Written by
Rev. Darchungnunga

Zu leh drugs hi Mizoram ralpui an ni

Zu leh drugs hi Mizoram tan r^lpui an ni a, r^lpui beihin kan bei tur a ni.

Drugs: Drugs hi mipui mimir pawh hian r^l hlauhawmah kan ngai a, kan haw ṭheuh niin a ngaih theih. Sawrkar pawhin r^lah a pawm niin a lang a, a beitu pawl pawh siamin, sum tam tak sengin a bei a, a lawmawm hle a, mahse, r^lpui beihin a la bei lo. R^lpui beiha beih dan tur a tawp lamah kan la sawi ang.

Z<: Zu erawh hi chu Mizoram sawrkar hian r^lpuiah a ngai lo chauh ni lo vin, an sawrkar tihchak nan leh an sawrkar leh zel theih nan hmanrua-ah hman ṭangkai an tum ni zawkin a ngaih theih.

Sawrkarin zu zawrh thu titlu lo turin Pathian hnenah kohhranho kan ṭawngṭai a, sawrkara hruaitupa ber chuan, “Kohhranho ṭawngṭai chh^nna chu ‘zu’ zawrh hi a ni,” a ti a. Kohhranho ṭawng-

ṭai chhangtu turah a inngai emaw ni? Chawlhni zana pulpit thusawi huai nan a ṭhat an rin thu sawi khum duh te, pastor zu in an hriat ṭeuh thu leh a ṭhente chu an khilai thu sawite pawh an awm. Hetia sawitu ṭhenkhat hi chu kohhran upate pawh an ni a, an enkawl kohran mi nih a nuam duh awm lo hle mai. Hetia an ṭawng khum hi z< nge, kohhrante nge, pastor te? A huam vek thei ang.

Sawrkar meuh pawhin do lova an zawrh zawk si avangin, YMA pawhin ruih theih thil an sawiin, z< k^wk tel lo zawng an zawng emaw tih turin, ‘ruihhlo’ an ti deuh ta em ni aw, ka lo ti deuh va. YMA-te hi zu do kawngah khan an thawh hlawk tehreng nen, tunah chuan sawrkarin zu chu do ahn>kin a lam ṭangah a hmang ta zawk si a, YMA tan sawrkar kalh z^wnga a chet vak a rem thei lo.

Zu leh drugs hi ralpui an tling
Sawi tuitam vak pawh a ngai lo. Revd. Chuauṭhuama chuan sawrkar phalna ngeia zu zawrh hi, “Hmeithai siamna khawl,” a ti tawp mai a ni. A ni reng tak a, zu in lo se a la thi miah lovang tih tur ni si, min thihsan ta mai si an va tam em. Tlangval an thi ta mai te an uiawm lutuk. Nupui fanau nei tam tak an thi a, an nupui fanaute chu pa nei lo, hmeithai leh a fate an ni ta ringawt mai ṭhin a, lung a va run ṭhin >m!

Zu khap lai hun kha chuan sawrkarin tha a thawh ṭha lo hle chungin thihchilh chu an tlem deuh a ni. Sawrkarin zu a tihzalen tak hnuah chuan, ‘a zualzawpui vaihlenhlo’ a ni ta ringawt a. Zu a zal>n tak chinah hian drugs pawh a hluar zawk an ti lehzel a. Zu leh drugs hian Mizote nunna, thl^nah a hnuk lut tam ta lutuk. Hmeithai leh a fate khawngaihthlak tak tak a siam tam ta lutuk a ni. Zu leh drugs mana ṭul lova sum sen zozai te, a ruihpui mite damdawia senso tamzia te aṭang hian zu leh drugs-te hi kan ‘r^lpui’ an tling takmeuh a ni.

Ralpui beiha beih a ngai
Hmanlai Mizo chanchina chhak leh thlang indo lai kh^n, indote kha sailoho vek tho an ni a. Tu mah rawkr^la inbei lovin, r^lpuia inbeih ni rawh se an ti a. Chutih laiin Saizahawla’n, “R^lpui ka ni e,” tiin Hmawngkawn a r<n an ti. Mahni chauh na na na chuan engmah a ang vak lo a ni awm e.

Sawrkarin ‘r^lpui’ tih tling a beih dawn chuan, ram pumah emergency an puang a. Tin, party hrang hrangte inhm>lm^kna leh inbeihna an tit^wp a, an hmelma, an r^lpui chu, an ram pum r^lpuiah pawmin lungrual takin an bei ṭhin a ni. Engtin nge kan ram r^lpui z< leh drugs-te hi kan beih ang? A pawimawh hmasaah chuan, kan ram leh hnam tan r^lpuia kan pawm a ngai.

(i) Kohhrante hi chuan, kohhran programme pangngai a, Sunday school-a Pathian thu zir te, pulpit sermon te, camping, campaign leh crusade neih te, ṭawngṭaina thupuia neiha nasa taka ṭawngṭaipui te, evangelism cell dina a luhchilh ngaite luhchilh te, social worker rawih a, a mamawhte tan theihtawpa rawngbawl angte hi z< leh drugs a beih dan tlangpui, a kalpui rengte chu a ni.

(ii) YMA-in supply reduction leh demand reduction zawnga a beihte pawh kha a remhriat thlak viauvin a lang bawk. Hemi kawnga YMA rawngbawlnaah khan ram pum pawl hrang hrangte rilru pawh a inhlawmkhawm ṭha viauvin a lang bawk. Ti leh pawh ni ila, remhriatna ṭha tak dang pawh a lo pian a beiseiawm bawk.

(iii) Sawrkar pawhin a hmalakna pangngai angah khan, hlawhtlin tum ngeia ṭha zawka hma a lak chuan a ṭha thui viau ngei ang. Heng zawng zawngte hi kan beih dan atana ṭul leh thil ṭha tak kan tih ngei ngei tur an ni vek a ni.

(iv) Heng zawng zawng piah lamah hian kan tih ngei ngei tur leh hlawk tak tur a la awm. Ram changkangte angin, mitin, hnathawk apiangten an thawh hah man, hlawk tak leh phurawm taka an hmuh ngei ngeina turin sawrkar apiangin ram an cheibawl tur a ni.

Hnathawk apiangin an thawh hah phu tawk a rah an seng zel chuan, ph<rna a lo awm ang a, a aia tam thawh chhuah tumin tha tam zawk sengin an bei ang. Chutiang kawng chuan kuthnathawk apiangin an thawh hah hlawh manhla tak leh phurawm taka an hmuh phawt chuan, chhungkaw tin an taima ang a, mahni intodelh chang ni tawh lovin, hmasawnna step-ah a kum at>lin an chuang sang deuh deuh mai dawn a ni.

Chutah chuan, naupang lo ṭhang lian a, lo tleirawlte chu awm ^wl a, tei mai mai a, z< leh drugs-tea tlu mai tawh lovin, hlim tak leh phur taka chhungkaw hna thawkin an hmanhlel tawh ang a, tuna z< leh drugs avanga chhungkaw hlim lo leh zal>n lote kh^n chhungkaw nun hlim zawk leh zal>n nuam tak an nei tawh dawn a ni.

Amaherawhchu, kan ram sum, hmang­tuten vote zawnna atana an hman chh<ng leh an vote zawnna atana pawisa hman chawp min pe theitu apiang vote kan tum chuan, kan ram kan siam miah lo vang a, kan bet reng thung dawn a ni.

- Rev. Darchungnunga