Written by
Lalramnghaka

Pawm thiam zel tur a ni lo

April 14-a Pu James Ralte in Vanglaini-a ‘Khehpuam tawlhtu nih an zak lo’ tih a ziah leh April 17-a Pu RK Lianzuala’n ‘Syria - May - Normalisation’ tih a ziah aṭang khan ka rilrua ka lo vei te sawi chhuah ve ṭulin ka hria a. Pu RK Lianzuala’n a thuziah tawp lama ‘ngaia neih, thil narana lo chantir a, lo pawm thiam zel tur a ni lo’ a tih kha a va han dik tak em!

Tunlai hian kan ramah hian hausa thut te, hnathawh phu loa hausa te hi kawi tinah an awm tih mai tur khawpin an tam ta a, heng mite hi an zah loh piah lamah mi tam takin an intlawnsiak tih mai tur khawpin an awm ta hi a pawi ngawt mai. Heng mi (khehpuam tawlhrtu ṭhin te, rangkachak tawlhru ṭhin te, ruihhlo dang leh silai tawlhruk ching te, pawisa lem tlawhruk ching leh mipui sum eiru sorkar hnathawk) te hi kan ram leh khawtlang hian endawng a hnekin khawtlanga kan tlaktlum tir hi a pawi asin.

Dik lo taka sum lalut ṭhin te kan ram leh khawtlanga an tlangnel chhan hi ram hruaitu ṭha kan neih loh vang te, khawtlang hruaitu huaisen leh dik kan neih loh vang leh heng mi ensan ngam loa rawngbawlnaa ruat ṭhin Kohhran hruaitu kan neih vangah kei ka ngai hmiah mai.

Ram hruaitu zawng zawng te an chhe vek ka ti lo a, mi dik lo hrem ngam lo leh eiru hrem ngam lo ram hruaitu kan neih vangin kan ramah heng mi dik lo leh dik lo taka sum la lut ṭhin te an tlangnel phah a, khawtlangin heng mite hi kan endawng ngam loh avangin khawtlangah an ngampa a, an neihsum hmangin khawtlang an lei a, khawtlang hruaitu nih an khel a, a tawpah khawtlang hruaitu an ni ta mai ṭhin hi a pawi a ni. Dik lo taka sum la lut ṭhin te hi khawtlangin endawng ngam ngat ila chuan tunlaia kan rama sualna tam tak hi kan titawmim thei in ka ring.

Tun hnaiah kan ramah chanchin duhawm lo tak tak kan hria, ṭhalai pathumin mi pakhat pawisawi lo an sawisak vangin a thi a, a hnu deuhah kum tling lo in pawisawi lo a vit hlum leh tih kan hre leh a, veng pakhat ṭhalaiin Sairangah mi an sawisak rawn tih kan hre leh te hi a va runthlak em. Ṭhalaite’n aia upa zahna chang an hre ta miah lo mai te hi khawtlanga kan inzirtir dan a dik ta lo em ni? Khawtlang hruaitu ṭha, mitinin an zah ngam tur leh mi dik hi nei ila kan zia deuh ang em? Tuna kan ram kalphung hi chu mi dik lo kan tam lutuk leh inkawk let tur kan tam lutuk hi kan heti ta niin a lang.

Kohhran hi a ropui tehlul nen Kohhran hruaitu zingah mi dik lo an awm ve ṭhin hian ram leh khawtlang siam ṭhatna tura Kohhranin ke a pen kawngah mi tam takin an zah loh phah hi a pawi. Kohhran tam takin rawngbawltu an ruat kawngah zu in mite an paihthlak ngam viau laiin dik lo taka sum la lut ṭhin, a chunga kan sawi ang chi te an paihthla ngam lo hian ram leh khawtlang a ṭha lo zawngin a hruai chiang mai. He khawvelah hian mi dik famkim tumah an awm lo nachungin Pathian thu min hrilhtu tur rawngbawltute hi chu khawvel mit hmuh pawha mi ṭha leh dik te hi ni thei se, kan fate kaihruai turin sum thiamhlim lo hmanga inti liante an awm chhung chuan kan fate hian kawng dik an zawh lo ang.

Chuvang chuan, Pu RK Lianzuala’n ‘ngaia neih, thil narana lo chantir a, lo pawm thiam zel tur a ni lo’ a tih ang hian hausa thut (khehpuam ti ṭhin, rangkachak tawlhru ṭhin, pawisa lem tawlhru ṭhin, sorkar phal loh ti ṭhin) te leh mipui sum eirua inti mi lian te hi khawtlang hian lo pawm zam zel lovin, i hnawl ngam ang u, i dem ngam ang u. Heng mi lo kawmtlangnel ṭhin te pawh hi i dem ang u.

- Lalramnghaka