HETI HIAN TI THUNG TEH ANG...
Kan tunlai khawvel chu, khawvel piantirh ata a ruala khawvel pumpui nundan phung inang, hlauh inang, ngaihven inang tam ber hun a ni hial awm e. Covid lah hmuhtham loh khawpa tê si, hetiang khawpa awrawl râpthlâk, khawvel pumpui sawi nghing si hi amak tih loh rual a ni lo. Nikum khan 'Lalpa hian a thil tihtheihzia tarlan a duh a ni' tizawngin thu pawh ka ziak zauh tawh a. Tun thleng pawh hian ka ngaihdan a la danglam lo a ni.
Khawvel nghawr nghing khawpin boruak a nei a, mitthi an tam mai piah lamah lal ropui tak tak an tlâk phah chum chum a, ram leh sumdawnna lian tak tak a tlakchhiat phah duai duai bawk a. Mita hmuh tham loh khawpa tê pawhin heti khawpa khawvel a tihbuai theih si chuan, 'Kan Pathian hian a duh chuan a tin ther tê pawhin khawvel chu a va tidanglam hneh thei dawn em!'tih te ka ngaihtuah ta zel a.
Khawvel hmun dangte chu nunphung pangngaiin an nung ṭan tawh. Chutih lai chuan keini ram zim tê, ami chengte tam zawk Pathian nung bia inti, engkim chunga thuneitu zarzawm nia inhria te, thil engkim a duh duhin a control thei vek thei tih ring burtum a rau lamah chuan sang em emte hian a saseh tak takah eng ngati nge kan rin ngam loh leh si le?
Covid avanga thi zat leh a hrikai nia record chu a rapthlak narawh e. A lehlama chhut chuan (Ṭawng malsawm lo a nih chuan Lalpa'n min ngaidam se la) khawvel pumpui mihring zata aṭanga chhut chuan tlem tak chu a ni a, chutih lai karah a hrikai zawng zawng zingah zaa pahnih/hat velin (a tuarnâ chhungkua hemi groupa in awm chuan min lo hrethiam ula, a tlangpui thua lakin a nia ka sawi) an tuar tih a ni chung si hian khawvela thawm a neih len si zia ngaihtuah hian KAN PATHIAN HIAN TUM A NEI A NI tih hi a hril chiang a ni.
Goliatha paliana chu tu m'a beih ngam loh, rapthlak leh rorum tak takin a au kûk kûk a, ralthuam ṭha eltiang a inbel a, a hawina lam a piangin an hlau, tumah bei ngam an awm lo. Rawlthar Davida patereuhte Pathian nung betu chuan a Pathian hming chhalin khawvel ralthuam pawh inbel lovin, a Pathian chuan a hnehsak thei a ni tih ring tak chungin a cho a, Pathianin a hnehsak ta a nih kha. (I Samuela 17:49)
Kan sawrkar, Medical, Force lam hotu zawng zawngte christian deuh vek an ni, kan rin dan leh sawi danah pawh kan Lalpa chuan engkim a tithei, a duh chuan min chhandam thei, covid pawh a tibo thei vek tih ringtute hian eng ngati nge he thil hi kan do ngam lo va, kan zawlnei leh Pathian thua kal sangte thlengin thawm nei mumal lova kan bihruk ṭhuap mai le.
Lalpa chuan kan rah chin apiang kan ram ni turin min hrilha. A nihna takah chuan kan ramthar, ringtharhote rinna zat ve pawh kan nei pha lo hlawm chu a ni. Hmun hrang hranga kan ramthar/ringtharte chuan Pathianin min veng ang, an ti a, an inkhawm a, an zai ṭhup ṭhup mai a ni. Pathianin a veng reng bawk a, boruak duhawm lo thawm rivain a chhilh ve lo hlawm tlat nia.
Heti hi kan ni zo tawh a, hri hi survey report-a a lan danin puipunnaah ai chuan chhungkua /colony-ah inkai darh an tam zawk tih a ni a. Inkhawmho ta ila, la zai chuang lo pawhin mask kan la hreng vek thei tho va, a hri darh viau angin lang mah se, Pathian zarah kan tawrh vak hi ka ring lo tlat a ni. Covid len hma pawhin mitthi zat record hi Mizoramah kum khatah mi 6000 vel bawr, thla khatah 500 vel, ni khatah 20 vel a ni tlangpui ṭhin. Pathian zahngaihna avangin Covid hnu pawhin hemi ai hian chuan a la san hmel vak loh. Covid positive result-ah erawh chuan a population aṭanga thlir chuan kan sang veng veng hle mai. Hnamdangho hian min ngaihsan tawh loh nak a laiin tun dinhmunah phei chuan kan sakhua leh economics hi chu min nuihzat ngawt ang.
