Politics ngaihven a ṭul

Kan hriat ṭheuh angin kumin hi Mizoram Legislative Assembly (MLA) inthlan kum a ni a. He inthlanpui hi Mizo mipuite tana a pawimawhzia mipuite hian kan hre tawk lo ang tih ka hlau ve ṭhin.

‘Kei chu politics tih vel hi ka ngaihven peih thlawt lo’ te hi kan ti leh ringawt ṭhin. Politics tih vanga eng party emawa inhnamhnawih ve kher a ṭul lo a, engtin emaw taka ngaih tur pawh a ni chuang lo. Kan ram rorelna sang ber, kan ram innghahna bul pakhat a ni tih lam hi a pawimawh ber.

Tute emaw anga ruih chilh a, at hnan kher a ṭul lo. Politics hi at chilh chi pawh a ni lo a, rilru fim tak nena khelh chi a ni. Ram inrelbawlna, ram siam ṭhatna tur thil a nih laiin mahni hamṭhatna tur emaw ti tlat pawl kan awm ṭhin hi chu a pawi. Chu vang tak chuan a ni mipuite hian kan ngaihven ve a ṭul em em ni.

Tute hian nge kan ram kaihruai se ṭha ang? tih te hi kan ngaihtuah ngun a ṭul ta takzet a ni. Kan chhungkuain, keimahin he mite hi kan

ṭhatpui, kan chhawr... tih lam hi chu dah ṭha ngam hram ang u. Kan ram lo kaihruai tawhtute’n an lo kaihhruai tawh dan te, an kaihhruai mek dan te, kaihhruai leh zel an tum dan te hi chhut ngun a ṭul khawp mai. Ṭhenkhatin min kaihhruai an tum dan te, min kaihhruai tawh dan te hi chu a chhuan mang rorel lam deuh

ṭhin. Chung thil te chu kan thlir thiam a pawimawh.

Ram hruaitu zingah hian a lu ber hi an pawimawh khawp mai. Hruaitu lu ber a chak lo a, thil dik lo laka a fihlim loh miau chuan a hnuaia mite an chak ngawt thei ṭhin lo a, dik eng ang mah se, dikna a langsar thei tak tak ṭhin lo. Tehkhin thu-a an sawi ṭhin ang deuhin, ‘Tui pawh a hnar a fim tlat chuan a dang pawh a fim ve chawp mai zel,’ tih hi thu dik a ni.

Kohhran thilah a ni emaw, eng pawl thilah emaw pawh nise, hruaitu lu ber (head­quar­ter) lamah fel lo a awm reng na na na chuan, hmasawn chak theih a ni lo a, kan keh darhin kan tawpsan a ngai fo a nih hi.

Chu vangin kan ram hruai hna thawh tumtute pawh hi, an hruaitu lu ber eng ang mi nge? tih lo chik hmasa phawt ṭhin teh ang u. A hnuaia an candidate chu eng ang mi pawh ni rawh se, vantirhkoh meuh pawh ni ang hmiang, a lu ber (CM tur) a fuh loh miau chuan thlan loh ngam mai a ṭha zawk ang!

Inthlan hun a lo hnai tulh tulh ang a, media lamin mipui ngaihdan te an rawn la leh ang a, interview tur zawngin khawlaiah te an lo vak leh mai thei. Chutih hunah chuan ngaihdan sawi tur pawh hre lo hmai fai tak tak kan awm leh nuk ang tih a hlauhawm ngawt mai. Ngaihdan i nei ngam ang u. Chumi tur chuan politics hi kan ngaihven ve deuh a ngai. Kan ngaihven reng peih lo a nih pawhin, inthlan kumah tal hi chuan ngaihdan siam thiam tur khawpa ngaihven nachang kan hriat ve a ṭul.

Thlan chhuah tlak candidate hre lo, hmu lo nih te hi a fel lo ngawt mai. Kan beisei ang mihring an awm lo a nih pawhin, a awm ang ang zinga ṭha ber nia kan hriat thlan mai tur. Mahni mihringpuite hmuh tlin nei reng reng lo nih hi mi chapo nihna a ni. Kan chhungte a nia, kan veng mi a nia, kan kohhran mi a nia, kan chipui a nia tih vel mai mai hi ngaih pawimawh berah neih loh ngam a ṭha. Tun hma aṭanga kan lo awm ve ngar ngarna party a nia, tih vel hi a dik a dawk thluk loh phah nan hmang lo ngam tawh teh ang u.

Kan laka vawi hnih khat ṭhat an chhuah avang ringawt te hian an vote ba ta anga inngai pawlte hi kan awm ṭhin. Inthlan kuma thil ṭha an tih ve deuh te, sum leh paia min vur ve deuh te hi chaw tak khuka khukpui chi a ni lo, menah thlak vel mai mai tur. Heng thilte avang hian an vote kan ba lo. An thutiam an hlen loh avang zawk hian bang vang vang tlak an ni. Ram hmangaihtute an ni lo, ram hmelma an ni zawk!

Heng thil zawng zawng hi chhungkua leh kohhran aṭang pawha kan inzirtir a, mi dik lam thlawp tura kan inkawhhmuh ngun a ṭul ta khawp mai. Tunah hian kan ram hi a dam lo a, a tlusawp mek a ni. Tidam a, kai tho a, tungding turin kan ngaihtuahna kan sen a ṭul takzet.

Inthlan kumah chauh tal hi chuan, kan phak ang tawkin politics hi ngaihven peih ang u - ram hruaitu ṭha kan thlan chhuah theih nan.

- Rindika Mizo, Ropaiabawk