh kan pawi sawi a, khawih palhtute hi ngaihdam hreh loin, ngaidam ṭhin ta ila, midangte nena kan chenhona boruak hi a lo nuam ang a, a lo hlimawm ang. Tichuan, inrem tak leh nuam ti takin kan leng ho thei dawn a ni.

Midang ta tur sum leh pai dik lo tak a lo eiruk ching te erawh hi chu hre reng chunga tisual lui an nih avangin ngaihdamna an phu lo a, ngaihdam chi an ni lo. Khawtlang leh kohhranah pawh dinhmun sang pe lo ngam ila, thinhrikin endawng ngam ila, an thil tih dik loh sawi chhuah pawh hreh lo ta bawk ila.

A nihna tur ang tak leh a tih dan tur ang thlapa thil ti lova, hlawkna ringawt um a dik lo tak leh fel lo taka thil ti ṭhintute pawh hian kan ngaihdamna an phu lova, ngaihdam tlak an ni hek lo. Dik tak leh fel taka thil tih tur, tu emawin dik lo tak leh fel lo taka a tih ngam chuan chumi chuan i ngaihdamna, ka ngaihdamna hi a phu reng reng lo va, chu a thil tihsualah chuan ngaihdam mai chi a ni lo. Miin dik tak leh fel tak a tih tur buarchuar taka a tih ngam chuan, uaisen takin chu a thil tihsualah chuan ngaihdam loh ngam ve mai tur a ni.

Ngaihdamna hi a dawngtu tan leh a pe chhuaktu tan a hlut a, a ropui viau lai hian, a phu lo leh, dawng tlak ni miah loten an dawn hian he 'ngaihdamna' hian a zahawmna a hloh ṭhin a, a hlut tur angin a hlu lo fo a ni.

Ngaihdam hi a hluin a ropui a, tutemaw nena kan inkar chhe mai tur siamṭhatna hmanraw ṭha tak pawh a ni bawk. Chutihrual erawh chuan, hre reng chunga thil tisual lui leh, pawi khawih lui a, dik lo tak leh fel lo taka thil tiluite tan erawh chuan he ngaihdamna hi kan pek chhuah loh ngam erawh kan tih tur a ni.

- Nawlchunga Chinjah, Meisatla, Siaha