Inkhawm leh kohhran thila punkhawm a la rem loh pawhin, Heti zawng hian option pahnihna i han siam teh ang. Kan Pathian hian mimal nun/chhungril nunah kohhran leh hruaitutea leh midanga innghat lovin MALTLAT NGAM RINGTU / mimal tinah fianriala intuaihriam hi Pathian thil tum pakhat a nih a rinawm a ni, kan roreltutea a thu dah a la ni maithei.
He covid boruakah hian mahni mimalah leh Pathian tana kan ṭhahnemngaihnate tithar dawn teh ang.
1. Mahni awmhmun a tangin phai ram leh hmun hla zawkah pawh kan zir thei a, midang tihbuai miah lovin thiamna sang zawk nei thei tura Boruak zalen laia kan tih ngai loh thin thil ṭha zawk tih nan a hman theih. Competitive exam leh hnamdangte aia kan chungnun theihna tur leh kan ram hi kan intodelh ang a, kan ram hausakna hi engtin nge kan haichhuah ang tia inbuatsaih hun Lalpa'n a siamah ngai ang.
2. Chhungtin ten, he boruak a vang hian chhung inkhawm ni tin kan neih phah thei em? Min hawtute thlengin kan ṭawngṭaisakna hun kan nei tel ṭhin em. Min hawtute ṭawngṭaisak tlat hi malsawm dawnna chi khat a ni tlat si.
3. Kan in chhungah lo lut apiangin an hriata an hmuh thei turin Krstian kan nih tarlanna kan nei thei vek em. Kan nei a nih pawhin kan tar satliah nge, hmun bik neiin zahawm takin kan vawng. (Sakhaw dang betute chuan hmun bik neiin, an in chhung/ sumdawnna hmunah pawh urhsun takin an hmang thei ṭhin) Pathianin kan mimal nun tinah hian ngaih pawimawh a duh si a.
4. Kohhran hruaitu tan, tunlaiah mi tlawh kual leh inkhawm a rem loh avangin midangte tih chak zel nan, kohhran whatsapp group lamah, inkhawm hun pangngaia hun ruatna awm angin hun ruatna nei thar ila -
Hruaitu/Chairman- Hla pakhat leh bible chang duh ber ziak chhuak turin Hriatpuina/sharing–Pathian nena an inpawlna tharlam ziak turin or Bible chang an duh lai ziak chhuak turin. Sermon – Ziah sei a ngai lo va, sermon ti-awm apiang ruat kual zel. (A timi lo tan pawh inzirna hun ṭha tak a ni) Darkar bi siam a, hemi hunah chuan thil dang post lo tura inngente thlengin.
5. Kohhran leh khawtlang inberawnin Biakin aṭangin emaw/ Veng information mic aṭangin emaw chawlhni chawhma or zanah tal chuan sermon emaw Pathian fakna ri emaw tihchhuah ṭhin ni ta se a pawimawh khawp mai. Nikum lockdown tirh lamah khan chuan thawm hriat tur a awm zauh zauh hlawm a, khua a rei ta a, kan reh ta duk mai a, Setan lah chuan a tihzia mang e ti niawm fahranin veng hulum lai leh veng tlabirh chenin a fang kual char char mai a, ram a la huau huau mai bawk si. I thawh loh avangin tam tak an boral e. Kan thinlung chhungril chu tumah kan inhmuhsak thei lo. Kan ka leh ri thei tal hian a lang apauin Kristian kan nihna hi lang chhuak leh ṭan tawh teh se.
Vai ramah chuan an sakhaw thilah a hunah chuan mic-in ring tak takin kawtthler hulum laiah an pathian hla sain an au ruai ruai a, thu an sawi a, tumahin sawisel enah an en lo. Inkhawm theih loh chhung na na na chu tumahin Noise pollution ti zawnga lo sawi hnawm vak hi tum lo hlawm bawk ila. Biakin hawn a nih veleh kan titawp leh mai thei a. Kan biakin lam rithei a chawlh lai hian kan Veng chhung thil ri thei lam hian Pathian i chawimawi teh ang u.
Isua hming a sang ber e, leiah leh van chungah Angel leh Mihringin an bia, ramhuai ten an hlau bawk. Covid pawhin a hlau ang tih hi i ring ngam teh ang u. Pathian malsawmna dawng tur leh ram la tur hian an a man kan pek ve a ngai a ni. Biru bo duak lo hian Kristian kan nihna zawnah a theih dan dana hma kan lak a hun takzet a ni.
- Lalnunrempuia Ralte, RemPham'Ly