Khawthlang pawimawhna leh hmasawnna tur
“Zoram kawngpui kawtchhuah hi hmâr lam ni tawh lovin, chhim lama a ni tawh zâwk ang. Hmar lam kawtchhuah kawngpui hi a la ping ang. Zoram khawvel kawtchhuah hi chhim lam a nih tawh dawn avângin sâwng - Akyab lawng chawlhnate saw in la hmang ṭangkai èm èm ang. (Akyab hi ‘Sittwe’ tiin thlâk a ni tawh)” - Zawlnei Saikhuma.
Khawthlang pawimawhna sawi dawna chhim lam aṭanga han ṭan chu a van in persan ve kan ti mai thei, nimahsela a tawp han chhiar thleng la, chu zawhna chu nangmah ngeiin i chhang thei ang. UPA sawrkar lai aṭanga ‘Look East’ policy tia kan lo hmel hriat tawh kha NDA sawrkar hian a ena en ringawt duh tawk lovin, ‘Act East’ policy chak takin a rawn kal pui ta a nih hi. Mizoram ri aṭanga Myanmar ram chhung Paletwa a kawngpui sialna tur pawh India sawrkar hian sum tam tham tak (2000crs) vel a sanction tawh a ni. Chutih lai chuan Mizoram chhungah pawh heng project hrang hrang hi kal pui mêk a ni:-
1. Kaladan Multi Modal Transit Transport Project (KMMTTP):- He double lane 87.00 Km vel kawngpui hi Lawngtlai aṭanga Zochachhuah thleng tur a ni a, 2019 ah chuan siam zawh hman beisei a ni.
2. Champhai - Zokhawthar Road:- Hei pawh hi double lane 25.00 Km vel World Bank sum hmanga siam mêk a ni a, formation leh kawng chhuat phah siam zawh ṭep a ni. Blacktop hi 2019 chhunga zawh ngei tum a ni. Zokhawthar hi Trade Centre pawimawh tak a ni chho mêk a ni.
3. Tlabung - Kawrpuichhuah Road:- He kawng ni khata motor pali panga bâk tlan ngai lo hi eng tizia a, double lane a an laih vak tak? A enkawltu-ah hun engemaw ti chhung ka lo tel ve tawh a, tlem ka hre ve. World Bank sum hmanga laih a nih ngawt dan pawh hi ngaihtuah tham tak a ni. Kawrpuichhuahah hian International Trade Centre siam tumna a awm ni awm tak a ni. World Bank-a an hotunu pawhin Bangladesh Chittagong aṭanga Kawrpuichhuah lam hawia kawngpui World Bank sum hmang thoa an siam mêk thu a sawi.
4. Mizoram State Regional Transport Connectivity Project (MSRTCP):- He kawng hi DPR siam zawh ṭep a ni. World Bank sum hman a ni a, double lane tur tho a ni. Sihhmui lei bul Lengte kalnaah pêngin, West Lungdar - Darlung - Buarpui - Zawlpui - Phairuangkai - Chhumkhum - Chawngte - Diltlangah kalin KMMTTP kawng pawh tur a ni.
5. Bairabi - Sairang Rel kawng:- Kan hriat ṭheuh angin Bairabi aṭangin Sairang thleng rel kawng siam mêk a ni a, hei pawh hian a tum tak chu Mizoram chhim tawp Zochachhuah a ni. Preliminary survey pawh tih a ni tawh bawk.
Hmasawnna kawng hian chhim lam a kâwk deuh vek a, ‘Kawtchhuah hi Chhimlam a nih tawh zawk ang’ tih pawh hi a thleng dik ngei dawn niin a lang. Kei ni Mizo ngei te ai hian Zawlnei Saikhuma thusawi hi, Pu Modi a sawrkar hian a hlawhtlin loh hi a hlau ta ber zawk emaw tih mai turin hma a la nasa hle a nih hi.
Chutia chhim lam kawt chhuah ni tur chuan khawthlang lam hian pawimawhna lian tak a nei ve. Khawthlang tel lo chuan chhim lam hi kawtchhuah a lo ni thei lo. Luan chhuahna awm lo khua chu ‘khaw mawng ping’ kan ti a ni lawm ni! Hmanni a MZP ten chawlhbuk sak an tum mai mai pawh khan kawng a ping ti tih chu a nih mai kha.
Heng a luan chhuahna tur kawng NH 44 ‘A’, KDZKT, Mamit - Bairabi leh Bairabi - Zamuang te hi an la pawimawh dawn chauh. A bik takin Mamit - Bairabi leh Bairabi - Zamuang te hi upgradation tih vat a, double lane a kan siam vat loh chuan ram hmasawnna mutan an la ni ang. Tuna sum awm mang lova repair ve nial nual ngawt hi ‘saṭahchhuakpêk’ ang vel lek a ni. NGO’s hrang hrangten an vei a, social media leh press release te hmanga an tlangau nate pawh hian rah ṭha chhuah ngei se. Ni 27-28 April 2018 a Pu David Lalthangliana, Information & Public Relation Director hoa Mizoram Journalist president Pu Zonunsanga Khiangte leh a ṭhian ten an rawn tlawh pawh hian nghawng ṭha tak a chhuah ka beisei tlat a ni.
Ni 4-5 May 2018 chhunga Indian Roads Congress (IRC) Council meeting Aizawl hmun ngeia kan nei tur hi a lawmawm. Kan sawrkar pawhin hma la in, he meeting India rama Chief Engineer rual leh Transport Ministry te kal khawm hi hmang ṭangkaiin, heng kawng ka han sawi te hi National Highway-ah min han puan sakin, upgradation turin tih nghal nise a van lawmawm leh zual dawn em!
KṬP, ṬKP leh YMA inkhawmpui-ah pawh a thlengtu khua te chuan eng emaw hmasawnna chu kan hmu ṭhin a ni lawm ni!
- Vanlalruata Sailo